Achter René’s voordeur gaat een wereld vol poppen schuil: ‘Waar moet dit naartoe, denk ik weleens'

Je moet niet die spreekwoordelijke olifant in de porseleinkast zijn als je bij René een voet over de drempel zet. In zijn ouderlijk huis in ’t Wilbert, waar René het grootste deel van zijn leven gewoond heeft, kun je je kont haast niet keren. Elke vierkante centimeter is benut om de ontzagwekkende verzameling zo mooi mogelijk uit te stallen.

Recht tegenover de voordeur staat in het kleine halletje al een oude etalagepop, die René in een curiosawinkel in Enschede heeft gevonden. Vanaf de roze marmeren vensterbanken, de schoorsteenmantel, de barokke meubels en vanachter de frivole bank, werkelijk vanuit alle hoeken en gaten kijken arrogante etalagepoppen, modieuze Barbies en schattige poppen je aan.

En dat allemaal in een weelderige, luxe-ogende omgeving, met een op maat gekochte tv, die verstopt zit in een antieke drankkast. “Ik heb niks met moderne dingen,” zegt hij. Er komen dus ook geen gloednieuwe poppen of Barbies het huis binnen. De focus van René ligt op de periode tussen het begin van de vorige eeuw tot de jaren zeventig, hooguit tachtig.

Nostalgische kleding

“Dat is sowieso mijn favoriete periode qua kleding, kapsels, make-up en sieraden. Ik heb ook echt iets met nostalgische kleding, met de luxe stoffen zoals kant, organza, zijde en fluweel en de mooie kleuren. En met het combineren van de stoffen en accessoires uit die tijd. Als kind al! Kleur was in de jaren zeventig nog heftig aanwezig. Dat is dus uiteindelijk ontaard in verzamelen, vandaar dat het huis nu ook zo vol staat.”

In de onlangs aangebouwde erker staan twee imposante etalagepoppen, die couturekleding aan hebben. “Bij mijn oma en tantes vond ik erkers al mooi. Nu heb ik er ook één. Ik zet er om de zoveel tijd andere poppen in. De roze outfit is een couturestuk van ‘Jean Paul’ dat vroeger alleen verkocht werd in Amsterdam! Heel bijzonder dat ik dat nu in mijn bezit heb." 

Het hele huis staat vol met etalagepoppen en couturekleding. "Ik heb ook een mantelpakje van Chanel.” In de grote driehoekige Barbie-vitrinekast staat zelfs een Barbie, die een kledingset aan heeft à la Jackie Kennedy.

Kamperen

De liefde voor poppen begon vroeg. De familie Heerbaart kampeerde vroeger graag met de caravan. Toen René drie jaar was, zag hij op de camping een meisje met een grote pop lopen. Hij was meteen verkocht. “Die zou ik ook wel willen”, zei hij tegen zijn moeder. Die pikte dat meteen op en René kreeg ook zo’n pop. Vanaf dat moment ging het los. 

Op vakantie met poppen

Een paar vakanties later gingen de Barbies mee op reis. Ze waren klein genoeg voor de camping, en René kon zich uren vermaken met hun kleertjes en kapsels. Zijn broer las strips, René hield zich bezig met zijn Barbies. Er is nog een foto waarop zijn Barbies in Denemarken keurig gekapt en aangekleed op de tafel voor het raam van de caravan staan. Ze gingen ook mee naar onder andere Joegoslavië en Frankrijk.

René werkte 33,5 jaar in de herenkleding, maar zijn passie voor kleding, stoffen en uitstraling zat er volgens hem al veel eerder in. "Eigenlijk heb ik vanaf het moment dat ik geboren ben deze passie al. Het is geen aangeleerd iets."

Meisjesdingen

Vroeger hadden materialen volgens hem meer uitstraling. Zijde, wol, mooie stoffen: het had iets. Ook kleding zelf had meer betekenis. Zondagse kleding was echt bijzonder. Naar de kerk, het theater of een bruiloft ging je netjes gekleed. Op verjaardagen droegen zijn moeder en tantes soms zelfs een hoed.

Door zijn passie wilde René soms ook een meisje zijn. Met carnaval droeg hij voor het eerst een jurkje, toen hij nog geen tien jaar was. Hij was verkleed als Pippi Langkous. Hij had, zegt hij, veel 'meisjesdingen' in zijn hoofd en wilde af en toe ook iets meisjesachtigs uitdragen.

Op zijn 14e betrapte René zichzelf erop dat hij op het strand alleen maar naar jongens keek. Rond zijn twintigste werd voor zijn ouders duidelijk dat hij in de 'homowereld' was beland. Vanaf dat moment maakten ze zich zorgen. 

"Ze waren heel bang voor wat me aangedaan zou kunnen worden, en dat het weleens heel zwaar kunnen gaan in het sociale leven. Gelukkig is mij dat alles bespaard gebleven. Dat waren nog andere tijden.”

Verlies

De angst van zijn ouders was misschien dieper geworteld, doordat zij al twee kindjes hadden verloren. Het eerste kindje overleed tijdens de zwangerschap. Het tweede kindje, een meisje, overleed door een fout van de arts al een paar dagen na de geboorte. Daarna kregen zijn ouders eerst zijn broer Harry en daarna René.

"Het was voor mijn moeder misschien best wel heel fijn dat ik zo veel van poppen en Barbies hield; de ‘meisjesachtige’ dingen. Ze ondersteunde mijn passie vol overgave, mijn vader ging daarin mee. Mijn broertje was echt een jongensjongen. Die hield van autootjes en buiten spelen met zijn vriendjes. Ik zat lekker bij moeder thuis met mijn poppen te spelen."

René zegt 'echt fantastische ouders' te hebben gehad. Ook zijn broer heeft hem altijd gesteund, tot op de dag van vandaag. Pas toen zijn vader en moeder licht dementerend raakten, merkten hij en zijn broer hoe diep het verlies van de twee eerste kindjes had gezeten. "Ze moesten dat verdriet helemaal opnieuw doormaken. Daar werd vroeger gewoon niet over gesproken.”

Travestiet

Ongeveer dertig jaar geleden ontdekte René dat hij het leuk vond om zich als vrouw te kleden en op te maken. Hij had destijds een nicht met een dans- en balletwinkeltje. Als hij op haar huis moest passen, kon hij daar op pumps rondparaderen.

Ook in het homoleven ging hij af en toe als travestiet. Zo kon hij zijn liefde voor chique kleding, mooie stoffen, kapsels, make-up en kleuren op een andere manier uitdragen. 

"Ik heb een cursus visagie gedaan en had tijdens de trav-tijd een aantal mooie, echt lijkende pruiken in mijn bezit. Ik ben nog een keer op tv geweest als travestiet en kreeg in die tijd zelfs van de regie complimenten over hoe ‘real’ ik eruitzag."

Zijn moeder ging in die tijd met hem mee naar Club Hallo in Hengelo en naar discotheek ’t Bölke in Enschede. Samen dansten ze de hele nacht door. Zijn vader bracht hen erheen, ging thuis tv kijken en haalde hen midden in de nacht weer op.

René heeft zich nooit veel van de buitenwereld aangetrokken. “Ik heb mezelf achternagelopen en voelde dat ik in deze wereld mezelf kon zijn. Ik heb ook heel veel steun van mijn partner Krzysztof, met wie ik nu al 29 jaar samen ben. Hij woont ‘over de grens’, maar komt gelukkig heel graag hier. Hij heeft zelf niets met poppen en Barbies, maar ondersteunt mijn passie zeker.”

'Ach, wat mooi'

Ondanks het feit dat zijn huis van het halletje tot en met de zolder uitpuilt, sluipt er toch af en toe nog een oude pop, Barbie of etalagepop naar binnen. “Dan vind ik er een die ik nog niet heb, als aanvulling, of dan denk ik: ach, wat mooi, en dan verzin ik er toch nog ergens een plekje voor.” 

Naast het uitpuilende woonhuis staat ook de schuur vol en huurt René vier opslagboxen. “Daar staan ook heel veel oude poppenhuizen, etalagepoppen en oud speelgoed in. Af en toe wissel ik dingen om. Waar moet dit naartoe, denk ik weleens, het is helemaal uit de hand gelopen.”

René had vergevorderde plannen om achter zijn huis een museum van twee verdiepingen te realiseren. Daar zou hij ook de Barbies, poppen, kinderspeelgoed en etalagepoppen uit de opslag kwijt kunnen. Maar de schuur bleek geen tweede verdieping te kunnen dragen. Om dat wel mogelijk te maken, zou hij te veel moeten investeren. Voorlopig houdt hij het dus bij de schuurruimte die er nu is.

Toekomst

En hoe gaat het nu dan verder? “Ik ben nu heel veel aan het opruimen en heb dus ook die mooie erker laten bouwen. En ach, wie dan leeft, wie dan zorgt. Ik heb er geen verklaring voor. Het is gewoon een uit de hand gelopen passie. Maar ik probeer zo langzamerhand toch een soort stop te zoeken en te vinden. Maar of dat gaat lukken?”

De video is gemaakt door Bert van der Molen.