College Oldenzaal wil OZB-betalers ‘compenseren’, maar wordt daarmee belofte wel ingelost?

Het college zegt bewust te kiezen voor eenmalige compensatie omdat de extra gelden die de gemeente van het Rijk ontvangt, incidenteel zijn en niet structureel beschikbaar. Het vorige college besloot in 2024 uit voorzorg de OZB met 10 procent extra te verhogen met het oog op dreigende tekorten in het ‘ravijnjaar’ 2026 door onzekerheid over de toekenning van rijksgelden. Dit alles met de nadrukkelijke toezegging dat de OZB-verhoging (deels) zou worden teruggedraaid wanneer het Rijk alsnog met geld over de brug zou komen.

Publieksactie

Dat laatste gebeurde inderdaad, met dien verstande dat het ‘ravijnjaar’ met twee jaar werd opgeschoven. Voor oud-notaris Wim Gaalman – in Oldenzaal bekend als bevlogen kartrekker van publieksacties voor behoud van het ziekenhuis en kinderboerderij De Höfte – aanleiding om in de Jaarrekening 2025 na te zoeken of de belofte van het terugdraaien van de OZB-verhoging was waargemaakt. Toen dat niet het geval bleek, begon Gaalman op zijn digitale platform ‘De Boeskoolbode’ een publieksactie om de extra geheven OZB ‘terug te vorderen’ van de gemeente.

Belofte maakt schuld

Gaalman rekende afgelopen maandag tijdens een Politiek Forum nog eens voor  dat OZB-betalers in Oldenzaal in 2025 door de extra verhoging met 10 procent ruim 1 miljoen (gemiddeld 50 euro per woning, 300 euro per bedrijfspand) te veel hebben betaald. Dat geld moet volgens hem terug naar de inwoners, simpelweg vanwege het principe ‘belofte maakt schuld’. De bijna 3 miljoen, waarmee het Rijk over de brug kwam, wordt toegevoegd aan de algemene reserve. Gaalman meent dat het geen probleem is om daar ruim 1 miljoen af te halen voor teruggave aan de inwoners, te meer omdat de gemeentelijke ‘spaarpot’ sowieso goed gevuld is.

‘Gerichte lastenverlaging’

Het college zegt in de verklaring, gericht aan Wim Gaalman, dat het voornemen om de OZB-betalers te ‘compenseren’ met een deel van de rijksgelden aansluit bij het coalitie-akkoord. Daarin is opgenomen dat het nieuwe college ‘waar mogelijk inzet op gerichte lastenverlaging’. Daarenboven is de nieuwe wethouder Rutger Bouwman er veel aan gelegen in dit dossier een ‘gebaar’ te maken omdat hij zich met zijn (toen nog) tweemansfractie van Solidair Oldenzaal hard maakte voor verlaging van de OZB. Voor zijn partij, de grote winnaar bij de gemeenteraadsverkiezingen, was verlaging van de OZB ook een belangrijke verkiezingsbelofte.

Intussen is Wim Gaalman bepaald nog niet tevreden gesteld met de aan hem gerichte verklaring, waarin wordt gerept over de voorgenomen eenmalige ‘compensatie’ van de OZB-betalers. Bijna per omgaande liet hij het college weten dat er stelselmatig, maar zijns inziens ten onrechte, wordt gesproken over ‘verlaging van de OZB’. Dat wil hij graag corrigeren. “Ik heb nooit gevraagd om een verlaging. Ik heb gevraagd om restitutie van de onverschuldigd betaalde 10 procent OZB over 2025.” 

Teruggave is verplichting

Volgens de oud-notaris gaat het bij verlaging van de OZB om een politieke, toekomstgerichte beleidskeuze, terwijl teruggave van geld, vanwege een niet nagekomen toezegging, een verplichting is. Anders gezegd, waar de gemeenteraad alle vrijheid heeft al dan niet te kiezen voor verlaging (of verhoging) van de OZB, heeft het college de verplichting om de extra OZB terug te betalen omdat de belofte niet is nagekomen.

‘Niet als gunst’

Gaalman vraagt het college om voortaan niet meer te spreken over ‘compensatie’ of ‘tegemoetkoming’, maar over ‘restitutie van onverschuldigd betaalde OZB 2025’. Hij vraagt de gemeenteraad, die daar komende maandag een besluit over neemt, er met een amendement voor te zorgen dat in de jaarstukken 2025 een bedrag van € 1.070.000,- wordt opgenomen met de bestemming teruggave aan de OZB-betalers. “Niet als gunst, maar als inlossing van een gedane toezegging.”