Precies 100 jaar na eerste wielerwedstrijd bruist het Crossbos in Enschede weer: ‘Pas op, de burgemeester komt eraan!’

Een klein blazersensemble van Scouting Wesselerbrink verwelkomt de bezoekers. Niet veel later wordt het jubileum toepasselijk geopend met wat rondes over de baan. Een motor met zijspan rijdt voorop als verwijzing naar de tijd dat hier motocrosswedstrijden werden gehouden. Daarachter volgt een stoet kinderen.

Lees verder na de video.

Ook burgemeester Roelof Bleker en ‘fietsburgemeester’ Hennie Kuiper doen mee. Het rondje verandert onderweg bijna in een wedstrijd, vertelt Bleker lachend na afloop. “Ik hoorde ze schreeuwen: ‘Pas op, de burgemeester komt eraan!’”

Restant van sporthistorie

De ronde crossbaan is een oude aarden wal, die vroeger een betonnen wielerbaan droeg. Binnen de ring ligt een speelveld dat voor één weekend is omgetoverd tot een klein festivalterrein. Met onder meer een knutselhoek, schmink, circusspelen en zelfs een kleine buurtcamping voor een overnachting. Ouders keuvelen met elkaar, terwijl hun kinderen voetballen of rondjes fietsen.

Die aarden wal is een zichtbaar restant van een bijzonder stukje sporthistorie. De geschiedenis van het Crossbos begint eigenlijk al rond 1915, vertelt buurtbewoner en liefhebber van de geschiedenis Peter Odijk. “De Enschedese wielerclub organiseerde wedstrijden op een grasbaan in het Van Heekpark. Dat was niet altijd een succes.” 

Duizenden bezoekers

Een echte wielerbaan komt er in 1926, als deze plek nog een stuk heide is net buiten de stad. Met de eerste wedstrijd op 13 juni, vandaag exact een eeuw geleden. “Baanwielrennen was in die tijd veel populairder dan wegwielrennen”, legt Odijk uit. In het stadion worden lokale, regionale en zelfs internationale wedstrijden gereden. “Er kwamen duizenden mensen op af.”

Eerder maakte 1Twente een video over de historische plek:

Lang duurt die bloeitijd niet. De economische crisis zorgt ervoor dat de baan in verval raakt. Tijdens de Tweede Wereldoorlog wordt het beton van de wielerbaan weggehaald en gebruikt voor reparaties aan Vliegveld Twenthe en voor de aanleg van V1-lanceerplaatsen, onder meer in het Helmerbos iets verderop. Later wordt het terrein nog een periode gebruikt als motocrossbaan, voordat het jarenlang een verlaten plek wordt. Alleen een grasveld is over, takken overwoekeren de crossbaan.

Buurtbewoners in actie

Dat verandert vanaf 2019. Buurtbewoner Marije de Gier maakt zich zorgen over het achterstallige onderhoud en trekt aan de bel bij de gemeente. Samen met andere bewoners denkt ze na over de toekomst van het gebied. “Wij hebben in deze wijk geen grote speeltuin waar iedereen samenkomt. Dat wilden we hier graag creëren.”

Inmiddels zijn er onder meer een kabelbaan, schommels, een zandbak, een klimwand en wandelpaden aangelegd. Ook de oude baan wordt weer gebruikt als crossparcours. Het resultaat ziet De Gier dagelijks terug. “Je hoort weer kinderen spelen. Het is gewoon veel gezelliger geworden.”

Glimmende ogen

Voor kinderen als Brent (11) is het Crossbos dagelijkse kost. Zijn basisschool – genaamd De Wielerbaan - ligt er direct naast. “We komen hier elke pauze.” Het voetbalveld is zijn favoriete plek, al staat dat tijdens dit jubileumweekend even vol met tenten. “Dat is wel jammer.” Toch lijkt hij zich prima te vermaken.

Ook Mees (8) en Pepijn (7) kennen het terrein goed. Ze komen bijna iedere dag. “Supergoed!”, vindt Pepijn de crossbaan. Beiden zitten met glimmende ogen op een stuntfietsje, integraalhelm op het hoofd. Mees: “Daar is een stukje waar je op en neer kan, dat vind ik het mooist.”

Voor oud-wielrenner Hennie Kuiper laat het feest vooral zien dat het Crossbos opnieuw een functie heeft. Hij geniet zichtbaar van de kinderen die over de baan rijden. “Zo ben ik zelf ook begonnen. Je moet iets leuk vinden en plezier hebben in bewegen. Dat je dat hier weer ziet bij de jeugd, is heel mooi.”