Voor het eerst trekt een sacramentsprocessie door de Enschedese binnenstad
Het is een eeuwenoude traditie: in processie door de straten om iets van het Rooms Katholieke geloof buiten de kerkmuren te laten zien. Zondag rond de middag trok zo’n geloofsstoet door de Enschedese binnenstad. Een sacramentsprocessie, in dit geval. Volgens de plaatselijke parochie gebeurde dat voor het eerst.
Sacramentsdag - ook wel Corpus Christi genoemd - valt op de tweede donderdag na Pinksteren. Dit jaar was dat donderdag 4 juni. De meeste kerken vieren dat op de zondag erna. In het zuiden van het land en in tal van andere delen van de wereld is het gebruikelijk om dan, aansluitend op de hoogmis, een hostie in een monstrans - een stralenkrans van edelmetaal - in processie door de stad te dragen.
Het laatste avondmaal
Aan de sacramentsprocessie gaat een hoogmis vooraf. In de Jacobuskerk vieren een vierhonderd gelovigen de aanwezigheid van Christus. Want dat is in de kern waar het om gaat: Christus is aanwezig in brood (de hostie) en wijn. Volgens de overlevering stelde Hij die traditie zelf in tijdens het laatste avondmaal, de maaltijd die Hij met zijn leerlingen gebruikte op de avond voordat hij werd gearresteerd en veroordeeld.
De kerk stroomt behoorlijk vol. De meeste kerkgangers slaan een kruisje als ze binnenkomen. Het koor zit er klaar voor. In het hoekje van een kerkbank leest een meisje met een vlecht een Donald Duck. In haar tas zitten knuffels: een paard en een muis. Op een tafel naast het altaar staat de monstrans al klaar. Daarachter treffen in toog en superplie gestoken misdienaren de laatste voorbereidingen. Buiten luiden de klokken.
Gelovigen uit alle windstreken
Als de klokken zwijgen en het altaar wordt gezegend, vult de kerk zich met de geur van wierook. “Wie mijn vlees eet en mijn lichaam drinkt, heeft eeuwig leven”, leest hulpbisschop Ted Hoogeboom voor. Johannes 6. Hij houdt een hostie omhoog. “Dit is het brood dat uit de hemel is neergedaald.” De kerkbanken stromen leeg. Ook het meisje met de vlecht loopt naar voren om een hostie in ontvangst te nemen.
Lees verder onder de afbeelding.
“Corpus Christi”, zegt Hoogenboom, voor hij de hostie uitreikt. Of: “het lichaam van Christus.” Dat is op een afstandje niet te zien. Sommigen laten hem op hun tong leggen, de meesten in hun handpalm. Een enkeling knielt even. Dit is het belangrijkste sacrament, ‘een zichtbaar teken van een onzichtbare genade’, zoals gelovigen het wel omschrijven: de eucharistie. “Dat betekent ‘dankzegging’,” legde de hulpbisschop zojuist uit. De reden: “Jesus wants us to unite with Him”, zei hij daar bij.
Een goed deel van de mis wordt ook in het Engels opgedragen. Gelovigen uit alle windstreken, die al dan niet tijdelijk in Enschede verblijven, zijn op komen dagen. Daar speelt de kerk kennelijk op in.
Een baldakijn en een monstrans met het Heilig Sacrament
Na de zegen volgen aanwijzingen. De processie moet ordentelijk verlopen. Vrijwel alle aanwezigen stellen zich op achter de baldakijn, waaronder Hoogenboom loopt, de monstrans met daarin de hostie die hij eerder zegende, het Heilig Sacrament. Helemaal vooraan lopen de misdienaren. De voorste draagt een staak met daarop een kruisbeeld. Een ander draagt een speaker, weer een ander zingt. Een enkeling zingt zachtjes mee. Een fotograaf haast zich langs de flanken van de stoet om goede beelden te maken. Omstanders kijken op, blijven even staan.
Een sacrament, wat is dat?
Sacramenten worden vaak omschreven als zichtbare tekenen van een onzichtbare genade. Het zijn kerkelijke symbolen en rituelen waarin christenen de aanwezigheid van God zien of ervaren. Alle kerkelijke richtingen kennen sacramenten, die voor een goed deel dezelfde zijn. De Rooms Katholieke traditie kent er wat meer dan gebruikelijk zijn in protestantse kerken.
De belangrijkste katholieke sacramenten zijn de eucharistie (het avondmaal in protestantse kerken), het doopsel (de doop) en het vormsel (de belijdenis). Katholieken kennen daarnaast ook de biecht en ziekenzalving. Dat laatste wordt ook in veel protestantse kerken gedaan, maar geldt niet expliciet als sacrament.
Ook de priesterwijding en het huwelijk worden tot de sacramenten gerekend.
Een begeleider loopt enkele tientallen meters vooruit. Hij bepaalt het tempo zodat iedereen mee kan komen. Bij De Muur, waar de doorgang nauw is en een doorlopende fastfood-mis plaatsvindt, houdt hij publiek meteen vriendelijke glimlach even tegen.
Knielen op straat
Onderweg wordt halt gehouden bij De Wonne, een oecumenische woongemeenschap in een voormalig klooster, pal tegenover het Muziekcentrum. Daar wordt de monstrans naar binnen gedragen voor een moment van gebed en bezinning. De hulpbisschop knielt, naast hem twee misdienaren. Buiten volgt een vrouw hun voorbeeld, midden op straat.
Lees verder onder de afbeelding.
Een bijzondere reden om waarom deze processie nu voor het eerst wordt gelopen, is er niet. Eén van de begeleiders vertelt wat er ook in het persbericht staat dat de parochie deed uitgaan: “Het past in de toenemende belangstelling voor de kerk. We vieren de aanwezigheid van Christus en willen dat de stad ook laten zien.”
Van De Wonne gaat het door de Blijdensteinlaan naar de Sint Jozefkerk, waar de plechtige omgang wordt afgesloten.
gerelateerd
Download onze app
