De Wierdense gemeenteraad heeft dinsdagavond 19 mei het voorstel bestemmingsplan ‘Enter Dorp, herziening Hambergerweg’ vastgesteld. Daarmee komt de ontwikkeling van vijf nieuwe woningen in dit gebied een stap dichterbij. Tegelijkertijd is in het plangebied een bijzondere archeologische vondst gedaan die het verhaal van deze plek verder vertelt. Het gaat om een zeldzaam zogenoemd langbedden-grafveld, een type grafveld dat in Nederland slechts enkele keren is aangetroffen. Archeologen hebben inmiddels besloten om het complete grafveld op te graven.
Omdat op de locatie nieuwe woningen worden gebouwd, kunnen de archeologische resten niet in de bodem behouden blijven. Daarom wordt het gebied voorafgaand aan de bouw volledig archeologisch opgegraven. Dit betekent dat de geschiedenis van deze plek letterlijk zichtbaar wordt gemaakt.
De zogenoemde urnenvelden, grafvelden uit de prehistorie, die zijn ontdekt, lijken uniek. „Er lijken langbedden te liggen, een speciaal type graf”, aldus adviseur archeologie Eva Kaptijn. Dat maakt de vondst niet alleen bijzonder voor Twente, maar voor heel Nederland, omdat dit type graven nauwelijks nog voorkomt. Volgens Kaptijn laat dit zien dat Twente in de prehistorie een belangrijke plek was.
Wanneer er in de grond wordt gegraven of wanneer de bodem verstoord dreigt te worden, is archeologisch onderzoek verplicht. ''Hier in Enter zijn resten van een grafveld naar boven gekomen, echt uit de prehistorie, uit de Bronstijd en de IJzertijd, zo’n 3000 tot 2500 jaar geleden”, vertelt Kaptijn. ''Er is een compleet grafveld aangetroffen met resten van begravingen, crematiegraven met greppelsporen en oude gebruiksvoorwerpen.”
Het gebied staat bekend als goede landbouwgrond. ''Er ligt een compleet esdek overheen, dat de bodemstructuur en de vruchtbaarheid verbetert”, zegt Kaptijn. Een grafveld uit de prehistorie is een archeologische vindplaats waar meerdere overledenen uit die periode bij elkaar zijn begraven of gecremeerd.
De vondst werd gedaan na een proefsleuvenonderzoek, een kleine steekproef in de bodem. Aan de hand van dat onderzoek blijkt dat er veel te vinden valt in de grond. ''De komende weken wordt een definitieve opgraving gehouden en dan wordt er in detail opgegraven”, aldus Kaptijn. Alles wat daarbij wordt gevonden, gaat naar het provinciaal depot voor archeologische vondsten van Overijssel in Deventer.
Volgens Kaptijn is het onderzoek belangrijk om vragen te beantwoorden over de mensen die hier in de prehistorie leefden. ''Denk aan wie hier woonden: ging het alleen om mannen, of ook om vrouwen en kinderen?” Door middel van isotopenonderzoek aan tanden kan daar meer duidelijkheid over komen. Dit onderzoek meet de unieke verhouding tussen zware en lichte atomen in het tandglazuur en kan zo informatie geven over de geografische herkomst en het dieet van prehistorische mensen. ''Op die manier kunnen we checken waar iemand heeft gewoond en welk type water hij of zij heeft gedronken”, zegt Kaptijn.
Hoe lang de opgraving gaat duren, weet Kaptijn nog niet. ''Ik verwacht dat ze met een aantal mensen wel een paar weken bezig zijn. Dat hangt natuurlijk af van de omstandigheden, maar zoals we nu in een aantal kleine sleuven zien, gaat het om een groot aantal graven.”