Het is hommeles binnen verschillende Hengelose wijkcentra. Beheerders 'die zonder goed verhaal' op straat worden gezet en leidinggevenden 'die niet luisteren naar serieuze klachten over grensoverschrijdend gedrag'. Voor een aantal betrokkenen is de maat vol. Zij spuwen hun gal over werkgever SWB Midden Twente. "De SWB zegt voor goed werkgeverschap te staan. Nou, daar hebben wij nooit iets van gemerkt."
Het gaat met name om medewerkers en vrijwilligers van Wijkcentra Hengelo Noord. Daaronder vallen Kulturhus Hasselo, Wijkcentrum Slangenbeek en De Sterrentuin. Beheerders van Kulturhus Hasselo en De Sterrentuin zitten thuis met een burn-out en hetzelfde geldt voor hun leidinggevende.
Een van hen wil graag haar verhaal doen, maar wel anoniem. Via een andere, eveneens anonieme bron ('noem mij maar een klokkenluider') kreeg 1Twente inzicht in verschillende briefwisselingen tussen het bestuur van Wijkcentra Hengelo Noord, de SWB en de beheerder van Kulturhus Hasselo, wiens contract niet verlengd gaat worden. Daaruit blijkt onder meer dat de SWB zich niet herkent in de klachten. Directeur Jessica ter Hofte schrijft daarbij in één van die brieven: 'We betreuren het dat niet eerst de weg van het persoonlijke contact is gezocht'.
De met een burn-out thuiszittende beheerder moet lachen om die reactie: "Juist vanuit de SWB is er nooit contact met mij of m'n collega's geweest. Nooit was er een functioneringsgesprek. En in de drie jaar dat ik bij het Kulturhus werkte, heb ik mijn leidinggevende vanuit de SWB nooit gezien of gesproken. Tot de dag dat ze mij kwam vertellen dat m'n contract niet verlengd zou worden. De reden? Die was van financiële aard. Maar dan zet je toch niet binnen twee weken een vacature online, waarin de gezochte kandidaat precies hetzelfde gaat verdienen als ik?"
SWB-directeur Jessica ter Hofte herkent zich niet in deze uitspraken: "Ons beleid is dat iedereen elk jaar een zogenoemd FIT-gesprek heeft met zijn of haar leidinggevende. Dit gesprek kan op verzoek van zowel de werknemer als de werkgever plaatsvinden, maar in ieder geval dient hier vanuit werkgeverskant zorg voor gedragen te worden. Ik mag als werkgever in het kader van de privacy geen mededelingen doen over de specifieke situatie van deze beheerder."
Toen vrouw in kwestie om een reactie vroeg, antwoordde de teamleider vanuit de SWB: "We kunnen tijdelijke dienstverbanden niet altijd omzetten naar contracten voor onbepaalde tijd, omdat wij de dienstverlening voor de wijkcentra uitvoeren in opdracht van de gemeente. Als werkgever dienen we een zogeheten 'flexibele schil' te behouden, zodat we kunnen reageren op de behoeften vanuit de werkgever. Dit betekent dat we mogelijk wel tijdelijke vacatures zullen blijven stellen."
Bij de vacature die eind april intern werd opengesteld, staat achter het kopje Arbeidsovereenkomst: 'een jaarcontract met uitzicht op verlenging'.
Jessica ter Hofte kan in het kader van de privacyregels niet ingaan op dit specifieke geval, maar erkent dat het na drie jaar vaak lastig wordt om beheerders in dienst te houden vanwege die flexibele schil. Ter Hofte tegenover 1Twente: "We praten al langere tijd met de gemeente hierover. Liever zouden we meerjarenafspraken maken, zodat je goede medewerkers aan je kunt binden. Nu moeten we elk jaar opnieuw rond de tafel."
Ter Hofte begrijpt de teleurstelling bij werknemers wiens contract niet verlengd kan worden en snapt dat het vreemd overkomt dat er binnen enkele weken een vacature online komt voor dezelfde baan: "We hebben nu eenmaal niet de financiële middelen om iemand na drie jaar een vast dienstverband aan te bieden. Dat lukt alleen als er ergens binnen de organisatie iemand met pensioen gaat of elders een andere baan krijgt. Dan ontstaat er ruimte binnen de vaste formatie."
De SWB heeft zo’n 40 mensen in dienst, die werkzaam zijn binnen de wijkcentra in Hengelo. Zij staan dagelijks klaar om mensen uit de wijk te ontvangen, een kop koffie aan te bieden, en te faciliteren dat allerhande activiteiten (denk aan biljarten, koken, dansen en vergaderen) in de wijkcentra plaats kunnen vinden. Een assistent-beheerder werkt altijd onder de verantwoordelijkheid van de beheerder. Jessica ter Hofte: "Daarmee is dit een mooie werkplek voor beheerders, maar ook een prachtige ontwikkelplek voor mensen met een ondersteuningsvraag op het gebied van werk, de assistent-beheerders."
De beheerder van Kulturhus Hasselo zit nu ziek thuis: "Enerzijds denk ik: zoek het lekker uit allemaal, maar anderzijds heb ik te doen met de mensen die er nog werken en met mijn leidinggevende namens Wijkcentra Noord, die ook al 3 maanden ziek thuis zit. Zij werkte bijna 19 jaar voor de organisatie, was super betrokken en kwam op voor de rechten van iedereen van ons. Ik zag haar als een soort moeder. Zij zit sinds maart thuis, omdat ze zich niet gehoord voelde. Zij heeft de afgelopen jaren vaak zaken aangekaart, maar nooit is daar iets mee gedaan. Dat heeft haar uiteindelijk gebroken."
Een van die aangekaarte zaken betreft een assistent-beheerder. Daarvan zijn er in elk geval vijf werkzaam bij Wijkcentra Noord, naast de 8 à 10 reguliere beheerders. Die assistenten zijn 'mensen met een ondersteuningsvraag op het gebied van werk', zoals de SWB die doelgroep omschrijft.
De klokkenluider vertelt: "Zij verdienen goede begeleiding en rust en regelmaat. Maar ook zij kunnen over de schreef gaan. En dat moet dan wel gevolgen hebben. In dit geval zou een van hen in september 2022 in De Sterrentuin kleine kinderen in de toiletruimte hebben begluurd. Bij de SWB werd dat afgedaan met 'ach, hij heeft een rugzakje' en na een schorsing van drie weken was hij terug. Zonder enige vorm van behandeling of therapie."
Ter Hofte kan daar in het kader van de privacy niets over zeggen: "In zijn algemeenheid acteren wij als organisatie op signalen en treden wij handelend op als de situatie daarom vraagt. Ik ben inmiddels anderhalf jaar werkzaam als directeur van SWB. Integer handelen is voor mij een uitgangspunt, waar ik grote waarde aan hecht. Als er meldingen worden gedaan, nemen wij deze zeer serieus en treden we handelend op als de situatie daarom vraagt. Om dit goed te borgen staat aanscherping van ons integriteitsbeleid dit jaar op mijn agenda."
Later werd dezelfde persoon betrapt op diefstal. Ook daarna keerde hij snel terug in De Sterrentuin. De man werkt daar nu nog altijd. Ter Hofte daarover: "Hier was sprake van een zeer licht vergrijp. Dat neemt echter niet weg dat wij ieder vergrijp, hoe licht ook, uiterst serieus nemen en handelend optreden."
De klokkenluider heeft er een andere kijk op: "Die mensen hebben een indicatie. Daaraan verdient de SWB dus. Dat is de enige reden die ik kan bedenken waarom hem meermaals de hand boven het hoofd wordt gehouden. Ik verwijt die man trouwens niks. Hij heeft natuurlijk niet voor niks een indicatie, maar de verantwoordelijken binnen de SWB hebben boter op hun hoofd."
De zieke beheerder vult hem aan: "Onze wijkcentra moeten veilige plekken zijn voor iedereen en dit draagt daar niet aan bij."
De klokkenluider, die een vrijwilligersfunctie vervult, doet anoniem zijn verhaal, nadat de leiding van de SWB Midden Twente drie weken geleden het bericht naar buiten bracht 'dat de financiën weliswaar onder druk staan, maar dat er voldoende vet op de botten zit om tegen een stootje te kunnen'.
De SWB-directeur hierover tegen 1Twente: "Op dit moment zijn er geen financiële problemen. SWB heeft de afgelopen jaren positieve financiële resultaten geboekt en kent een gezond weerstandsvermogen. De begrote toekomstige tekorten hebben vooral te maken met het landelijke financiële kader, dat veel onzekerheden kent. Dit is ook op landelijk niveau onderwerp van gesprek. In de tussentijd betekent dit dat we, zoals we altijd al doen, aan de wind moeten varen en strak moeten sturen op onze bedrijfsvoering."
Er klinkt ook kritiek op het feit dat alle afspraken die betrekking hebben op de relatie tussen wijkcentra en SWB zijn vastgelegd in een stuk dat dateert uit 2013. De afgelopen dertien jaar is dit Service Level Agreement (SLA) nooit herzien, hoewel er veel is veranderd sindsdien. Zo zijn de wijkcentra veel meer taken gaan verrichten, maar zijn ze daar allang niet meer op toegerust. De SWB erkent dit overigens en heeft aangegeven hierover in gesprek te willen.
De klokkenluider vindt dat de SWB zich niet kan verschuilen achter het feit dat ze als ontwikkelbedrijf 'te allen tijde moet beschikken over plekken waar onze mensen de kans krijgen zich te ontwikkelen; om die reden kunnen we niet alle formatieplaatsen vullen met mensen met vaste dienstverbanden': "Ik vind zeker dat er bij ons plek moet zijn voor deze doelgroep, maar dit mag nooit ten koste gaan van de rol die een wijkcentrum voor de maatschappij vervult. Die staat altijd voorop."
Hengelo telt acht wijkcentra. De SWB Midden Twente is op al die locaties verantwoordelijk voor het beheer. Onder Wijkcentra Hengelo Noord vallen Kulturhus Hasselo, Wijkcentrum Slangenbeek en De Sterrentuin (samen één bestuur), onder Wijkcentra Hengelo Midden vallen MFA Berflo, De Jeugd, Tuindorp 't Lansink en de Hengelose Es (allemaal een eigen bestuur). Wijkcentrum De Tempel in Groot-Driene staat los van deze twee en draait ook onder een eigen bestuur. Alle besturen bestaan uit vrijwilligers, behalve dat van MFA Berflo: daar is de gemeente bestuurlijk verantwoordelijk. Alle gebouwen zijn eigendom van de gemeente Hengelo, behalve dat van De Jeugd in de Berflo Es. Dat heeft de vereniging in eigen bezit. De besturen zorgen dat er activiteiten kunnen plaatsvinden in de verschillende wijkcentra, maar zonder de beheerders valt alles stil: zij sturen vrijwilligers aan, regelen de schoonmaak, maken de roosters en zorgen dat de deuren elke dag geopend en weer gesloten worden.
De beheerder van Kulturhus Hasselo, die met een burn-out thuis zit, weet het zeker: ze zien haar daar niet weer terug. Niet vanwege het werk of de collega's, maar vanwege het bedrijf dat de boel moet aansturen: "Voorlopig denk ik nog helemaal niet aan werk. Eerst moet ik met professionele hulp met mezelf aan de slag."
De namen van de opgevoerde bronnen zijn bekend bij de redactie.