Hengelose organisaties vragen nieuwe coalitie om steun voor wijkprojecten: ‘Investeer in wat van onderop al bloeit’

Drie vertegenwoordigers van Hengelose organisaties deden maandag in de maandelijkse talkshow Hengeloos Peil een duidelijke oproep aan de nieuwe coalitie: investeer structureel in projecten die hun maatschappelijke waarde al hebben bewezen en bijdragen aan leefbare wijken en een sterkere stad. Het gaat om Irma Bruggeman van kunstwerkplaats De Möllerwerf, Martin Weghorst van Ontmoetingspark Slangenbeek en Antoinet de Boer van bewonersoverleg De Nijverheid.

Bruggeman richtte in 2021 kunstwerkplaats De Möllerwerf op, omdat ze constateerde dat er voor creatieve makers nauwelijks zaken worden gefaciliteerd. Die kunnen er experimenteren, exposeren en samenwerken. Dat idee sloeg aan: van 70 deelnemers groeide de organisatie naar ruim 530 en ruim 860 activiteiten per jaar. De kunstwerkplaats is daarmee ook weer toeleverancier naar andere initiatieven en projecten in de stad.

De Möllerwerf

En dat niet alleen: De Möllerwerf is ook sociaal-maatschappelijk bezig. Via het project Make and Meet werken creatieve deelnemers samen met jongeren die zijn uitgevallen op school of dreigen uit te vallen. Er worden workshops aangeboden waarin jongeren kunnen herontdekken wat hen motiveert. Het resultaat: in anderhalf jaar tijd bracht de Mollerwerf 210 jongeren terug naar school of werk. "Dat scheelt de overheid 8,6 miljoen euro per jaar. We zijn dus behoorlijk belangrijk voor de stad."

Toch moet De Möllerwerf volgens eigen zeggen blijven 'smeken en schrapen' om geld. "Nee, die besparing komt niet op onze rekening terecht", legt Bruggeman uit. "De overheid bespaart het, maar wij zien het niet." 

Boodschap

Haar boodschap aan de nieuwe coalitie is concreet: van het cultuurbudget in Hengelo gaat nu bijna 100 procent naar de grote culturele instellingen, de zogenaamde kernvoorzieningen. Slechts één procent komt terecht bij initiatieven zoals de Mollerwerf: "Zorg voor iets meer balans, dat is alles wat ik vraag."

Dan is er nog het succesverhaal van voetbalclub ATC'65, die jaren geleden het plan opvatte om als club meer voor de wijk te betekenen. Martin Weghorst zag destijds, toen nog als voorzitter, dat het park overdag en doordeweeks grotendeels leeg stond. "We wilden meer betekenen voor de wijk." 

Onder de noemer Code'65 werden overdag nieuwe activiteiten georganiseerd. Samen met partners als Wijkkracht en de wijkraad groeide het project uit tot Ontmoetingspark Slangenbeek: een plek waar mensen bewegen, elkaar ontmoeten en meedoen, ook mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

Maatschappelijke waarde ATC'65

Uit recent onderzoek blijkt dat voetbalvereniging ATC'65 een maatschappelijke waarde heeft van 1,5 miljoen euro per jaar. "Met het ontmoetingspark erbij komt dat op bijna 1,8 miljoen. Het park voegt dus minimaal 2,5 tot 3 ton aan waarde toe", zegt Weghorst.

Hij wijst ook op het bredere effect: "Mensen die eenzaam zijn, doen vaker een beroep op de huisarts en voelen zich minder gezond. Verbinding en het gevoel ergens bij te horen heeft aantoonbaar een positief effect op gezondheid. Dat creëert waarde in een wijk én voor de stad."

Vrijwilligers

Het project Ontmoetingspark Slangenbeek draait volledig op vrijwilligers, maar dat heeft grenzen. "Vrijwilligers willen best iets doen, maar je kunt de regie en organisatie niet op hen afschuiven. Wij doen dat er nu als commissie even bij, maar het voelt bijna als een tweede baan", zegt Weghorst.

Op termijn is dat niet vol te houden, daarom heeft het Ontmoetingspark de wens voor een betaalde kracht die deze taak gaat doen. Dat kost naar schatting 50.000 tot 70.000 euro per jaar.  "Wij hebben echt iemand nodig. Als je het duurzaam wil neerzetten, dan heb je gewoon een coördinator nodig die dit verder brengt. Dan komen die vrijwilligers uiteindelijk ook die impact leveren aan het ontmoetingspark en aan de wijk."

Als die extra ondersteuning uitblijft? "Ja, dan is de conclusie hard. Dan moeten we terug naar de basis met heel weinig activiteiten. Dan is het eigenlijk mislukt."

Ook in andere wijken wordt gewerkt aan leefbaarheid en stimuleren van verbinding tussen mensen, zoals in de Nijverheid. Antoinet de Boer, voorzitter van Bewoners Overleg de Nijverheid (BON), komt op voor de belangen van de wijk. Ook zij herkent het dat er veel wordt gedaan vanuit de wijk zelf, maar dat structurele steun vaak ontbreekt. "We organiseren zelf activiteiten, zetten projecten op en zorgen dat jong en oud elkaar kunnen ontmoeten. We doen dat met een kleine groep vrijwilligers."

Ontmoeting stimuleren

De Boer zegt dat het BON ook ontmoeting wil stimuleren voor mensen in de wijk. Een kleinschalige ontmoetingsruimte bij een speeltuin draagt bij aan natuurlijke ontmoeting. "Ouders komen met kinderen of opa's en oma's. Daar kun je écht iets bereiken." Professionele ondersteuning om de ruimte vaker open te houden en goed te gebruiken, is dan ook één van de wensen.

Kinderwerk

Eén ander knelpunt is de groep kinderen van 10 tot 12 jaar. Die vallen tussen wal en schip", zegt De Boer. "Ze zijn te oud voor de speeltuin, maar te jong voor veel andere voorzieningen en zitten thuis achter hun computer en telefoon. We willen ze graag op een creatieve manier activeren. Daar zouden we écht graag professionele ondersteuning bij willen."

De voorzitter wijst erop dat kinderwerk in Hengelo een vaste gemeentelijke taak was, maar is wegbezuinigd of op een andere wijze wordt ingevuld. "We hebben zelf nu wat financiële mogelijkheden via een project dat we gaan draaien in de wijk om jongeren en ouderen weer aan elkaar te verbinden, maar dat is projectgeld en dus eenmalig. Als het straks weer stopt, dan is dat gewoon zonde."

De Boer wijst ook op andere thema's in de wijk, zoals het afvalbeleid, onvoldoende speelvoorzieningen, maar ook een thema als veiligheid is iets dat bewoners bezighoudt. En dan is er nog het warmtenet. De Nijverheid moet de eerste Hengelose bestaande wijk zijn die van het gas af gaat. "Dit is in het verleden als cadeau aan de Nijverheid gepresenteerd, maar veel bewoners ervaren dit niet zo. Ik ben zeker voor duurzaamheid, maar of een warmtenet daarvoor het juiste middel is, heb ik mijn vraagtekens bij. Die geluiden hoor ik ook in de wijk."

Alle drie wijzen op hetzelfde structurele probleem en dat is dat de gemeente vooral top-down werkt. Beleid wordt gemaakt, geld gaat naar grote instellingen, maar voor kleine initiatieven die vanuit de wijk zelf zijn ontstaan, zijn vaak weinig middelen. Terwijl het vaak gaat om projecten die veel in gang kunnen zetten.

Investeer in zichtbare wijkinitiatieven

Bruggeman verwoordt het scherp. "De beleidsmakers die de plannen maken, komen vaak niet eens uit deze stad. Die hebben veelal niet door dat hier bottom-up al van alles bloeit." Ze benadrukt dat de genoemde initiatieven in de stad niet eerst gefinancierd hoeven te worden in de hoop dat ze iets worden. "Ze zijn al zichtbaar, maar als je daarin extra investeert, wordt het een suikerspin en gaat het juist nog sneller groeien."

Weghorst sluit af dat een initiatief als Ontmoetingspark Slangenbeek een écht voorbeeld is voor de rest van de stad en ook daarbuiten:  "Dit is een mooi model om breder uit te rollen. Het levert betere wijken op, minder gedoe en meer plezier."