Tussen droom en daad van Solidair Oldenzaal staan wetten in de weg en praktische bezwaren

In de week dat de gemeenteraad in nieuwe samenstelling voor het eerst bijeen kwam om het eindverslag van de informateur te bespreken, liep SO-voorman Rutger Bouwman direct al aan tegen de grenzen van de ‘macht’ als grootste fractie en coalitiepartner. Pijnlijk voor hem was dat het uitgerekend Rob Christenhusz van grote verliezer de WG was die hem daar fijntjes op wees.

Inwonerstoets

In zijn rol als raadslid vroeg Christenhusz met gespeelde verbazing hoe SO het coalitie-akkoord in wording met CDA en VVD denkt te laten toetsen door de inwoners van Oldenzaal. Eén van de belangrijke beloften in het verkiezingsmanifest van SO was immers dat grote beleids- en visiestukken moeten worden voorgelegd aan de inwoners. Na wat verbale omtrekkende bewegingen kon Rutger Bouwman niet anders dan toegeven dat dit eerst met de twee andere beoogde coalitiepartners besproken moet worden. “We hebben nu eenmaal niet de absolute meerderheid.”

Kroonjuwelen weg?

Voor Christenhusz het sein om z’n eigen voorzet met een brede grijns in te koppen. “U gaat me toch niet vertellen dat u als grootste coalitiepartner één van uw kroonjuwelen gaat weggeven?! Dat zou toch wel een grote deceptie zijn voor de inwoners die op basis van dit punt voor Solidair Oldenzaal gekozen hebben!” 

Voor Bouwman aanleiding om maar meteen een ‘winstwaarschuwing’ af te geven voor de coalitiebesprekingen. “We beginnen met bestuurlijke vernieuwing, bestuurscultuur en representatie van de inwoners. Als er geen concrete stappen worden gezet richting bestuurlijke vernieuwing, dan is er voor ons heel weinig basis om verder te onderhandelen.”

Onderhandelingen onder druk

Daarmee zette Bouwman, gewild of ongewild, de onderhandelingen onder druk. Met name Maaike Rödel, door beoogd coalitiepartner CDA naar voren geschoven als kandidaat-wethouder, bevindt zich in een ongemakkelijke positie. Zo lang er nog geen nieuw college is, is Rödel ‘gewoon’ raadslid, maar tegelijkertijd ook demissionair wethouder. Hoe lastig haar positie is, bleek toen er tijdens de raadsvergadering een motie werd ingediend door Solidair Oldenzaal en de VVD, waarmee het college werd opgeroepen besluitvorming over politiek gevoelige dossiers te ‘temporiseren’

Raadslid én wethouder

Daar moest Maaike Rödel niet alleen als onderhandelingspartner en raadslid voor het CDA iets van vinden, maar ook als demissionair wethouder. In de motie – die dus niet namens het CDA werd ingediend! – werden drie politiek gevoelige dossiers genoemd: de Omgevingsvisie, de uitvoering van de Spreidingswet en de verhuizing van het Sociaal Plein naar de voormalige bibliotheek. Voor dat laatste dossier is Maaike Rödel als wethouder verantwoordelijk.

Woorden wegen

In de wetenschap dat Solidair Oldenzaal fel gekant was en is tegen de plannen voor het Sociaal Plein en de besluitvorming daarover het liefst terug zou draaien, moest Rödel als wethouder haar woorden zorgvuldig wegen. Ze hield het er op dat het ambtelijk apparaat in dit dossier ‘volgende stappen voorbereidt’, maar ook dat de gemeenteraad ‘volledige controle’ behoudt. Met haar CDA-fractie hielp Rödel uiteindelijk de door haar beoogde coalitiepartners ingediende motie wel aan een meerderheid.

Motie ‘overbodig’

In tegenstelling tot Rödel kon Christenhusz met z’n wethouderspet op wel vrijuit  spreken. Zonder omhaal van woorden kwalificeerde hij de motie als ‘overbodig’, al was het maar omdat al voor de verkiezingen is uitgesproken dat het demissionaire college geen onomkeerbare besluiten zal nemen. Bovendien zijn er volgens hem ten aanzien van de besluitvorming over de nieuwe omgevingsvisie duidelijke randvoorwaarden en een duidelijke tijdlijn afgesproken.

Geen ruimte

Waar het gaat om het heikele dossier van de Spreidingswet is er volgens demissionair wethouder Christenhusz helemaal geen ruimte (meer) voor het college om eigenstandige besluiten te nemen. Zo ligt er volgens hem een brief van het ministerie van Justitie en Veiligheid waarin wordt gevraagd binnen drie weken aan te geven hoe de gemeente Oldenzaal gevolg denkt te geven aan de uitvoering van de Spreidingswet. Nadat eerdere bezwaren werden afgewezen, staat Oldenzaal ingevolge het verdeelbesluit ‘aan de lat’ voor de opvang van 150 asielzoekers.

Tussen droom en daad

Daarmee ligt deze hete aardappel op het bordje van de onderhandelaars van Solidair Oldenzaal, CDA en VVD, die deze week zijn begonnen aan de besprekingen voor een coalitie-akkoord. SO en VVD zijn verklaard tegenstander van een azc in Oldenzaal, maar op dit punt valt er dus niets meer te temporiseren, of zelfs maar te kiezen. En voor Solidair Oldenzaal is dat bepaald niet het enige punt waarop verkiezingsbeloften uit het eigen universum botsen met de politieke en bestuurlijke werkelijkheid. Een werkelijkheid waar – indachtig de versregels van Willem Elschot – ‘tussen droom en daad wetten in de weg staan en praktische bezwaren’.