Hengelo vreest jarenlange rem op bouw en economie door vol elektriciteitsnet

Hengelo wil de komende jaren duizenden woningen bouwen. Op dit moment zijn er alleen al 59 plannen voor woningbouwprojecten, variërend van enkele grondgebonden woningen tot grotere appartementengebouwen. In een brief aan de gemeenteraad waarschuwt het Hengelose college dan ook dat veel plannen en projecten vertraging zullen oplopen, doordat er niet voldoende capaciteit beschikbaar is. Netbeheerders werken ondertussen druk aan de uitbreiding van het stroomnet, maar dat is niet van de ene op andere dag gerealiseerd.

Wachtlijst voor kleinverbruikers

Vanaf 1 juli wordt de situatie niet veel beter. Waren het tot nu toe vooral grootverbruikers, zoals grote bedrijven en instellingen, die tegen de grenzen van het volle stroomnet aanlopen. Vanaf 1 juli 2026 komen ook kleinverbruikers met een nieuwe aansluiting op een wachtlijst te staan. Het gaat daarbij onder meer om woningen, het MKB en scholen.

Uit de impactanalyse blijkt dat vooral grotere woningbouwprojecten met gemengde functies kwetsbaar zijn. De analyse noemt daarbij onder meer grootschalige ontwikkelingen in de Spoorzone Hengelo-Enschede als voorbeeld. Maar ook op bedrijventerreinen is de situatie zorgelijk. 

De gemeente wil graag ook nieuwe ondernemers en bedrijven trekken, maar nieuwe vestigingen worden in de impactanalyse in veel gevallen als ‘rood’ aangemerkt als het gaat om verkrijgen van een stroomaansluiting en gezien als hoge impact op het huidige stroomnet.

Volgens de impactanalyse komt er pas in 2028 en 2031 extra ruimte beschikbaar op het elektriciteitsnet, al zal dat nog beperkt zijn. Een echte oplossing wordt op z'n vroegst pas rond 2035 verwacht. Dan moet een nieuw hoogspanningsstation in Almelo gereed zijn, waardoor een deel van de belasting van station Hengelo kan worden overgenomen.

Lastige boodschap

De gemeente Hengelo noemt het een lastige boodschap dat netcongestie de komende 10 tot 15 jaar bepalend zal zijn voor ontwikkelingsplannen in de stad. "Netbeheerders Tennet en Enexis werken hard aan uitbreiding en verzwaring van het elektriciteitsnet in Twente en Hengelo. Maar volgens de huidige plannen komt tot 2030 slechts beperkte uitbreiding van capaciteit beschikbaar. Met de realisatie van nieuwe hoogspanningsfaciliteiten rond 2035 zouden volgens de netbeheerders, op basis van de huidige inzichten, de problemen voorbij moeten zijn", schrijft de gemeente Hengelo in het concept Actieplan Netcongestie.

Hoewel Hengelo zelf niet gaat over de uitbreiding van het stroomnet, wil het zich wel richten op maatregelen die wel invloed kunnen hebben op verbeteren van de situatie, waaronder snellere vergunningprocedures en maken van afspraken met netbeheerders.

"Netcongestie zal de komende jaren veel van onze aandacht vragen, in planontwikkeling, in voorbereiding en realisatie. De hele stad gaat letterlijk op de schop en de invloed op onze leefomgeving zal merkbaar zijn, denk maar aan de aanleg van kabeltracés, de bouw van hoog- en middenspanningsstations en de plaatsing van zo’n 300 transformatorhuisjes. Maar ook de invloed op de woningbouwopgave en de mogelijkheden voor bedrijven en andere grootverbruikers zijn."

Maatregelen

Daarnaast wil het college een vinger aan de pols houden als het gaat om de energievraag van projecten en scherper kijken naar prioritering. In het actieplan staat bijvoorbeeld expliciet dat moet worden bepaald welk project eerder op de wachtlijst van Enexis moet komen, bijvoorbeeld een school of woningen.

Ook wil de gemeente netbewust bouwen, hierbij wordt gekeken hoe de belasting van het elektriciteitsnet zo laag mogelijk gehouden kan worden. In het Hengelose actieplan worden daarbij voorbeelden genoemd, zoals het lokaal opwekken van energie en de opslag daarvan.

Opvallend is dat zowel het actieplan als de impactanalyse kritisch zijn over de manier waarop nieuwe wijken en gebouwen worden verwarmd. Zo wordt er gewaarschuwd dat volledig elektrische, niet slim aangestuurde warmtepompen het stroomnet extra zwaar belasten. Collectieve warmteoplossingen, zoals warmtenetten, worden in de stukken 'minder belastend' genoemd.

In gesprek met de raad

Het college wil nu eerst met de gemeenteraad in gesprek in een beeldvormende politieke markt over het concept-actieplan dat nu op tafel ligt. Reacties van de raad worden meegenomen bij de definitieve vaststelling later dit jaar.