Slordigheid troef bij processen-verbaal Hengelose stembureaus: adressen onvolledig of weggelaten

Een proces-verbaal wordt bij verkiezingen opgesteld om vast te leggen hoe de dag is verlopen, zoals het stemmen zelf, de telling en hoeveel stemmen zijn uitgebracht en op welke kandidaat. Ieder stembureau maakt zo’n verslag op. Op basis van de processen-verbaal in de gemeente stelt het Centraal Stembureau van de gemeente de verkiezingsuitslag vast.

Een onvolledig ingevuld proces-verbaal is overigens niet automatisch ongeldig. Zonder ingevuld adres is nog altijd duidelijk van welk stembureau het proces-verbaal afkomstig is. Zo staat op het document immers ook het nummer van het stembureau en de naam die vaak ook refereert aan de locatie. 

Administratief onnauwkeurig

Dat het adres van de stemlocatie niet is ingevuld, kan wel als slordig worden beschouwd en als administratief onnauwkeurig. Juist omdat een proces-verbaal de officiële basis vormt voor de controle van de uitslag en het vaststellen van de verkiezingen, roepen onvolledig ingevulde formulieren mogelijk vragen op over de zorgvuldigheid waarmee het verkiezingsproces is vastgelegd.

Uit de 40 processen-verbaal van alle Hengelose stembureaus blijkt verder dat op de verkiezingsdag diverse bezwaren en klachten zijn ingediend door inwoners. Die hadden betrekking op verschillende stemlocaties.

Geen invalidenparkeerplaats bij stembureau

Zo werd bij het stembureau in ontmoetingsruimte Bastion (stembureau 40) drie keer melding gemaakt van het ontbreken van parkeermogelijkheden voor mindervaliden als gevolg van een opengebroken straat. Ook in wijkcentrum Slangenbeek (stembureau 38) werd geklaagd over het ontbreken van een invalidenparkeerplaats.

Bij het stembureau op Sportpark Slangenbeek ATC ’65 (stembureau 37) vroeg een kiezer om betere bewegwijzering naar het stembureau bij de afslag naar ATC.

In stembureau 35, in de voormalige basisschool De Borgh in de Hasseler Es, werd door een kiezer gemeld dat hij of zij geen stempas zou hebben gekregen. Ook werd daar geklaagd over onvoldoende verlichting op het voormalige schoolplein.

Bij de voormalige basisschool De Zevensprong (stembureau 17 A) bleek het toegangspad met mos begroeid, waardoor het gevaarlijk glad kon zijn. Een lid van het stembureau heeft het pad schoongemaakt met eigen schoonmaakspullen.

Wachtrij hindert stemmers

Bij Wijkhuys Weidedorp (stembureau 6 A) werd de opstelling aangepast. Wachtenden en mensen die hun stembiljet in de stembus wilden doen, liepen elkaar in de weg. De stemmers moesten eerst door de rij wachtenden heen. 

Slangenbeek

Op meerdere locaties waren meldingen over het stemmen zelf. In het proces-verbaal van het stembureau in wijkcentrum Slangenbeek (stembureau 39) staat bijvoorbeeld dat mogelijk één stembiljet te veel is uitgegeven. Bij het tellen blijkt dat er geen verschil is tussen het aantal stempassen en uitgebrachte stemmen.

Bij het stembureau op Sportpark Slangenbeek (stembureau 37) bleek een stembiljet onbruikbaar en vervangen. Ook was er een fout bij de registratie van een volmacht en was de betreffende stempas verkeerd ingevuld.

In wijkcentrum ’t Lansink (stembureau 26 A) verscheurde een inwoner zijn stempas in het stembureau met de mededeling niet te willen stemmen. Deze inwoner verdween vervolgens en nam de verscheurde stempas weer mee.

Twee stembiljetten voor één kiezer

Ook bleken op deze locatie twee stembiljetten in elkaar gevouwen en uit het proces-verbaal is verder op te maken dat mogelijk twee stembiljetten aan één kiezer zijn verstrekt. Daarnaast werden twee verkeerd ingevulde stembiljetten ingenomen en vervangen door nieuwe exemplaren.

Ook bij het denksportcentrum Hengelo (stembureau 15) werden meermaals ingevouwen stembiljetten aangetroffen, uit het proces-verbaal blijkt het om 10 stuks te gaan.

Volmachtstemmen

Bij een aantal stembureaus is er sprake van een relatief hoog aantal volmachtstemmen. De hoogste percentages zijn gemeten bij stembureau 18 in de Kristalkerk, waar 125 van de 1.127 toegelaten kiezers met een volmacht stemden; zo'n 11,1 procent. In 2022 waren dat er 101.

Daarna volgden stembureau 38 in Wijkcentrum Slangenbeek met 154 van de 1.410 kiezers (10,9 procent). In 2022 waren dat er 101. In stembureau 39, ook in Wijkcentrum Slangenbeek, waren er 148 volmachtstemmen van de 1.408 kiezers (10,5 procent). In 2022 waren dat er 117.

In 2022 lag het gemiddelde aantal volmachtstemmers in de gemeente op zo'n 10,1 procent. In Hengelo zijn er stembureaus die daar in 2026 ver onder zitten of dus met uitschieters daar ver boven.

Veel volmachtstemmen op een bepaalde locatie hoeft niet te duiden op misstanden, maar kan te maken met de aanwezigheid van veel senioren in de omgeving van het stembureau, die bijvoorbeeld minder goed mobiel zijn en familieleden vragen om voor ze te stemmen.