Hoe vol zit het stroomnet van het Hengelose bedrijventerrein Twentekanaal precies en in hoeverre kan een batterij een oplossing zijn voor het probleem van de netcongestie? Dat onderzocht UT-afstudeerder Thomas de Rooij (25) bij de Hengelose procesautomatiseerder Powerspex. Hij kreeg een 9 voor z'n afstudeeronderzoek.
De uit Tilburg afkomstige De Rooij onderzocht wat de impact van een batterij (een zogenoemde 'BESS') zou zijn op netcongestie en op de stress waaronder het elektriciteitsnet gebukt gaat.
“Over dit onderwerp is zonder diepgaand onderzoek te doen oppervlakkig wel wat te zeggen, maar een zeer uitgebreide simulatie kan helpen een accuratere toekomstinschatting te geven. En daar is veel data voor nodig,” aldus De Rooij. Die data verkreeg de student door gebruik te maken van een door Powerspex ontwikkeld simulatieprogramma.
Het onderzoek was gericht op het Hengelose bedrijvenpark Twentekanaal, maar is tekenend voor veel bedrijventerreinen, waar de capaciteitskaart rood kleurt. Door de netcongestie kunnen nieuwe bedrijven niet van start gaan en bestaande bedrijven kunnen niet uitbreiden. Bedrijvenpark Twentekanaal gaat vanaf 2028 sowieso last krijgen van netcongestie.
De Rooij: “Maar liefst een derde van de elektriciteit in Nederland wordt verbruikt door bedrijventerreinen. De bedrijven wekken echter ook veel energie op met zonnepanelen. Die stroom moet terug het net op en dat zorgt voor nog meer congestie, wanneer er weinig vraag is maar een hoog aanbod aan zonne-energie.”
"Wat mogelijke oplossingen zijn? Het net uitbreiden, maar dat is een duur en langzaam proces. Die uitbreidingen zijn al gaande, maar pas tussen 2030 en 2035 zijn de effecten daarvan merkbaar. Tot die upgrades er zijn, kan mitigation, oftewel verzachting, de congestie verminderen. In dat kader is onderzoek naar een grote batterij nuttig: welk effect kan zo’n batterij hebben op het elektriciteitsnet?"
De conclusie van De Rooij: "Een batterij biedt sowieso verzachting, mits hij slim wordt ingezet. De seizoenseffecten zijn groot, dus die moeten prominent in de aansturing van de batterij worden meegenomen. Met de simulatie hebben we concreet inzichtelijk gemaakt dat een batterij daadwerkelijk kan bijdragen aan het verminderen van de huidige netcongestieproblemen. Daarnaast is bepaald hoe een batterij optimaal ingezet kan worden en of de gekozen omvang passend is voor het probleem.”
Thomas de Rooij studeerde Creative Technology aan de Universiteit Twente en rondde daar op vrijdag 20 maart zijn Master Sustainable Energy Technology af. Hij werd beloond met een ongekend hoog cijfer voor zijn afstudeeronderzoek: een 9. Zijn (tijdelijke) collega’s bij Powerspex stelde hij een paar dagen eerder op de hoogte van de onderzoeksresultaten. De Brabander kon daar rekenen op een zaal vol geïnteresseerde collega’s.
Opvallend is het congestie-dagprofiel dat De Rooij maakte. Daarin is namelijk te zien op welke momenten van de dag netcongestie waarschijnlijk het meest voorkomt en dat is iets wat voor bedrijventerreinen nog nauwelijks in kaart is gebracht. Dit in tegenstelling tot woonwijken, waarvan dergelijke gegevens vaak wel bekend zijn.
De Rooij heeft met het presenteren van zijn onderzoek zijn Master Sustainable Energy Technology afgerond. “Ik ben nu klaar met studeren en ga terug naar Tilburg, de stad waar ik opgegroeid ben. Daar ga ik de arbeidsmarkt op, waarschijnlijk als Adviseur Energie en Verduurzaming.”
En wat wordt er met de resultaten van zijn onderzoek gedaan. "De aansturing van de batterij kan nu verder worden uitgewerkt. Als dit in PsxCad, het door Powerspex ontwikkelde simulatieprogramma, gebeurt kan deze aansturing vooraf worden getest voordat de batterij in de praktijk wordt ingezet, wat extra inzicht en zekerheid biedt. Wellicht een leuke, nieuwe afstudeeropdracht voor iemand anders?”