Vermoeden van fraude bij huurdersplatforms in Enschede: bestuur treedt af, aangifte tegen overleden penningmeester

HBE is een vereniging die als missie heeft: het vertegenwoordigen van de belangen van huurders van De Woonplaats. Daaronder valt onder meer begeleiding van huurders die vastlopen in hun klachtenprocedure bij de woningcorporatie, het houden van vergaderingen en het doen van (ongevraagd) advies. De meeste huurders geven bij het ondertekenen van hun huurcontract aan dat zij lid willen worden van de belangenorganisatie. Zij betalen daarvoor meestal 50 cent per maand bij via de huur. Ook bewonerscommissies, die bewoners van buurtjes, straten, flats of appartementencomplexen vertegenwoordigen, kunnen een samenwerking aangaan met de HBE. Op dit moment zijn dat er zeventien.

De Woonplaats stort geld over

Bewonerscommissies kunnen via de huurdersbelangenorganisatie een bijdrage vragen in de kantoorkosten en het organiseren van activiteiten. Het gaat om een bedrag van maximaal 500 euro per jaar. Dit bedrag wordt net als de lidmaatschapsgelden (6 euro per huurder per jaar) door woningcorporatie De Woonplaats overgemaakt naar de HBE. Dit alles gebaseerd op plannen en begrotingen. Met andere woorden: als een bewonerscommissie slechts voor 300 euro aan aanvragen doet, maakt De Woonplaats ook niet meer dan 300 euro voor de betreffende commissie over.

Het is overigens niet de bedoeling dat huurdersverenigingen winst maken. Als er onverhoopt geld overblijft, omdat er minder wordt uitgekeerd aan bewonerscommissies, dan vloeit dat geld in principe terug naar De Woonplaats.

Financiële verschillen komen aan het licht

Na het overlijden van de vorige penningmeester van de HBE, eind 2024, is zijn vervanger tijdens het opmaken van de financiële plaatjes op onregelmatigheden gestuit tot en met mei van dat jaar. Dat wordt duidelijk als de belangenorganisatie afgelopen najaar een bijeenkomst met bewonerscommissies belegt. "De Woonplaats wil extra controles laten uitvoeren", is te lezen in de notulen van die vergadering. "Er zijn wat bedragen uit de begroting gekomen waar De Woonplaats van geschrokken was."

Hoe hoog die bedragen zijn, wil De Woonplaats niet zeggen. "Onze onderzoeksmogelijkheden reiken niet zover dat we vermoede bedragen hard kunnen maken", zegt een woordvoerster desgevraagd. Duidelijk is dat de woningcorporatie het er dit najaar niet bij laat zitten. Gedurende het onderzoek naar frauduleus handelen zijn alle geldstromen richting de HBE stopgezet. En dat leidt er vervolgens toe dat bewonerscommissies hun geld op dat moment ook niet krijgen. In de notulen staat dat de nieuwe penningmeester wordt platgebeld met vragen over waar het geld blijft.

Ook vraagtekens bij ander platform

Hoewel de situatie in eerste instantie een interne aangelegenheid van de Huurders Belangenorganisatie Enschede is - het gaat om een onafhankelijke vereniging - bestaat er natuurlijk wel een relatie met De Woonplaats. Als de onverklaarbare verschillen worden gemeld, zoekt de corporatie ook binnen haar eigen mogelijkheden zaken uit. Niet alleen bij de HBE, maar ook bij Huurdersplatform De Woonplaats (een afvaardiging van alle huurdersverenigingen van de corporatie) worden financiële onregelmatigheden aangetroffen. Bij het Huurdersplatform blijkt dezelfde penningmeester actief te zijn geweest.

Behalve het stopzetten van geldstromen heeft De Woonplaats aangifte gedaan tegen de overleden penningmeester. Daarnaast hebben de besturen van zowel HBE als het Huurdersplatform, die deels uit dezelfde personen bestaan, aangegeven dat zij hun taken neerleggen. In een brief zijn huurders van De Woonplaats die een maandelijkse bijdrage betalen voor de HBE, op de hoogte gesteld. "Wij zijn gedurende deze periode in functie geweest en vinden dat wij als bestuur geloofwaardig en transparant moeten zijn. Daarom verbinden wij conclusies aan de ontstane situatie."

Bestuur in brief: 'Zeer aangeslagen'

In de brief legt het bestuur de in dit artikel geschetste situatie kort uit. De zes bestuursleden zeggen 'diep geschokt' te zijn en het toezicht op de financiën direct te hebben aangescherpt. "Hoewel wij als bestuur geen enkele betrokkenheid hebben bij onrechtmatig handelen van de voormalige, inmiddels overleden penningmeester, voelen wij ons zeer aangeslagen door de situatie." Net als De Woonplaats, zal ook de HBE bij de politie aangifte doen. 

1Twente heeft het bestuur van de Huurders Belangenorganisatie Enschede om een uitgebreidere toelichting gevraagd, maar heeft deze ondanks verschillende pogingen (nog) niet ontvangen. Het is met name onduidelijkheid hoe groot de omvang van de financiële onregelmatigheden is... en waar het geld is gebleven. Ook uit (oudere) notulen wordt niet veel duidelijk, behalve dat er in 2023 vragen zijn gesteld over het budget voor nieuwsbrieven (25.000 euro), terwijl er geen nieuwsbrieven verschijnen. Het jaarverslag over 2023 kon niet op tijd worden afgerond door de toenmalige penningmeester en het wordt uit de notulen niet duidelijk of die afronding er uiteindelijk is geweest. Ook is het niet duidelijk of er een (functionerende) kascommissie is.

Bestuur treedt in april af

"Het is aan het Openbaar Ministerie om al dan niet te besluiten tot vervolgonderzoek om het vermoeden tot fraude hard te maken", aldus een woordvoerster van De Woonplaats. Als er inderdaad sprake is van fraude, dan heeft dit geen betrekking op de huur die mensen hebben betaald voor een woning, maar op bijdragen die de huurdersvereniging heeft gekregen van de woningcorporatie. "Het is bij ons niet bekend of geplande activiteiten geen doorgang hebben kunnen vinden hierdoor."

Tijdens de eerstvolgende Algemene Ledenvergadering (ALV) van de HBE, op 16 april 2026, treedt het huidige bestuur na een korte toelichting op de situatie af. De hoop is dat er na de zomer weer een nieuw functionerend bestuur is.