Jeugdarts Sandra Gijzen in Hengeloos Peil: 'Armoede kan iedereen overkomen'

Sandra Gijzen is als arts maatschappij & gezondheid - een gespecialiseerde jeugdarts - werkzaam bij GGD Twente en ze is gekoppeld aan Hengelose scholen in het speciaal onderwijs en praktijkonderwijs. In de 1Twente-talkshow Hengeloos Peil vertelde ze over de uitdagingen waarmee ze dagelijks geconfronteerd wordt.

"Ik doe dit werk nu 24 jaar, maar het verandert wel. We hebben bij de GGD steeds meer aandacht voor armoede en de oorzaken en gevolgen. En we zien dat het niet alleen mensen in de lagere sociale klassen overkomt. Iedereen kan in de problemen raken: door een scheiding, baanverlies, een chronische ziekte, noem maar op."

Intergenerationele armoede

Als mensen eenmaal in de ellende zitten, kan dat generaties doorwerken. Zogeheten 'intergenerationele armoede' wordt van ouder op kind doorgegeven, waardoor sommige kinderen minder kansen krijgen dan anderen. "We besteden om die reden ook steeds meer aandacht aan zwangere vrouwen die in armoede leven. We leggen veel 'prenatale huisbezoeken' af. Omdat de moeder rookt of veel stress ervaart, worden kinderen bijvoorbeeld te vroeg geboren en dat heeft weer gevolgen voor hun ontwikkeling", aldus de geboren en getogen Hengelose.

Sandra Gijzen ziet de kinderen op haar scholen altijd op het moment dat ze instromen rond hun vierde levensjaar en wanneer ze een jaar of 10, 11 zijn. "Maar ook als de school of de ouders zorgen hebben over de ontwikkeling van het kind kunnen ze ons inschakelen. 'Ons' dat ben ik samen met een verpleegkundige en de assistente van de eigen huisarts. Via de zogeheten GIZ-methode (zie hieronder) kijken we dan waarmee we aan de slag moeten. "

De toenemende invloed van smartphones en social media maken het werk er niet makkelijker op, vertelt Gijzen: "Doordat iedereen vooral de leuke dingen deelt, wordt er de verwachting geschept dat iedereen het altijd leuk en gezellig heeft. Grote onzin natuurlijk, maar dat legt veel druk op ouders en kinderen. Om mee te willen doen, geven ze geld uit dat ze helemaal niet hebben. En dat levert weer stress op."

Bij schoolverzuim komt in Twente steevast de jeugdarts in beeld, vertelt Gijzen. Een in Enschede werkzame collega-arts maakte mee dat een meisje school verzuimde, vanwege een gebroken been: "Ze kwam gewoon niet opdagen. Geld voor de bus hadden haar ouders niet en ze wisten niet dat er potjes voor dit soort gevallen zijn. Schaamte maakt dat ze er ook niet naar vroegen. In een gesprek heb ik hen op de mogelijkheden gewezen. Met succes. Het meisje was dolblij dat ze haar klasgenootjes weer kon zien."

Gijzen heeft een soortgelijk voorbeeld: "De hoofdpijnklachten van een meisje bleken te maken te hebben met haar ogen. Ze had een bril nodig, maar toen ze dat hoorde, verbleekte ze en zei: 'Mijn moeder heeft niet zoveel geld, ik weet niet of dat gaat lukken'. De GGD kan dat niet zelf regelen, maar kan die moeder wel verder helpen. Uiteindelijk is er geld gekomen voor een bril."