Hoe de toekomst van de verhuur van ateliers aan kunstenaars in de Roncallischool in Hengelo eruitziet, is nog onduidelijk. De gemeente Hengelo zegt volop in gesprek te zijn met de Stichting Woon- en Werkruimte voor Kunstenaars (SWWK) over hoe de verhuur van de ateliers na 1 januari 2026 wordt voortgezet. Eén ding is wel zeker: vanaf het nieuwe jaar moeten de gebruikers een kostendekkende huur gaan betalen.
De verplichting van een kostprijsdekkende huur geldt voor al het gemeentelijk vastgoed dat in Hengelo wordt verhuurd, waaronder ateliers, wijkcentra en verenigingsgebouwen. Dat betekent dat de huurprijs voortaan moet overeenkomen met de werkelijke kosten die de gemeente maakt voor het pand. De gemeente zegt niet anders te kunnen, vanwege landelijke wet- en regelgeving, die oneerlijke concurrentie met marktpartijen, die onroerend goed verhuren, moet voorkomen.
De SWWK wilde aanvankelijk niet instemmen met de overgang naar een kostprijsdekkende huur, waarop de gemeente besloot de subsidierelatie te beëindigen. Nu doet de gemeente een handreiking: “Indien de stichting hierin mee wil gaan, ontvangt zij een nieuwe subsidie. Die subsidie wordt dan verhoogd met de verhoging van de huur”, laat de gemeente weten.
Hoewel het nieuwe jaar snel nadert en de tijd dus begint te dringen, verlopen de gesprekken volgens een woordvoerder van de gemeente 'constructief', maar concrete afspraken zijn er nog niet. Het bestuur van de SWWK bevestigt dat de gesprekken nog lopen en zegt te wachten op een voorstel van de gemeente. “Inhoudelijk kunnen we op dit moment nog niet reageren. Pas als er meer concreet is, kunnen we er meer over zeggen”, zegt voorzitter Hettie Franken.
De invoering van een kostprijsdekkende huur brengt voor huurders van gemeentelijke panden een grote onzekerheid met zich mee. Niet alleen kunnen de huren fors stijgen, doordat gemeenten voortaan alle kosten moeten doorberekenen, zoals kapitaallasten, onderhoud, verzekeringen en beheer, maar ook neemt de administratieve last toe.
Voor kleine stichtingen met besturen die grotendeels uit vrijwilligers bestaan, betekent dit extra werk en kosten, omdat zij verplicht worden meer financiële stukken aan te leveren aan de gemeente, zoals een jaarverslag, balans, resultatenrekening en een overzicht van ontvangen subsidies.
Franken, zelf ook beeldend kunstenaar, wil er verder niets over zeggen, maar wijst desgevraagd wel op de gevolgen van de maatregel: “Kostprijsdekkende huren, die de gemeente verplicht zegt te moeten invoeren, brengen veel kleine instellingen en verenigingen in een lastige situatie.”
Eerder dit jaar zei de SWWK-voorzitter tegen 1Twente dat de verandering grote onzekerheid meebrengt voor de toekomst: “De subsidie wordt nu wel verhoogd, maar wie garandeert dat dit zo blijft? Als het gaat om het kunstklimaat, dan is niets zeker.” Er bestaat grote zorg dat een mogelijke verlaging van de subsidie in de toekomst onherroepelijk grote financiële gevolgen zal hebben voor de SWWK en de beeldend kunstenaars.
De gemeente Hengelo zegt zelf verschillende mogelijkheden te onderzoeken om te voorkomen dat kunstenaars zonder werkruimte komen te zitten in het geval de samenwerking met de SWWK stopt. “Er wordt gekeken naar zowel tijdelijke als structurele oplossingen”, aldus de gemeente.
“Wat er na 1 januari gebeurt, is dus afhankelijk van de uitkomst van de gesprekken met de SWWK, maar ongeacht de uitkomst zijn er geen gevolgen voor de onderhuurders", benadrukt de gemeente. Die wil daarmee kunstenaars geruststellen die momenteel via deze stichting een atelier huren.