Kamervragen naar aanleiding van publicatie over klokkenluider en oud-rechercheur Tolteam
Vijf fracties in de Tweede Kamer hebben staatssecretaris Eugène Heijnen vragen gesteld over Jan Paalman, oud-rechercheur van het Tolteam. Paalman trok in 2002 aan de bel over misstanden in het onderzoek naar de vuurwerkramp in Enschede. Hij werd met een regeling de laan uitgestuurd. Die kwam onder grote druk tot stand en pakt inmiddels onbillijk uit, vinden Kamerleden.
De oud-rechercheur moet sinds vorig jaar de helft van de afkoopsom terugbetalen aan de Belastingdienst. Dat gaat om een bedrag van ruim 10.000 euro per jaar. Kamerleden Michiel van Nispen (SP) en Diederik van Dijk (SGP) vroegen Heijnen eerder om met de hand over het hart te strijken, maar die wees dat verzoek af. Zij hebben nu, samen met PvdA, D66 en NSC, Kamervragen ingediend. Aanleiding was een publicatie van 1Twente over de kwestie.
Financiële gevolgen
Paalman heeft zich nooit kunnen neerleggen bij zijn ontslag en draagt dat nog altijd met zich mee. Naast die mentale last heeft zijn keuze destijds om misstanden aan te kaarten ook financiële gevolgen met zich meegebracht. De terugbetaling aan de Belastingdienst die vorig jaar startte, drukt daarbij extra zwaar.
Onevenredig zwaar, vinden Van Nispen en Van Dijk. Met name omdat Paalman terecht aan de bel trok. “Klokkenluiders dienen het maatschappelijk belang”, stelden beiden in een eerdere reactie. “De overheid hoort fatsoenlijk met hen om te gaan.” Ook om die reden vroegen zij Heijnen, verantwoordelijk voor de Belastingdienst, om een oplossing voor Paalman. Van Dijk: “Je moet weten dat jij als klokkenluider niet de rekening gepresenteerd krijgt, als je een misstand aankaart.”
Verzoek om welwillend gebaar afgewezen
Heijnen sprak in zijn afwijzing bewondering uit voor Paalman, maar stelde niet aan het verzoek van de Kamerleden tegemoet te kunnen komen. Dat deed hij in een brief met een even uitgebreide als ingewikkelde belastingtechnische motivering. Maar daarmee gaat hij voorbij aan hun verzoek, vinden zowel Van Nispen als Van Dijk. Juist omdat die regels onbillijk uitpakken, hadden zij de staatssecretaris om coulance gevraagd, een welwillend gebaar buiten de regeltjes om.
De vijf Kamerfracties vragen Heijnen nu om een nadere toelichting op diens afwijzing. Om een advies of een rapport, of beleidsregels en richtlijnen die bij deze specifieke afweging zijn gebruikt.
Vragen over onafhankelijkheid en zorgvuldigheid
Daarnaast willen zij meer duidelijkheid over de manier waarop de regeling met Paalman destijds tot stand is gekomen. Hij was klokkenluider en genoot bescherming. Dat gold ook voor zijn status als werknemer, met een machtige overheid als werkgever. De Kamerleden willen weten of er destijds voldoende zorgvuldig en onafhankelijk is gehandeld.
In een eerdere reactie op vragen van 1Twente liet een woordvoerder van Heijnen weten dat de Belastingdienst geen uitspraken mag doen over het belastingverleden van belastingbetalers. En dus niets kan zeggen over de afweging die is gemaakt. Ook niet als Paalman daar toestemming voor zou geven.
De regeling die destijds met Paalman werd getroffen, beslaat één A4’tje met niet meer dan een handjevol bepalingen.
Behalve Van Nispen en Van Dijk zetten ook Glimina Chakor (GL-PvdA), Hanneke van der Werf (D66) en Sander van Wakeren (NSC) hun handtekening onder de ingediende Kamervragen.
Klokkenluider Paalman
Paalman was klokkenluider in de rechtszaak tegen wijlen André de Vries, die werd verdacht van brandstichting bij SE Fireworks, met de vuurwerkramp van 13 mei 2000 als gevolg. De Vries werd aanvankelijk veroordeeld tot 15 jaar, maar in hoger beroep vrijgesproken. De oud-rechercheur legde tijdens dat hoger beroep een verklaring af waarin weinig heel bleef van het politieonderzoek naar De Vries; belastend bewijs deugde niet, ontlastend bewijs was achtergehouden.
Dat werd hem niet in dank afgenomen. De leiding van het Tolteam, de Enschedese korpsleiding en korpschef en burgemeester Jan Mans namen hem kwalijk dat hij het imago van de politie in diskrediet had gebracht en achtten hem niet langer geschikt of bekwaam voor politiedienst. Hij kreeg de keus: strafontslag en zonder een cent op straat, of een handtekening onder een flinterdunne en nadelige afkoopregeling.
Wil je meer weten over de Enschedese vuurwerkramp? Neem dan eens een kijkje in het dossier op de website van 1Twente.
gerelateerd
Download onze app
