Twentse verkiezingskaart | De NSC-kiezers zijn weer uitgevlogen: zo verdeeld stemde jouw wijk voor de Tweede Kamer

Net als bij de voorgaande verkiezingen voor de Provinciale Staten, de Tweede Kamer en het Europees Parlement, zet 1Twente ook deze keer alle uitslagen in Twente op een kaart. Op postcodeniveau én per stemlokaal.

NSC: bindmiddel wordt oplosmiddel

Hoe gek het ook mag klinken: Nieuw Sociaal Contract leek bij de Kamerverkiezingen twee jaar geleden een soort 'bindmiddel'. Mogelijk door het feit dat toenmalig partijleider Pieter Omtzigt 'er één van ons is', scoorde de NSC eigenlijk overal in Twente goed. In de arme wijken, in de rijke buurten, op het platteland én in de stad hoopten kiezers dat de kersverse partij verandering zou brengen.

Die grote verandering bleef in het laatste kabinet uit en het is duidelijk dat met name NSC daar de prijs voor betaalt. De partij verloor deze week alle twintig zetels in de Tweede Kamer. Zelfs in Twente speelt Nieuw Sociaal Contract nergens nog een rol. Zorgcentrum Broekheurnerstede in Enschede is het enige stemlokaal waar NSC méér dan 3 procent van de stemmen kreeg. Ter vergelijking, in november 2023 kreeg NSC op de campus van de Universiteit Twente het minste aantal stemmen in deze regio: nog altijd ruim 12 procent.

De kiezers vliegen weer uit

Maar waar gaan al die teleurgestelde kiezers dan naartoe? Die vraag is zelfs met een diepere analyse niet direct te beantwoorden. Waarschijnlijk een beetje naar alles. Want als er iets opvalt in de verkiezingsuitslag van afgelopen woensdag dan is het dat Twente zeer verdeeld heeft gestemd. Niet zelden liggen de meest gekozen partijen dicht bij elkaar, soms zelfs letterlijk enkele stemmen van elkaar verwijderd.

Waren er twee jaar geleden grofweg drie smaken (NSC, PVV en BBB), nu zijn dat er vijf. En dan kijken we alleen nog maar naar de grootste partijen per wijk of stemlokaal. Op het platteland lijkt NSC weer te zijn omgewisseld voor het CDA en in mindere mate de VVD. De BBB is er nog altijd sterk, maar slechts op enkele plekken - in de uithoeken van de regio - is de 'boerenpartij' nog de grootste.

In de stedelijke gebieden is er veel voor PVV gekozen. Hoewel er ten opzichte van eind 2023 wat stemmen zijn ingeleverd, is het aantal buurten waar de partij van Geert Wilders de grootste is toegenomen. En dat geldt niet alleen in de grote steden, maar ook in de dorpscentra. Kijk bijvoorbeeld naar Haaksbergen, waar in twee postcodegebieden minder dan 100 stemmen verschil zijn met 'winnaar' CDA.

En dan is er natuturlijk de landelijke verkiezingswinnaar, D66. Grofweg een stadspartij, wat het CDA is voor de buitengebieden. Hoewel de sociaalliberalen bijna overal in Twente een (flinke) winst hebben geboekt, slaagt de partij er alleen in Enschede en Hengelo in om de grootste te worden in een postcodegebied. In Almelo en Oldenzaal is D66 wel de grootste bij een enkel stemlokaal.

Verdeeldheid in stemgedrag

Als de Tweede Kamerverkiezing van deze week iets heeft duidelijk gemaakt, dan is het de verdeeldheid in de samenleving. Die was er natuurlijk altijd al, ook in Twente. Pak oude verkiezingskaarten erbij en het verschil tussen stad en platteland is duidelijk aanwezig in het stemgedrag.

Maar behalve de aloude tegenstelling tussen stad en platteland is nu ook heel duidelijk een verdeeldheid binnen steden, dorpen en wijken zichtbaar. Natuurlijk zijn er de klassieke volkswijken waar PVV scoort of de villabuurt waar VVD de meest gekozen partij is. Maar vaak gaat een winst van CDA of VVD in een plattelandsgebied hand in hand met een tweede plek voor PVV of BBB. En in de steden zijn de wijken waar PVV de meeste stemmen krijgt niet zelden ook de wijken waar D66 en Groenlinks-PvdA in het kielzog volgen.

In Almelo komt daar een derde partij bij: DENK. Bij de laatste Tweede Kamerverkiezingen was DENK alleen bij stemlokaal in basisschool De Step de eerste achtervolger van de PVV, maar nu is dat ook bij vier andere stembureaus (waaronder de Goossenmaat) het geval. Eigenlijk kan gesteld worden dat er op één plek in Twente van politieke verdeeldheid nog weinig sprake is: in Rijssen wordt nog altijd trouw en massaal op de SGP gestemd.