De deur van de Escapebus schuift dicht, de tijd gaat in. Vanaf dat moment proberen leerlingen van het C.T. Storkcollege de verspreiding van een serie naaktfoto's tegen te gaan. In een kwartier tijd moeten zij oplossingen vinden om de code te kraken. Lukt dat niet? Dan zullen de foto's tot in lengte van dagen op het internet rondzwerven.
Het moge duidelijk zijn: het gaat hier om fictieve foto's. Het probleem is echter allesbehalve fictief, vandaar dat een speciale Escapebus deze dagen langs scholen in Hengelo en Borne rijdt om jongeren bewust te maken van de risico’s van online afpersing met naaktbeelden. Met een duur woord: sextortion.
“Er zijn de afgelopen tijd steeds meer meldingen van sextortion in Hengelo en Borne”, vertelt jeugdagent Linda Spackler. “Ouders sturen ons berichten, de jongeren zelf durven vaak pas laat iets te zeggen. Deze bus helpt om het gesprek op gang te brengen.”
Samen met andere hulpverleners ontvangt Spackler leerlingen in groepjes van vier. In een kwartier tijd doorlopen ze een scenario dat eindigt in digitale chantage. “Het spelelement maakt het juist zo goed”, zegt Spackler. “De jongeren zijn actief bezig met het kraken van de puzzel, terwijl zij spelenderwijs meer over het onderwerp leren.”
Sextortion komt steeds vaker voor onder jongeren. Vaak begint het via datingapps en sociale media. Het komt voort uit 'sexting'. Dat is het maken en versturen van naaktfoto’s, -filmpjes of sexy berichtjes. Deskundigen maken onderscheid tussen gewenste sexting (vrijwillig, binnen een relatie) en ongewenste sexting. Het moge duidelijk zijn: sextortion is ongewenst. In elk geval voor het slachtoffer.
Thomas Klaassen van Skillz jongerenwerk weet van de negatieve effecten: “We zien dat meisjes worden nageroepen en dat beelden worden gedeeld via de app Telegram.” Spackler vult 'm aan: “Dat platform is lastig te controleren. Accounts zijn anoniem. Alleen als wij het nummer van iemand weten, kunnen wij controleren of deze persoon iemand afperst."
Wethouder Marie-José Luttikholt is ook aanwezig bij de Escapebus bij het C.T. Stork College: “Door hier te staan, laten we zien dat we dit als gemeente serieus nemen. Het is belangrijk dat we preventief werken en niet als het al mis is gegaan.”
De bus is te reserveren door elk politiekorps. Er is er echter maar één van in heel Nederland. Spackler: “We hebben een jaar moeten wachten tot de bus beschikbaar was. Hierdoor hebben we alle scholen op de hoogte kunnen stellen en gevraagd of zij geïnteresseerd waren. En een aantal heeft daar ja op gezegd.”
Locatiedirecteur van het C.T. Stork College Arnold Klieverik is blij met de komt van de bus: “Goede informatie over veiligheid op het internet is er niet altijd bij de jongeren, terwijl de telefoons voor hen wel makkelijk te begrijpen zijn. Daarom is deze Escapebus zo mooi, want het pakt gelijk de doelgroep aan.”
“Ik ken wel jongeren die het hebben meegemaakt”, zegt een leerling. “Iedereen op school wist het op van die persoon. Dat lijkt mij echt vreselijk. ”
Voor Spackler is dat precies de bedoeling: bewustwording zonder angst. Ze lacht: “Ze hoeven niet bang voor ons te zijn. En dat zijn ze ook niet. Ik krijg wel eens een ‘hey Linda, wanneer ben je weer bij Skillz?’ te horen. Dat is zo leuk."