Haaksbergse raad legt advies naast zich neer: niet 1Twente, maar Sternet voorgedragen als lokale omroep

Niet eerder moest de Haaksbergse gemeenteraad een keuze maken tussen twee partijen die aanspraak doen op de zendmachtiging voor de lokale omroep. Een nieuwe situatie dus, want voorheen was er van een discussie daarover eigenlijk geen sprake. Dat nu naast RTV Sternet ook 1Twente zich meldt voor een licentie, heeft alles te maken met de vorming van zogeheten streekomroepen. Die is vastgelegd in de nieuwe Mediawet, die naar verwachting op 1 juli 2026 in werking treedt. De bedoeling is dat lokale omroepen vanaf 2028 in een landelijke structuur van tachtig streken worden gegoten. In Twente is één streekomroep voorzien en 1Twente heeft daarvoor al een keurmerk ontvangen.

Advies voor 1Twente

1Twente is reeds actief als lokale omroep in Enschede, Hengelo en Almelo en heeft daarnaast een verregaande samenwerking met Twente FM. Met die lokale omroep van Oldenzaal, Losser, Dinkelland, Tubbergen en Wierden deelt 1Twente een radiozender en de nieuwsvoorziening via televisie en online. Volgens de Mediawet moeten gemeenten elke vijf jaar opnieuw een lokale omroep aanwijzen, ook als er maar één gegadigde is. Omdat de licentie in Haaksbergen is verlopen heeft 1Twente zich met oog op de streekomroepvorming aangemeld als Stichting Omroep Haaksbergen.

In navolging van de regels van de gemeenteraad is er een onafhankelijke adviescommissie samengesteld die de aanvragen beoordeelt. Omdat het niet is gelukt om beide partijen een gezamenlijke aanvraag te laten indienen, is er een advies op basis van criteria als 'journalistieke controle', 'financiën en organisatie' en 'lokale relevantie' uitgebracht. Dat advies luidt om Stichting Omroep Haaksbergen (ofwel 1Twente) aan te wijzen als lokale omroep.

Keuze voor Sternet

Burgemeester Gerard van den Hengel heeft de gemeenteraad echter voorgesteld om het advies van de commissie niet op te volgen. Hij zegt dat te doen in het licht van een motie waarin de Haaksbergse raad onlangs heeft opgeroepen om te blijven lobbyen voor een tweede streekomroep in Twente. RTV Sternet, Borne Boeit, Hofstreek Omroep (Hof van Twente), Radio 350 (Rijssen/Holten) en Hoi (Hellendoorn) hebben bij de Nederlandse Lokale Publieke Omroep verzocht om zo'n streekomroep voor Zuidwest Twente. Maar dat verzoek is afgewezen. Daarop hebben de verschillende gemeenteraden zich voor een tweede streekomroep uitgesproken en zijn er door NSC Kamervragen gesteld. Maar ook demissionair minister Sophie Hermans heeft in haar antwoord laten weten dat Twente als één streek wordt gezien.

Een ander argument van de Haaksbergse burgemeester is dat de aanwijzing van RTV Sternet met oog op de streekomroepvorming maar voor twee jaar geldt en dat het een nieuwe partij tijd zal kosten om zich te kunnen vestigen. Een meerderheid van de gemeenteraad gaat daarin mee. Coalitiepartijen CDA en NH, maar ook oppositieleden van DAP, D66 en VVD spreken het vertrouwen uit in RTV Sternet en haar vrijwilligers als lokaal medium. PvdA stemde als enige tegen. Fractievoorzitter Thij Looman betreurt het dat de burgemeester geen ultieme poging wil doen om de twee gegadigden nader tot elkaar te brengen en ze tot een gezamenlijke aanvraag te laten komen, mede met oog op een eventuele juridische nasleep.

Duidelijke onderbouwing

Formeel is het namelijk niet de gemeenteraad die besluit of een lokale omroep de licentie krijgt. Het raadsbesluit is in feite een voordracht aan het Commissariaat voor de Media. In veel gevallen een formaliteit, maar als er meerdere gegadigden zijn voor een zendmachtiging, dan moeten er aanvullende toetsingscriteria worden opgesteld. Op basis van die criteria is in Haaksbergen door de eerder genoemde selectiecommissie advies uitgebracht. 

Als de gemeenteraad van dat advies afwijkt, moet dat duidelijk onderbouwd worden. In Haaksbergen luidt het argument dat het met oog op de nieuwe Mediawet - met daarin dus de streekomroepvorming vanaf 2028 - verstandig is om de komende twee jaar 'stabiliteit' te bieden. Maar in de huidige mediawet staat dat de gemeenteraad de huidige regels dient te hanteren en niet mag voorsorteren op de toekomstige situatie.

Het is nog niet bekend wanneer het Commissariaat voor de Media een besluit neemt.