Enschedese moet 77.000 euro aan bijstand terugbetalen aan gemeente, maar rechter steekt daar een stokje voor

De Enschedese ontvangt al sinds eind 2011 een bijstandsuitkering van de gemeente Enschede. Ze is alleenstaand, er is dus geen sprake van medebewoners op haar adres. Dat gaat lang goed. Totdat de gemeente een anonieme melding krijgt over een vakantie en de woonsituatie van de vrouw. Er wordt direct een onderzoek gestart. De gemeente vraagt bij Vitens alle gegevens over haar waterverbruik op. Het verbruik ligt al enkele jaren onder 7 kubieke meter en dat is volgens de gemeente laag genoeg om aan te nemen dat mevrouw feitelijk bij haar partner inwoont.

Huisdoorzoeking met politie

Dan gaat het hard. De Sociale Recherche Twente - een van de meer dan tachtig samenwerkingsverbanden in de regio - start een strafrechtelijk onderzoek vanwege de mogelijke overschrijding van de aangiftegrens van 50.000 euro. Het stroom- en gasverbruik wordt opgevraagd en ook wordt gekeken hoe vaak er huishoudelijk afval is gestort. Al deze getallen liggen volgens de onderzoekers 'onder de norm'.

Sociaal rechercheurs vragen bankafschriften, posten bij het adres van haar partner en verrichten uiteindelijk samen met de politie een doorzoeking bij haar thuis. Tijdens die doorzoeking wordt vastgesteld dat er aan de watermeter niets mankeert. De vrouw, een kankerpatiënte, wordt op dat moment niet aangehouden omdat ze die ochtend in het ziekenhuis moet zijn. Een week later volgt een verhoor.

Door ziekte minder vaak thuis

Op basis van alle onderzoeksresultaten vordert de gemeente Enschede uiteindelijk de bijstandsuitkering van oktober 2019 tot juni 2024. Een bedrag van ruim 77 duizend euro. Hoofdargument is het extreem lage waterverbruik. 'Ook de overige onderzoeksbevindingen en tegenstrijdige verklaringen bevestigen dat', is de conclusie. De terugvordering heeft volgens het college geen onaanvaardbare gevolgen voor haar gezondheidstoestand.

Volgens de Enschedese speelt haar gezondheid juist een belangrijke rol. Mede door haar medische situatie en de impact van de coronapandemie verblijft ze de afgelopen jaren overdag vaak bij haar partner, maar ook bij vriendinnen thuis. Ze draagt daarvoor bewijsstukken aan bij de rechter. Dat haar verbruik laag is, komt volgens haar doordat ze energiezuinig leeft. Douchen doet ze na het sporten of een bezoek aan de fysiotherapeut. Buiten revalidatieperiodes om was ze wel thuis.

Rechter vernietigt terugvordering

De rechter gaat mee in de verklaringen van de Enschedese vrouw. Onder meer het feit dat bij thuiscontroles een volle koelkast werd aangetroffen, wijst er volgens de rechter op dat haar huis wel bewoond was. Het waterverbruik was ook voor de terugval in 2019 niet zo hoog en daarmee is het aannemelijk dat er zuiniger is geleefd. De gemeente had bovendien meer rekenschap moeten houden met de medische omstandigheden van de vrouw, die na een kankerdiagnose veel buitenshuis verbleef.

Het besluit om meer dan 77.000 euro aan bijstandsuitkeringen terug te vorderen wordt door de rechtbank teruggedraaid. Daarnaast moet het college de proceskosten à 3.800 euro betalen.