Mammoetboom in Enschedees Ledeboerpark vertegenwoordigt Overijssel in landelijke verkiezing

De verkiezing wordt sinds 2018 georganiseerd door het SBNL Natuurfonds om aandacht te vestigen op de betekenis van bomen. Niet de dikste of oudste boom staat centraal, maar het verhaal erachter. “Die zeggen iets over het belang van bomen voor mensen”, legt Trix van Veen van de organisatie uit. “Het zijn plekken waar mensen samenkomen, waar geschiedenis voelbaar is of herinneringen worden gekoesterd.”

Onderliggend hoopt de organisatie mee te geven dat bomen van levensbelang zijn. Ze slaan bijvoorbeeld CO2 op en creëren zuurstof, verkoelen, voorkomen verdroging en wateroverlast, vergroten de biodiversiteit en verhogen ons mentale welzijn. Zoals Van Veen krachtig samenvat: “Zonder redden we het niet.”

Hoe oud is-ie nou echt?

De Enschedese kandidaat is een mammoetboom in het Ledeboerpark die direct in het oog springt en voor menig groepsfoto het decor zal zijn geweest. Over de geschiedenis en leeftijd ervan bestaan volgens de organisatie verschillende verhalen.

Dat zit zo. Het park is genoemd naar textielfabrikant Abraham Ledeboer, die rond 1850 het landgoed ’t Wageler in bezit kreeg, waar nu het park ligt. Hij liet er een tuin in Engelse stijl ontwerpen door landschapsarchitect Dirk Wattez. Volgens een bordje bij de stam werd de mammoetboom rond 1890 geplant, nadat de familie Ledeboer zaden had meegenomen uit Californië.

Maar volgens critici is de boom ouder. Op een foto uit 1887 zou de boom al te zien zijn en meer dan twintig jaar lijken. En in 1865 dook een factuur op voor de aanschaf van een Sequoiadendron giganteum, ondertekend door Wattez. Ook komt de boom in 1866 ter sprake in een briefwisseling tussen Wattez en textielfabrikant H.J. van Heek.

Hoe het ook zit: inmiddels heeft de boom een omtrek van bijna 8,5 meter en trekt hij dagelijks bezoekers in het park.

Gekozen uit negentien bomen

De jury moest in Overijssel kiezen uit negentien aanmeldingen. Veertien daarvan staan in Enschede, de rest staat in Hengelo, Almelo, Diepenveen, Kampen en Zwolle. Uiteindelijk viel de keuze op de boom in het Ledeboerpark. “Het is een uniek exemplaar, schaars in Nederland”, legt projectleider en jurylid Maaike Brasz uit, “en hij steekt letterlijk met kop en schouders boven de rest uit.”

De jury bestond uit zes leden, onder wie een Wageningse hoogleraar die internationaal onderzoek doet naar bomen. “Iedereen brengt eigen criteria in. Het gaat om het verhaal, de uitstraling en de rol van de boom in de samenleving. Uiteindelijk is het een compromis, de meerderheid beslist.”

Strijd door stemmen

In elke provincie is een winnende boom aangewezen. Nu ligt de keuze bij het publiek. Van 1 september tot en met 7 oktober kan er worden gestemd. Op 14 oktober wordt de landelijke winnaar bekend gemaakt.

In 2024 wist de Enschedese Klokkenplasplataan met 931 stemmen een vijfde plaats te halen, de Leidse winnaar kreeg toen ruim vijfduizend stemmen.