1 op de 6 huishoudens in Hengelo biedt geen restafval aan: slimme scheiding of ontwijkgedrag?

Het fenomeen nulaanbieders roept de nodige vragen op, zeker gezien de situatie rond vervuild pmd in de stad en dump van restafval op plekken waar zakken pmd worden ingezameld. De gemeente heeft geen pasklaar antwoord en zegt dat het lastig is om te duiden wat de exacte oorzaak is van een hoog percentage nulaanbieders. "Afvaldump kan een oorzaak zijn, misschien dat inwoners gezamenlijk een afvalcontainer huren of dat ze afval meenemen naar familie of vrienden in andere gemeenten zonder Diftar", denkt de gemeente.

Die zegt ook dat huishoudens hele goede scheiders kunnen zijn en daardoor nauwelijks restafval hebben en misschien wel afspraken met kennissen hebben om het kleine beetje restafval in hun container te stoppen. "Maar niet elke nulaanbieder is automatisch een afvaldumper", benadrukt een woordvoerder van de gemeente.

Uit een eerdere publicatie van 1Twente in juni jl. bleek dat zowel de gemeente als afvalinzamelaar Twente Milieu op dat moment geen actueel beeld had van de groep nulaanbieders. "De informatie over nulaanbieders is geen standaardrapportage die wij paraat hebben. We moeten hier zelf ook even goed in duiken en een zorgvuldige analyse maken", liet een woordvoerder van Twente Milieu weten.

De gemeente zegt dat het lastig is om cijfers te duiden, ook omdat de definitie van het begrip ‘nulaanbieder’ is veranderd. Zo werd in 2021 een huishouden als nulaanbieder geteld als er helemaal géén afval werd aangeboden: dus geen restafval, gft of pmd. In 2024 wordt alleen gekeken naar het niet aanbieden van restafval, is een verklaring die wordt gegeven.

Een woordvoerder legt uit: "Inwoners die gezamenlijk met een aantal buren een grijze container hebben en hun gft en verpakkingen regulier aanbieden, zijn in 2024 nulaanbieder, maar in 2021 waren ze dat niet. Met andere woorden: meer mensen kregen in 2024 het predicaat nulaanbieder dan onder de definitie 2021."

De gemeente wijst ook op strengere privacyregels, waardoor het lastig is om goed onderzoek te doen en wat een nadere analyse in 2024 bemoeilijkt. "In 2021 konden datasets nog beter worden gecombineerd."

Het is onduidelijk of het onder de huidige privacywetgeving wel mogelijk is om gegevens te anonimiseren en bijvoorbeeld per postcodegebied het aantal nulaanbieders in kaart te brengen in relatie tot afvaldump in een bepaalde wijk of straat.

Verklaring

Als het gaat om het verklaren van het aantal nulaanbieders, dan zegt de gemeente geen grote veranderingen in het beleid te hebben doorgevoerd dat het één en ander kan duiden: "De inzamelplekken voor verpakkingen bij hoogbouw zijn pas in september 2024 ingevoerd, dus dat verklaart de getallen in de eerste 8 maanden van 2024 ook niet."

Stijging bestuderen

“We gaan de stijging goed bestuderen en bekijken of we met een aanpak kunnen komen”, laat een woordvoerder weten. Die wijst erop dat andere gemeentes ook met het fenomeen nulaanbieder worstelen, zoals in Enschede, dat een vergelijkbaar diftar-systeem hanteert. "We zien daar soortgelijke cijfers."

* De genoemde cijfers zijn cijfers van het Gemeentelijk Belastingkantoor Twente (GBT) die de afvalstoffenheffing int. 1Twente heeft deze cijfers met een toelichting en antwoord op eerder gestelde vragen van de gemeente gekregen.

* Diftar staat voor geDIFferentieerde TARieven, een systeem van omgekeerd inzamelen. De afvalstoffenheffing die huishoudens jaarlijks betalen bij dit systeem hangt af van de hoeveelheid restafval die ze aanbieden.