Meer buitenslapers in Enschede: winternachtopvang voor dak- en thuislozen dit jaar eerder open

Het aantal dak- en thuisloze mensen in Nederland blijft jaar na jaar oplopen. Waar begin 2022 nog zo’n 27.000 mensen zonder eigen woonplek werden geteld, liep dat aantal een jaar later op tot 30.000. Begin vorig jaar stond de teller volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek op 33.000 daklozen.

Cijfers uit de regio

Niet alleen landelijk, maar ook in Enschede neemt het aantal dak- en thuislozen toe. In opdracht voor de gemeente deed Bureau HHM eind vorig jaar onderzoek naar het aantal dak- en thuislozen in de regio. Met een specifieke ETHOS Light-telling werden 307 dak- en thuislozen in de stad geteld, waaronder 29 minderjarigen. Opvallend is dat Enschede er in het onderzoek qua aantallen met kop en schouders bovenuit steekt vergeleken met andere gemeenten in de regio.

Tijdens de telweek, de eerste week van november 2024, werden 27 daklozen geteld die in de openbare ruimte in Enschede verblijven. Die telling was een momentopname en is een zogeheten nulmeting geweest. De gemeente schat het huidige aantal buitenslapers in Enschede momenteel op 40 tot 60 mensen.

Maand eerder open

Wethouder Harmjan Vedder schrok van het stijgende aantal mensen die op straat slapen. "We willen dat in Enschede niemand op straat hoeft te slapen. Daarom gaat de winternachtopvang eerder open. Zo hoeven deze mensen niet in een bushokje te slapen en kunnen ze hulp krijgen."

De opening van de winternachtopvang – uitgevoerd door Humanitas Onder Dak in samenwerking met Tactus, het Leger des Heils en Mediant – wordt dit jaar een maand vervroegd. Normaal gesproken is de winternachtopvang aan de Oldenzaalsestraat in Enschede geopend van 1 oktober tot 1 mei. Dit jaar zijn er al vanaf 1 september vijftien plaatsen beschikbaar.

Zonder verplichtingen

In de regio Enschede worden daklozen opgevangen in de Maatschappelijke Opvang, waar ze hulp krijgen om toe te werken naar een vast dak boven hun hoofd. Er zijn ook mensen die van die hulp geen gebruik willen of kunnen maken. Volgens de gemeente hebben zij vaak meerdere problemen tegelijk, mijden ze zorg en/of zijn ze psychisch kwetsbaar. Voor hen is er de winternachtopvang, zonder verplichting om verdere hulp aan te nemen.

Tot twee jaar geleden ging de winternachtopvang alleen open als de temperatuur buiten beneden de twee graden kwam. "Sinds twee jaren hebben we de hele winter een winternachtopvang", licht wethouder Vedder toe. "Daarmee bieden we mensen een veilige, menselijke en laagdrempelige plek om te overnachten."

Volgens een woordvoerder van de gemeente is er behoefte aan deze vorm van opvang: "In andere jaren lukte het beter om mensen naar de Maatschappelijke Opvang te begeleider - waar het hele jaar door hulp mogelijk is. We zien dat de groep die daar geen gebruik van kan of wil maken groter is geworden."

Passende oplossingen vinden

Met de vervroegde opening van de opvang heeft de gemeente naar eigen zeggen gekozen voor een snelle, praktische oplossing voor dit jaar. "Het is duidelijk dat dit vraagt om oplossingen voor de toekomst", stelt Vedder.

"Samen met de betrokken organisaties onderzoeken we verder wat nodig en mogelijk is. En hoe het komt dat het aantal mensen die buiten slapen is gegroeid. We moeten de oorzaken kennen om passende oplossingen te kunnen bieden. Ons uitgangspunt blijft: niemand hoeft op straat te slapen. Daar blijven we gezamenlijk naar streven."