Aan zijn wand hangen zo’n 150 spoelen, keurig op een rij. Voor Joseph Lenferink (77) zijn het stuk voor stuk herinneringen aan het textielverleden. Vijftien jaar lang werkte tussen ratelende weefmachines in textielfabriek Hedeman in Almelo. ‘Dit is de puurste vorm van nostalgie.'
Uit plastic tassen haalt hij ze één voor één tevoorschijn. Grote, kleine, ijzeren, houten, puntloze spoelen. Hij praat erover alsof het zijn kinderen zijn. De gulle twinkeling in zijn ogen verraadt dat Joseph hier uren over kan vertellen. Voor hem is de collectie een tastbare herinnering aan het textielverleden.
Vijftien jaar lang werkte hij in textielfabriek Hedeman in Almelo. De fabriek leverde stoffen voor C&A en V&D. Het kantoorgebouw met toren staat nog altijd op het Sluitersveld. Maar de fabriekshallen zijn verdwenen, die werden in 1998 gesloopt.
Direct na de textielschool startte de 14-jarige Joseph als getouwbaas, waar hij 60 weefmachines draaiend hield. Elke dag was hij ermee bezig. “Er ging altijd wel iets stuk”, vertelt hij. “Het waren fragiele machines, maar waanzinnig interessant.’
En juist die spoelen van een weefmachine vond Joseph fascinerend. Elke spoel bepaalde wat voor soort kleed, tapijt of doek uit de machine kwam. Bij Hedeman werden vooral voeringstoffen voor jassen en theedoeken geweven. “Niet zomaar theedoeken, maar 5D: De Doek Die Direct Droogt.” Een oude, bekende marketingleus.
In de jaren 70 en 80 kwam de klad in de textielindustrie in Twente. Als gevolg moest Joseph in 1977 op zoek naar nieuw werk. De spoelen uit de fabriek nam hij niet mee. Die sprokkelde hij later bij elkaar op rommelmarkten. Zorgvuldig hing hij de spoelen op in zijn carport aan een houten wand.
Voor Joseph is zijn collectie niet alleen een kinderlijke hobby, maar ook een volwassen verlangen naar vroeger. “Het is onderdeel van wie ik ben. Van de textielschool ging ik direct de fabriek in. Kettingdraden en garen, het is mijn tweede natuur.” In een restaurant kijkt Joseph altijd eerst naar het tafelkleed, pas daarna naar de menukaart. "Ik kan het niet laten,’ zegt hij. ‘Ik zie meteen of er een weeffout in zit."
Lees verder onder de afbeelding.
Hij erkent dat de collectie spoelen misschien op vergane glorie lijkt voor jongere generaties, maar dat is het absoluut niet, vindt Joseph: “Het was een ambacht. Nu worden veel producten in Verweggistan gemaakt. Je voelt geen binding meer met wat je koopt of besteld. Dat is jammer.” En dus volgt hij de nieuwe technologie op de voet: “Ik kijk naar YouTube-video’s over de nieuwste modellen weefmachines. Dan denk ik: ‘wauw, ongelooflijk wat ze nu kunnen!’”
Een spoel is een klein onderdeel in een weefmachine. Het is meestal een buisje waar garen omheen is gewikkeld. Tijdens het weven schuift de spoel heen en weer in de machine, waardoor de draden worden verweven tot stof.