Flora, Fauna en Franklin

Het Smalenbroek ziet de ZON straks graag weer schijnen

1Twente-journalist Franklin Veldhuis gaat wekelijks op pad in Twente om zich aan de hand een echte natuurkenner te verbazen over de natuur in 'onze achtertuin'. Over het algemeen is deze deskundige oud-boswachter Harry Koster. In aflevering vijf van de natuurserie 'Flora, Fauna en Franklin' brengen de twee een bezoek aan het Smalenbroek. Eigenaar Landschap Overijssel is hier samen met waterschap Vechtstromen aan het werk om het natuurgebied ten zuiden van Enschede voor te bereiden op drogere tijden.

Zoetwatervoorziening Oost Nederland

De werkzaamheden geschieden allemaal in het kader van Zoetwatervoorziening Oost Nederland, kortweg ZON genaamd. Sloten worden gedempt of verontdiept, zodat het water niet direct wegstroomt en naaldbomen worden vervangen voor loofbomen, omdat loofbomen minder water verdampen. De afgelopen jaren zag de natuur in het landgoed de droogte met angst en beven tegemoet, maar vanaf volgend jaar mag de zon rustig een tandje bijschakelen. Dan is het Smalenbroek klaar voor drogere jaren.

icon_main_quote_red_glyph

'Dit zijn gebieden waar met relatief eenvoudige ingrepen grote stappen te zetten zijn: het bekende laaghangende fruit'

Harry Koster

Laaghangende fruit

Meer gebieden van Landschap Overijssel worden de komende tijd onder handen genomen. Naast het Smalenbroek zijn dit Hof Espelo, Groot Brunink en de Lonnekerberg. Harry Koster: “Dit zijn gebieden van Landschap Overijssel waar met relatief eenvoudige ingrepen grote stappen te zetten zijn: het bekende laaghangende fruit.”

Harry sloot
Harry Koster (links) vertelt verslaggever Franklin Veldhuis hoe het Smalenbroek wordt klaargestoomd voor een droge periode. © still uit video 1Twente

Dempen van rabatten

Op de Lonnekerberg is net als in het Smalenbroek sprake van het dempen van zogeheten ‘rabatten’. Koster: "Heidegebied dat niet geschikt was voor landbouw werd in het verre verleden geschikt gemaakt voor bosbouw. Daarvoor moest de natte bodem droger worden. Hiervoor werden om de paar meter slootjes ofwel rabatten gegraven. Het zand werd op de wal gegooid en hier werden vervolgens bomen geplant. Anno 2020 worden ze gedempt en worden er 'enorme sponsen' gemaakt van de bodem."

Stuwwal bij Oldenzaal

Naast Landschap Overijssel zijn ook andere grondbezitters samen met het waterschap bezig de natuur voor te bereiden op de droge tijden die komen gaan. Natuurmonumenten is bijvoorbeeld bezig op de stuwwal bij Oldenzaal, Staatbosbeheer is voorlopig alleen nog bezig op papier. De vierde partij zijn landgoederen aangesloten bij het Overijssels Particulier Grondbezit (OPG).

Meer uitdagingen tegelijk aangepakt

Nu loopt tranche 1. De gelden daarvoor zijn inmiddels geoormerkt. In tranche 2. (vanaf 2022) wil Vechtstromen gebiedsgericht gaan werken. Dan worden per gebied bestaande uitdagingen gezamenlijk aangepakt. Zo worden dan bijvoorbeeld boeren uitgekocht die teveel stikstof uitstoten en tegelijk worden dan de sloten op die gronden gedempt of verontdiept.