Enschede
Lonneker
Radio
Video

Negentig jaar geleden landde de Graf Zeppelin in Twente en veroorzaakte zo de eerste file

Het is dit weekend precies 90 jaar geleden dat het gigantische luchtschip de Graf Zeppelin Twente aandeed. Het was de eerste keer dat een zeppelin in Nederland landde. Met een lengte van zo’n 236,6 meter trok het Duitse luchtschip flink wat bekijks: “Het is het grootste luchtvaartuig dat ooit is geland op vliegveld Twente”, zegt René Vossebeld van het Koude Oorlog Centrum.

Gigantisch

De Zeppelin maakte op zaterdag 18 juni 1932 de reis naar Twente. Iets voor zevenen verscheen het gigantische sigaarvormige gevaarte boven Enschede. Het beeld moet ontzettend imponerend zijn geweest voor de Enschedeërs, want klein was ‘ie niet: “Een Boeing is een speelgoedvliegtuigje vergeleken met de Graf Zeppelin”, zegt René Vossebeld. Vossebeld gaf vrijdagavond een lezing over de komst van de zeppelin.

icon_main_quote_red_glyph

"In die tijd waren er gemiddeld acht auto’s op honderd inwoners. Een file was voor die tijd ongekend"

René Vossebeld over de door de zeppelin veroorzaakte eerste file

De eerste file

De aankomst van de Graf Zeppelin in Twente trok veel bekijks. Vanuit heinde en ver kwamen mensen naar Enschede om een glimp op te vangen van het megaluchtschip. Het werd er zelfs zó druk, dat er zelfs een file ontstond op de Lasondersingel in Enschede: “In die tijd waren er gemiddeld acht auto’s op honderd inwoners. Een file was voor die tijd ongekend”, aldus Vossebeld.

File zeppelin familiebrusse
Auto's in de file op de Lasondersingel in Enschede © Archief familie Brusse

Vrij

Op het vliegveld net buiten Enschede hebben zich in de vroege ochtend van 18 juni 1932 duizenden mensen verzameld. De prijs voor een kaartje varieerden van 50 cent tot ‘vip-kaarten’ van ruim tweeëneenhalve gulden. In die tijd hoorde de zaterdag bij een gewone werkweek, dus de fabrieksarbeiders mochten van hun bazen later beginnen en óók schoolkinderen kregen vrij om de landing van de zeppelin te kunnen zien.

Naast textielarbeiders en schoolkinderen waren er ook hoogwaardigheidsbekleders naar het vliegveld gekomen. Onder hen prins Hendrik, de burgemeester van Lonneker J.G Manssen, voorzitter van het vliegveld en tevens burgemeester van Enschede Edo Bergsma én KLM-oprichter Albert Plesman.

Autosvliegveld familiebrusse
Boven: foto van de Graf Zeppelin tijdens de landing in Twente. Onder: aanwezigen, onder andere prins Hendrik, Edo Bergsma en Albert Plesman © Archief familie Brusse

Turners

Om de zeppelin aan de grond te krijgen werden er 250 Twente turners opgeroepen om te komen helpen. Zij kwamen van turnverenigingen uit Enschede, Hengelo en Oldenzaal. De turners moesten middels touwen het luchtschip aan de grond krijgen: “Zij moesten de zeppelin achter naar beneden trekken en het ook in balans houden.” Het toestel heeft zo’n veertig minuten aan de grond gestaan. Als dank voor hun inzet kregen de turners een speciale handdoek cadeau waar de zeppelin op geborduurd was. De handdoeken werden gemaakt door de studenten van de Hogere Textielschool in Enschede.

Zeppelin bladeigenerf fotosfamiliebrusse
Spread van het tijdschrift 'Eigen Erf' uit 1932. Foto's zijn gemaakt door de Enschedese fotograaf A.J Brusse © Foto's familie Brusse

Rondreis om de aarde

De Graf Zeppelin werd in 1928 opgeleverd bij Luftschiffbau Zeppelin GmbH in het Duitse Friedrichshafen. De zeppelin is vernoemd naar oprichter van het bedrijf graaf Ferdinand von Zeppelin. Hij wordt beschouwd als de geestelijk vader van de zeppelins. Het luchtvaartuig werd voornamelijk gebruikt voor demonstraties en experimenten en maakte als eerste luchtvoertuig een rondreis om de aarde. In totaal heeft het toestel zo’n 1,7 miljoen kilometer afgelegd in haar loopbaan.

icon_main_quote_red_glyph

"Door de ramp met de Hindenburg werd het boek van de zeppelin gesloten"

René Vossebeld

Het einde

De zeppelin heeft nog een aantal jaar doorgevlogen, maar werd net voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog uit de vaart genomen. Oorzaak is de ramp met die andere bekende zeppelin, de Hindenburg. In 1937 vatte de Hindenburg vlam in het Amerikaanse Lakehurst en ontplofte. Vijfendertig mensen kwamen om het leven, waaronder 22 bemanningsleden. Een aantal van die omgekomen bemanningsleden werkten ook aan boord van de graf Zeppelin die destijds in Twente landde. “Door de ramp met de Hindenburg werd het boek van de zeppelin gesloten”, aldus Vossebeld.


Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via mail of telefoon.