Oekraïners in Hengelose opvang hebben spullen in huis om een drugslab op te zetten

Hengelo vangt in het voormalige stadskantoor aan de Hazenweg bijna vijfhonderd Oekraïners op. De twee mannen verbleven er al zeker vier jaar voordat ze begin oktober uit de opvang werden gezet. Omdat de gemeente bij dit besluit blijft, hebben ze een kort geding aangespannen dat vrijdagmiddag in Zwolle dient.

Anonieme tip

"We kregen een anonieme tip van een medebewoner dat twee Oekraïense bewoners zich bezighielden met de handel en productie van verdovende middelen", zegt Simone van Rooij, manager migratie en opvang van de gemeente Hengelo. De politie vond die melding niet voldoende om langs te komen, waarna de gemeente zelfstandig onderzoek deed op de kamer.

"Er was sprake van een zeer onveilige situatie", zegt Van Rooij. In de kamer van de Oekraïners werd onder meer zoutzuur aangetroffen, een chemische grondstof die wordt gebruikt bij de illegale productie van drugs, zoals methamfetamine en amfetamine, ofwel speed. Ook wordt zoutzuur gebruikt bij het zogenoemd 'wassen van cocaïne'.

Daarnaast werden er nog andere gevaarlijke stoffen gevonden. Er was geen sprake van een werkend drugslab. Dat bevestigt een woordvoerder van de politie, die eveneens aangeeft dat er geen strafbare feiten zijn gepleegd.

De huisregels van de opvang werden wel geschonden. "Van de dertig zaken die daar zijn aangetroffen, waren er twintig op zichzelf al reden om een hele stevige sanctie op te leggen, want die zijn in strijd met de huisregels", legt Van Rooij uit. "Omdat dit onveilige situaties op zou kunnen leveren voor de 475 overige bewoners, onder wie honderd kinderen, was dit voor ons reden om hen de deur te wijzen."

De kamercontrole was op 5 oktober. Drie dagen later moesten de twee Oekraïners vertrekken. Een verklaring voor het in bezit hebben van de spullen hebben ze volgens Van Rooij nooit gegeven. "Ze reageerden heel laconiek toen ze hoorden dat ze moesten vertrekken. Ze haalden hun schouders op van: 'Nou, dan gaan we weg'. En toen hebben ze een advocaat genomen."

Hotelkosten

De mannen ergens anders onderbrengen lukte niet. Van Rooij: "We hebben melding gemaakt bij het regionaal coördinatiecentrum, dat in de regio kijkt waar nog plek is bij opvanglocaties voor Oekraïners. En we hebben het doorgezet naar het landelijk coördinatiepunt."

Hun advocaat heeft de mannen ondergebracht in een hotel. De kosten daarvan worden vanmiddag in het kort geding verhaald op de gemeente. Ze willen terug naar de opvang in Hengelo en menen daar ook recht op te hebben, omdat ze 'niks strafbaars gedaan hebben'.

Verslavingsproblemen

Juridisch gezien heeft de gemeente Hengelo weinig om op terug te vallen. Gemeenten die overlast veroorzakende Oekraïners volledig uit de opvang willen zetten, vinden daarvoor weinig steun bij de rechter. Zo werd de gemeente Hof van Twente in april van dit jaar nog teruggefloten door de rechter in Zwolle. Hof van Twente wilde een Oekraïner een locatieverbod opleggen vanwege vermeende verslavingsproblemen, waartegen de Oost-Europeaan bezwaar maakte.

De rechter oordeelde destijds dat een asielzoeker of ontheemde niet zomaar mag worden weggestuurd bij een opvang, ook al is er sprake van overlast. Dit staat beschreven in het zogenoemde Haqbin-arrest van het Europese Hof van Justitie. Overlastgevende personen hebben recht op een minimale basis en menswaardige opvang.

Oekraïners versus asielzoekers

Oekraïners hebben een andere positie dan asielzoekers die ernstige overlast veroorzaken. "Die kunnen we doorsturen naar de Handhavings- en Toezichtlocatie (HTL) in Hoogeveen", legt Van Rooij uit.

De Haagse politiek heeft volgens Van Rooij te weinig aandacht voor de problematiek van overlastgevende Oekraïners. "Den Haag geeft het advies om het gesprek aan te gaan of een waarschuwing te geven, maar dat hebben we natuurlijk al lang gedaan."  

Ze hoopt dat de rechter in het kort geding een grens trekt en dat er meer hulp komt vanuit Den Haag.