Nieuws

Eerst gestolen, toen vernield: derde poging voor kunstwerk in Enschedees park

Driemaal is scheepsrecht, in de regel. Je mag hopen dat die regel ook nu opgeld doet; maandagmiddag werd het beeld ‘Vlaamse Vluchtelingen’ voor de derde keer op zijn sokkel gehesen in het Enschedese G.J. Van Heekpark.

Ernst Bergboer

Vandaag 21:46

De oorspronkelijke versie van ‘Vlaamse Vluchtelingen’ dateert van 1924 en werd gemaakt door de Belgisch-Nederlandse beeldhouwer Albert Termote (1887 - 1978). Geen kleine jongen; Termote tekende bijvoorbeeld ook voor het meer dan levensgrote beeld van Karel de Grote op het Keizer Karelplein in Nijmegen.

Vlaamse Vluchtelingen

Vlaamse Vluchtelingen
‘Vlaamse Vluchtelingen’ (1924, Albert Termote) is een groep van vier beeldjes: een oude man die een handkar trekt, aan zijn zij een oude vrouw met een zak onder haar arm, ervoor een moeder met een kind in haar armen en een jochie dat de slip van haar jas vasthoudt.

Het beeld refereert aan de zeshonderd vluchtelingen die onderdak kregen in Enschede na de val van Antwerpen. De Belgische vestingstad was een paar weken belegerd geweest en zwaar beschoten. Zo’n 150.000 Belgen zochten tijdens de opmars van de Duitsers de wijk naar Nederland, dat tijdens de Eerste Wereldoorlog neutraal zou blijven.

‘Vlaamse Vluchtelingen’ is van een veel kleiner formaat, maar ook van brons. Kostbaar metaal dat op de zwarte markt een aardige duit oplevert. In september 2021 verdween het van de sokkel in het Enschedese park.

Een replica en nòg een replica

Dat ging de Hengelose kunstenaar Rinus Morsink zo aan het hart dat hij een replica vervaardigde, gemaakt van acrystal. Een acrylhars, verwerkbaar als gips maar veel harder. En relatief waardeloos, dus niet interessant voor metaaldieven. De replica werd in 2023 geplaatst en onthuld, in bijzijn van onder anderen de Belgische ambassadeur.

Begin dit jaar bleek het beeld andermaal gekraakt door dieven, vermoedelijk omdat die in het nachtelijke donker het verschil met brons niet zagen. Morsink kreeg de brokstukken en ging opnieuw aan de slag. “De schade viel mee”, zegt hij. “De grondplaat was kapot, maar de beeldjes zelf waren intact. Alleen het hoofd van de moeder was afgebroken.”

Morsink herstelde zijn replica, die op onderdelen een beetje afwijkt van het origineel. Maandagmiddag werd die versie onthuld. Dit keer in klein gezelschap.

Vrede en medemenselijkheid

Oud-wethouder Hans van Agteren, nu voorzitter van de parkcommissie, legde een lijntje naar vandaag: “Juist in deze tijd herinnert dit beeld aan het belang van vrede en medemenselijkheid.” Oud-stadsdichter Regine Hilhorst droeg het gedicht voor dat zij schreef bij de plaatsing van de eerste replica van Morsink in 2023.

Opnieuw

Dit is geen kopie van geroofd brons op oude voet
Dit is opnieuw stilstaand vluchten

Voortslepende verbijstering
versteend in hufterproof beton

Uittocht
van eeuwig dezelfde familie
De moeder met kind aan haar borst aan haar rok
voortgeduwd door stokoude handen
die het verleden dragen
Op dorre voeten
hun passen vergetend
trekken zij enkel
de toekomst
de toekomst
vooruit

Vooruit
naar god weet waar
de aarde niet meer beeft
waar vaders geen soldaten zijn
in een huis herinnering mag groeien
in een stad warm welkom wacht en
gestolen vrijheid op oude voet
steeds opnieuw
opnieuw
wordt
herdacht

Maak 1Twente jouw voorkeursbron in Google

Google heeft een nieuwe instelling. Daarmee kies je zelf welke websites je bovenaan ziet als je iets opzoekt. Zet 1Twente in je lijst en je mist geen nieuws meer uit Twente.

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie?

Tip onze redactie via mail of telefoon. Deze vind je op onze contactpagina.