Zelfs vier keer is geen scheepsrecht, maar Enschede geeft plan voor voormalige vliegbasis niet op

De perikelen rondom de oude vliegbasis dreigen ondertussen een gebed zonder einde te worden. Inmiddels al zo'n twaalf jaar geleden kocht ondernemer Jan van Eck er een stuk grond met de bedoeling er een grootschalig evenemententerrein van te maken. En die functie heeft het nu ook, al is het minder grootschalig dan gehoopt. Toch zijn er onder de vlag van Vliegveld Twenthe Evenementenlocatie (VTE) in de oude hangars en op de oude taxibaan, de zogeheten Strip, jaarlijks meerdere publiekstrekkers zoals de XXL Vlooienmarkt en technofestival Onder de Radar.

Terug naar 1996

Zoals gezegd is de huidige invulling al een 'plan B'. In principe was het idee van eigenaar VTE om er jaarlijks twaalf grootschalige evenementen te houden, met onder meer dragraces en vuurwerk. Maar dat plan werd door de rechter al drie keer tegenhouden vanwege een gebrekkige onderbouwing van de stikstofdepositie door de gemeente Enschede. Dat heeft weer te maken met de nabijheid van Natura 2000-gebied Lonnekermeer. Na de laatste poging in 2024 hebben ondernemer en gemeente zich erbij neergelegd dat het grootschalige karakter binnen de huidige regelgeving onbegonnen werk is.

Daarmee valt het evenemententerrein formeel weer terug op het bestemmingsplan uit 1996, toen er nog een militaire luchtmachtbasis was gevestigd. En dat bestemmingsplan staat geen evenementen toe. Voorheen werd er per evenement met een vergunning een uitzondering gemaakt, maar de rechter heeft bepaald dat alle evenementen op de voormalige vliegbasis als één geheel gezien moeten worden. Om de bedrijfsvoering van VTE niet te blokkeren, is er gekeken naar wat er maximaal kan binnen de geldende natuur- en stikstofregels. Daaruit is een plan gekomen met maximaal 5 dagen aan 'grootschalige' evenementen, waarvan twee muziekfestivals. Alle activiteiten van VTE zijn in één omgevingsvergunning mogelijk gemaakt.

De middelste bonte specht

Stichting Lonnekerberg, Stichting Lonneker Land, Landschap Overijssel en ook de Dassenwerkgroep Twente zijn bij de rechtbank in Zwolle in beroep gegaan tegen de omgevingsvergunning. En (voorlopig) met succes. De belangenbehartigers van omwonenden, flora en fauna hebben de rechter kunnen overtuigen van fouten bij het verlenen van de vergunning. Hoewel lang niet alle bezwaren van de organisaties zijn erkend, blijkt onder meer dat het gebruik van 300 vrachtwagens tijdens de zogeheten Trucker Run niet is opgenomen in de vervoersstromen. Daarmee is niet voldoende onderbouwd of er sprake is van een te hoge stikstofdepositie.

Daarnaast is er in de natuuronderzoeken geen rekening gehouden met de gevolgen van bijvoorbeeld geluidsoverlast op de middelste bonte specht. Van deze beschermde vogelsoort is een kleine populatie in de omgeving van de Lonnekerberg aanwezig. Hoewel de aanwezigheid wordt erkend, wordt in de onderzoeken niet ingegaan op eventuele aantasting van het leefgebied van de middelste bonte specht door de exploitatie van de voormalige vliegbasis. Tot slot zijn er ook wat onduidelijkheden over de verkeersontsluiting.

Kans op herstel

De belangenorganisaties krijgen dus gelijk van de rechter: de vergunning voldoet niet aan de eisen. Maar de soep wordt nog niet zo heet gegeten. Het gevolg van de uitspraak is dat het college van B&W opnieuw een besluit moet nemen over het toekennen van de vergunning. Met andere woorden: het college krijgt de kans om de gebreken in de onderbouwing te herstellen. En dat betekent dat als aantoonbaar wordt gemaakt dat er geen sprake is van overschrijding van de stikstofnormen of aantasting van het leefgebied van de middelste bonte specht, de activiteiten van VTE kunnen doorgaan.

Dat is ook de voorzichtige conclusie van wethouder Barry Overink. "Het is niet fraai, wij balen hier ook van", aldus Overink afgelopen maandag in het wekelijkse vragenuurtje van de gemeenteraad. De uitspraak moet door het college nog goed bestudeerd worden. "De rechter vindt dat er op bepaalde punten een betere onderbouwing nodig is. We krijgen de mogelijkheid om een herstelbesluit te maken." Sommige partijen in de gemeenteraad vinden dat het tijd wordt om te stoppen met de ontwikkelingen op de oude vliegbasis.

Kevin Collins (Partij voor de Dieren) wil bijvoorbeeld weten wanneer het punt wordt bereikt dat de gemeente de pogingen voor het evenemententerrein staakt. Hij roept de wethouder op om met de belangenorganisaties in gesprek te gaan over wat er wel kan. Maar Overink ziet daar op dit moment geen heil in. "Ik ken die partijen al sinds 2014 toen ik nog raadslid was en ze zijn qua standpunten niet veranderd. Dat is ook hun goed recht." Een gesprek zal echter niet leiden tot overeenstemming. "We hebben hierin ook een verplichting naar de eigenaar."