Het rommelt tussen de Enschedese gemeenteraad en raadsondersteuning: interim-griffier aangesteld
De Enschedese griffie heeft een knuppel in het hoenderhok gegooid. In een interne brief van mei dit jaar uiten de ambtenaren die de raad ondersteunen scherpe kritiek op de het proces rond de zoektocht naar een nieuwe griffier. Vooralsnog is er geen vertrouwen meer in dat proces zo blijkt uit de brief. Plaatsvervangend griffier Josée Ligteringen heeft haar waarnemende taken neergelegd. Op 7 september wordt er een tijdelijke griffier aangesteld.
Enschede is op zoek naar een nieuwe griffier. Rolf Jongedijk vervulde die functie ruim 23 jaar en was daarmee een van de langszittende griffiers van het land. Jongedijk viel in juni 2024 uit als gevolg van een ernstige fysieke aandoening en keert definitief niet terug. Sinds 1 juli is de functie vacant.
Een streep door de kandidatuur
Ligteringen, sinds 2020 werkzaam als plaatsvervangend griffier, nam de functie van Jongedijk sindsdien waar. Het conflict tussen griffie en raad draait om de vraag of zij geschikt is als opvolger. Uit de brief, opgesteld door de personeelsvertegenwoordiging van de griffie, blijkt dat zij kandidaat was.
De werkgeverscommissie, bestaande uit een aantal raadsleden, heeft een streep door die kandidatuur gezet, zo blijkt. Er waren twee kandidaten voor de opvolging van Jongedijk; ‘na zorgvuldige afweging’ is geen van beiden voorgelegd aan een benoemingsadviescommissie, zo meldde de werkgeverscommissie op vrijdag 8 mei in een bericht aan de gemeenteraad. Zowel Ligteringen als de tweede kandidaat werden niet geschikt geacht.
De medewerkers van de griffie stuurden op dinsdag 12 mei een reactie aan die werkgeverscommissie en het presidium van de gemeenteraad, kortgezegd: de gezamenlijke fractievoorzitters. Daaruit blijkt dat zij die beslissing zien als ‘een diskwalificatie van de [hele, red.] griffie’.
'Aangestuurd op benoeming'
De griffie zou al voor de gemeenteraadsverkiezingen hebben aangestuurd op benoeming van Ligteringen als nieuwe griffier, zo melden bronnen binnen het stadhuis. Zo zouden er door de griffie leden zijn geworven voor een adviescommissie in aanloop naar benoeming die daar positief tegenover staan. Andere raadsleden zouden dat niet zien zitten en hebben meer kritische leden voor die benoemingsadviescommissie hebben voorgedragen.
Een griffier, wat is dat?
De griffier, ook wel ‘raadsgriffier’ genoemd, staat aan het hoofd van het clubje ambtenaren dat de gemeenteraad ondersteunt, de griffie. De griffie zorgt ervoor dat gemeenteraadsvergaderingen goed en zinvol verlopen, helpt raadsleden door het woud van geschreven en ongeschreven regels in het politieke spel en speelt een belangrijke rol bij de informatievoorziening richting de raad. Je zou de griffie kunnen beschouwen als het geheugen en het geweten van de gemeenteraad.
In ons democratische bestel speelt de griffie een belangrijke rol; de gemeenteraad controleert het beleid van het college van burgemeester en wethouders en is daarmee de tegenmacht voor het stadsbestuur. Kort gezegd kun je dus stellen dat de griffier de belangrijkste ambtelijke schakel is om ervoor te zorgen dat die tegenmacht zo goed mogelijk functioneert. De taken van een griffier zijn vastgelegd in de Gemeentewet.
In de ambtelijke hiërarchie staat de griffier op dezelfde voet als de gemeentesecretaris, de baas van het het ambtelijke apparaat. In het lokale machtsspectrum is het de gemeentesecretaris die leiding geeft aan de ambtenaren die het college ondersteunen om de stad goed en behoorlijk te besturen. De griffier en zijn team ondersteunen de tegenmacht, die ervoor moet zorgen dat het gevoerde beleid in de pas loopt met wat de gemeenteraad wil.
Die gemeenteraad is het hoogste orgaan in de stad. Het is de gemeenteraad die een griffier aanwijst. Anders dan bij de andere ambtenaren is de gemeenteraad dan ook de formele werkgever van de griffier en zijn of haar team.
Volgens Hadassa Meijer, voorzitter van de werkgeverscommissie, gaat het hier niet om het functioneren tot nu toe van individuen of de griffie als geheel, maar om geschiktheid voor de rol als griffier in het Enschede van nu en de toekomst.
Een tijdelijke interim-griffier
De werkgeverscommissie kondigde in het interne bericht ook aan een externe interim-griffier te gaan werven. Die is inmiddels gevonden. Met ingang van 7 september neemt bestuursadviseur en -ondersteuner Marcel van Dam (Utrecht) de taken van griffier tijdelijk waar. Dat wil zeggen: hij is voorgedragen als interim-griffier, de gemeenteraad moet hem dan tijdens de raadsvergadering formeel in die functie aanwijzen.
Lees verder onder de afbeelding.
Van Dam was eerder onder meer interim-griffier in Eindhoven en Rotterdam. Hij ondersteunt en adviseert gemeenten en provincies bij ‘lastige bestuurlijke of ambtelijke processen’, zo valt op te maken uit zijn website: Marcel van Dam Politiek-bestuurlijk advies.
De zoektocht naar een nieuwe griffier wordt hervat.
Deze informatie dateert van vlak voor de zomervakantie. 1Twente heeft destijds aanvullende informatie ingewonnen, maar voorlopig afgezien van publicatie. Na vragen vanuit de stad en andere Twentse gemeenten, omdat de griffie zo’n belangrijke rol speelt in het functioneren van de lokale democratie en omdat de kou bij de start van het nieuwe politieke jaar nog niet uit de lucht lijkt, is besloten alsnog tot publicatie over te gaan.
Zowel de Werkgeverscommissie als de griffie waren niet bereid verder op de kwestie in te gaan. Zij beschouwen die als een interne aangelegenheid.
gerelateerd
Download onze app
