Grootse bouwplannen pal over de grens gaan door, maar Gronau voelt zich alleen gelaten: 'Als het om centen gaat, is Europa heel klein'

In Gronau wordt al jaren gewerkt aan een verbetering van het wat smoezelig ogende gebied net over de grens bij Glanerbrug. En de spil in die plannen is een nieuw kantoor voor de Euregio. Het huidige pand van het grensoverschrijdende samenwerkingsverband, zo'n 200 meter over de grens, kampt met achterstallig onderhoud. Door een nieuw kantoor te bouwen op de plek van voormalig grenscafé Verspohl - meest recentelijk in gebruik als waterpjjplounge - ontstaat er ook ruimte voor andere ontwikkelingen: een woonwijk, een supermarkt en een klein bedrijventerrein.

Van waterpijpbar tot oude douanepost

De Duitse strategie en volgorde der dingen is duidelijk. Eérst moet er een nieuw Euregio-kantoor worden gebouwd. Ten noorden van de Enscheder Strasse, tot aan de spoorlijn Enschede-Gronau, zijn vele nieuwe woningen voorzien. Door de verhuizing van de Euregio ontstaat er op de plek van het huidige kantoor ruimte voor een grote supermarkt. Er wordt gesproken over de vestiging van een K+K. Aan de zuidzijde van Enscheder Strasse is plek voor bedrijven, met daarachter in een verdere toekomst ook ruimte voor nieuwe woningen.

De afgelopen jaren is er door Gronau veel werk verzet. Bijna alle belangrijke grondposities aan beide kanten van de Enscheder Strasse zijn verworven, of contractueel vastgelegd met grondeigenaren. Onder meer de voormalige douaneparkeerplaats - nu overwoekerd met onkruid - is aangekocht, net als eerder genoemde voormalige waterpijplounge. Al met al een investering van zo'n tien miljoen, die zich waarschijnlijk niet volledig gaat terugverdienen.

Wie gaat het eigenlijk betalen?

Ook voor de eerste stap in het hele proces, de bouw van het nieuwe Euregio-kantoor, zijn al afspraken gemaakt. Een architectenbureau uit Berlijn heeft al een opdracht gekregen en het is wachten tot de schop de grond in kan. Inmiddels heeft Gronau 1 miljoen euro in dit deelproject gestoken, terwijl geluiden in de politiek klinken dat er zeker nog 5,5 miljoen euro bij komt aan nieuwbouwkosten. De grote vraag is: wie gaat dat betalen?

Er was gerekend op een Interreg-subsidie (EU-gelden die via de Euregio worden uitgekeerd), maar die bijdragen blijken niet bedoeld te zijn voor investeringen in 'stenen'. Een verzoek voor een bijdrage vanuit het regiobestuur in Borken is ook afgewezen. En ook de gedachte dat de uiteindelijke openstaande kosten terugverdiend zouden worden via de langjarige huurprijzen van de Euregio (terwijl de daadwerkelijke kosten op dat moment nog niet eens in beeld waren) komt in de praktijk niet uit. Kortom, er blijken heel wat financiële losse eindjes te zijn.

Gronau staat er alleen voor

Burgemeester Von Borczyskowski heeft deze maand erkend dat Gronau in het verleden wellicht wat naïef is geweest bij het aangaan van verplichtingen, alsof het allemaal wel los zou lopen met de financiering. Daarmee is de indruk gewekt dat Gronau het Euregioproject wel zou dragen. Er had volgens hem in een eerdere stadium meer inzet gepleegd moeten worden op huurafspraken. Inmiddels worden al maanden gesprekken gevoerd met de Euregio over een extra (huur)bijdrage, maar die gesprekken hebben tot nu toe niet geleid tot een concreet resultaat.

Tot uitgesproken teleurstelling van Von Borczyskowski, die zegt in zijn eerste jaar burgemeesterschap veel geleerd te hebben. "Daar zal ik ooit nog een boek over schrijven. Mensen vertellen me hoe belangrijk zij Europa vinden, maar als het om centenwerk gaat wordt dit grote Europa, dit grootse idee, zo klein. En dat is treurig." De burgemeester zegt overigens welwillendheid en medewerking te ervaren vanuit het Euregiobestuur. "Maar daar stuiten ze op gemeenten die zeggen: het komt ons nu niet uit."

Einde aan het DDR-gevoel

Toch denkt Gronau niet aan het inwisselen van de huidige plannen tegen een sterk versoberd alternatief. Dat zou betekenen dat er gebroken wordt met afspraken, zoals met het architectenbureau. Dat kost geld. "En wat gaan we dan doen met het oude pand van Verspohl? Een restaurant runnen soms, als gemeente?", vraagt Von Boczyskowski aan enkel kritische raadsleden. De stappen zijn nu eenmaal gezet, zeg hij. Het is volgens hem de enige manier om deel van de investering terug te verdienen. 

Door eerst de Euregio te verhuizen kunnen de volgende stappen worden gezet in een bouwplan, waarin meer dan honderd nieuwe woningen zijn ingetekend op steenworp afstand van de Glanerbeek. En een grote supermarkt. Bovendien is er vanuit het Duitse regiobestuur al een toezegging dat de Enscheder Strasse tot aan de kruising met de Amtsvennweg wordt gerenoveerd en wordt afgewaardeerd tot een verblijfsgebied dat vergelijkbaar is met dat aan de Nederlandse kant van de grens. En daar blijken veel Gronause politici naar te smachten. "Als ik naar Glanerbrug ga, denk ik: 'wat mooi'¨, aldus een politica van lokale partij WEG. "Als ik weer terugga lijkt het alsof ik de voormalige DDR in rij."