‘Die eerste noot, die zuigt een beetje’: VU-orkest blokt in Enschede een week lang op de 8e symfonie van Bruckner

Dat VU-orkest bestaat uit studenten van een waaier aan universiteiten in het land. Stuk voor stuk amateurs, want zij kozen voor een andere dan een conservatorium-studie. Evengoed behoort het orkest tot de top van de Nederlandse amateurorkesten. Tijdens de repetities - het is al zomervakantie - gaat het er serieus aan toe.

Geen wonder. Bruckner’s achtste, ook wel ‘de apocalytische’ genoemd, is complex. En anderhalf uur, in zijn geheel. Dat zijn een hoop noten bij elkaar. En dat is alleen de partituur. Ook een muzikaal verhaal vertel je met een smoel; met expressie, dynamiek timing. De leden van het orkest slapen in blokhutten op de campus en repeteren van ’s ochtends tien tot half elf ’s avonds. Vijf dagen op rij. Met een eerste uitvoering op vrijdag 10 juni in Enschede, gevolgd door optredens in Utrecht en Amsterdam.

Schoolkamp in vakantietijd

Het stukje campus waar de leden van het VU-orkest verblijven heeft alles van een schoolkamp. Picknicktafels vol boterham-etende studenten in de blakerende zon, blokhutten met de deuren open, daarachter stapelbedden, tassen en drogende handdoeken. Het is lunchtijd. Dit is de vijfdaagse routine: ontbijt, anderhalf uur repeteren, korte pauze, lunch, en zo verder tot half elf. Tussendoor corvee.

VU-orkest, maar de leden komen overal vandaan

Jawel, dit is het orkest van de Vrije Universiteit Amsterdam, maar al gauw blijkt dat veel leden elders studeren. Jitse Leeftink woont in Hengelo en studeert werktuigbouwkunde aan de UT. Hij speelt contrabas en is een van de organisatoren. Altviolist Vera Burm heeft net haar bachelor geschiedenis afgerond in Utrecht. Het duurt even voordat zij een paar namen opdissen van studenten aan die VU.

“Ik vond dit het leukste orkest”, zegt Jitse. Lastig om precies aan te geven waar ‘m dat in zit, maar het zijn de mensen. De sfeer. En het niveau. Conservatorium is even een overweging geweest, maar muziek moest hobby blijven. Maar dan wel serieus. En dat VU-orkest schuurt dicht tegen professioneel aan.

Punten op iedere i

Gerepeteerd wordt er in de sporthal, een minuutje of drie lopen. Voor het 92-koppige orkest staat Arjan Tien, ooit cum laude afgestudeerd op viool en altviool en inmiddels docent orkestdirectie aan het conservatorium van Maastricht. En gastdirigent bij een waslijst aan gerenommeerde orkesten over de hele wereld.

“Die eerste noot, die zuigt een beetje”, zegt hij tegen de houtblazerssectie. Dubbele bezetting, voor wie dat wat zegt. En: “Veel meer potentie, minder resonantie”, tegen de koperblazers. Het moet over. Eén maatje, twee maten. Drie keer, vier keer, tot hij tevreden knikt. “Ja, beter.” Punten op iedere i. Over drie dagen moet het staan.

Veel korte broeken, teenslippers, hemdjes en losse blouses. En concentratie. Anderhalf uur lang scherp blijven, meedoen, partituur volgen. Alleen de paukenist, helemaal achterin, heeft op dit moment niets te doen. Hij zit achterovergeleund in zijn stoel, een brede grijns op zijn gezicht.