Vuurwerkverbod: burgemeesters in Twente zien bureaucratisch 'gedrocht' op zich afkomen

"We hebben echt een gedrocht over de schutting gekregen", zegt burgemeester Jurgen van Houdt deze donderdag in de bestuursvergadering van de Veiligheidsregio Twente, waar onder meer de veertien burgemeesters, maar ook de hulpdiensten vertegenwoordigd zijn. Op de agenda staat het landelijke vuurwerkverbod en hoe hiermee om te springen in deze regio. "Het zou goed zijn als we een signaal laten uitgaan naar Den Haag."

Allerlei regeltjes

Landelijk wordt er nog behoorlijk gesteggeld over het vuurwerkverbod. Dat zou aankomende jaarwisseling al moeten ingaan, maar adviesorgaan Raad van State stelt grote vraagtekens bij de uitvoerbaarheid van de plannen. Met name de komst van een ontheffing is ingewikkeld. Via een ontheffing kunnen verenigingen een uitzondering krijgen op het verbod om vuurwerk af te steken. Daar zijn dan vervolgens wel allerlei regeltjes aan verbonden, zoals het houden van voldoende afstand en een maximale hoeveelheid vuurwerk.

Omdat gemeenten verantwoordelijk worden voor het afgeven van vuurwerkvergunningen en de voorwaarden per gemeente anders kunnen zijn, ziet de Raad van State een lappendeken van regeltjes ontstaan. Het kabinet verwacht op korte termijn met een reactie op de kanttekeningen te komen. Het is namelijk de bedoeling dat het vuurwerkverbod al vanaf 1 augustus ingaat.

Bureaucratische rompslomp

Ondertussen zit de Veiligheidsregio Twente nog vol vragen. Die gaan onder meer over aansprakelijkheid. Aangezien gemeenten vergunningen verlenen, zijn zij ook verantwoordelijk voor de handhaving. Er wordt nu al gezegd dat er bij gemeenten geen capaciteit is om op die vergunningen te handhaven. De veiligheidsregio vraagt zich af, in hoeverre gemeenten aansprakelijk zijn voor als er iets misgaat rondom vergunde vuurwerkshows. "We wachten nog steeds op een antwoord van de staatssecretaris", aldus burgemeester John Joosten van Dinkelland, die woordvoerder is op het thema.

Maar het gaat ook over de bureaucratische rompslomp rond de vergunningen, die nu al niet te vermijden is. "Elke ontheffing die je verleent, staat open voor bezwaar", zegt Joosten. Met andere woorden: omwonenden kunnen beroep aantekenen tegen een vrijstelling voor een vereniging om vuurwerk af te steken tijdens de jaarwisseling. "Maar ook al zouden we besluiten om geen gebruik te maken van ontheffingen, dan kunnen inwoners deze wél aanvragen. En tegen dat besluit (een afwijzing, red.) kan óók bezwaar worden aangetekend."

Eenduidig beleid in heel Twente?

In theorie zou het dus kunnen gebeuren dat tientallen verenigingen een ontheffing aanvragen om vuurwerk af te steken en - als deze automatisch wordt afgewezen - allemaal een beroepszaak aanspannen. Binnen de Veiligheidsregio Twente liggen er drie scenario's op tafel: een gezamenlijk besluit om wel of geen ontheffing te verlenen of iedere gemeente voor zichzelf laten bepalen of er een ontheffing komt. Het laatste scenario heeft uitdrukkelijk niet de voorkeur van de politie, omdat daarmee een waterbedeffect optreedt en het door een lappendeken aan regels nog lastiger is om te handhaven op een vuurwerkverbod.

Burgemeester Sander Schelberg van Hengelo pleit voor een scenario waarbij er géén ontheffingen voor het afsteken van vuurwerk worden verleend. Aan niemand dus. Hij doet mede namens Almelo en Hof van Twente. "Zal er één vuurpijl minder om worden geschoten? Waarschijnlijk niet", aldus Schelberg. "Maar dan is het ook direct duidelijk dat al die vuurpijlen illegaal zijn. Het zou mij een lief ding waar zijn als we dat allemaal zouden doen." Schelberg denkt dat zo'n besluit op langere termijn effect zal hebben. "Je moet de pleister eraf trekken. Met het rookverbod in cafés duurde het ook tien jaar. En nu vinden we het normaal."

Ensche wacht af

Het idee voor een gezamenlijke invulling van het vuurwerkverbod, wordt vrijwel door alle burgemeesters duidelijk gesteund. Al geven sommigen aan dat zij dit nog wel met hun wethouders moeten bespreken. Of ze geven aan dat de gemeenteraad of inwoners er mogelijk zeer verdeeld hierover denken. Een daarvan is burgemeester Gerrit Jan Gorter van Twenterand. "Ik zie in mijn gemeente vooral het beeld: 'dat bepalen wij zelf wel'." Met andere woorden: het vuurwerk rond de jaarwisseling gewoon de lucht in. "Waar ik bang voor ben is dat een van onze dorpen wordt uitgekozen voor een handhavingsactie. Ik wil niet weer de ME inzetten." Die laatste zin is een verwijzing naar de protesten rond de komst van een asielzoekerscentrum Vriezenveen, waarbij ME werd ingezet, maar die uiteindelijk vrij rustig verliepen.

Als grootste gemeente van de regio spreekt Enschede zich niet direct uit tegen het verlenen van ontheffingen. "Op dit moment is het niet iets wat we willen", aldus burgemeester Roelof Bleker. Maar hij zegt ook dat hij nog verwacht dat de landelijke regels worden aangescherpt en dat regionaal beleid het makkelijker maakt om daarachter te verschuilen. Verzoeken van collega's richting hulpdiensten om zich uitdrukkelijker uit te spreken begrijpt hij, maar steunt hij niet. "Wij moeten zelf een keuze maken. De hulpdiensten werken voor ons." En die keuze wordt in Enschede eind augustus/begin september gemaakt. "Het is nog niet in het college besproken. We wachten eerst af waar het kabinet mee komt."