Oppositie Hengelo mist scherpe keuzes in coalitieprogramma: ‘Veel grote woorden, weinig concreet'

Het was een avond waarin de fracties voor het eerst konden reageren op het coalitieprogramma* dat twee weken geleden uit de printer rolde. "Een reclamefolder vol bestuursjargon", zo luidde het harde oordeel van de SP, waar ook Pro Hengelo zich achter schaarde.

'Onbegrijpelijk taalgebruik'

"Het programma is sterk economisch ingestoken. Het is wel duidelijk dat de VVD de onderhandelingen heeft gewonnen", concludeert SP'er Hugo Koetsveld. "Er is veel te weinig aandacht voor sociaal beleid en mensen die het financieel moeilijk hebben of zorg nodig hebben."

De SP'er zegt niet onder de indruk te zijn van het programma en heeft geen goed woord over voor het taalgebruik in het document. Koetsveld vraagt zich af of een gemiddelde inwoner eigenlijk wel begrijpt wat een ‘dynamische integrale investeringsagenda' is.

Ook is de SP verbaasd dat BurgerBelangen als grootste partij de kleinste portefeuille krijgt. Koetsveld wilde ook weten waarom er maar liefst vijf wethouders nodig zijn in het nieuwe college. Hij gooide de coalitie ook voor de voeten dat zij het 'niet heeft aangedurfd om coalitiepartners uit de vorige collegeperiode los te laten en te kiezen voor een goed bestuur'.

VVD-programma

VVD-raadslid Sander Janssen is het niet eens met de constatering van de SP dat het coalitieprogramma een VVD-programma is: "Ik zou willen dat het zo was, maar dit programma straalt echt uit dat het van vijf partijen is."

En wat de vijfde wethouder betreft: "Met vier mensen zou je alleen op de winkel kunnen passen. Vijf wethouders geven de ruimte om écht aan de toekomst van Hengelo te bouwen."

Nicolien Boekhoudt (GroenLinks-PvdA) begrijpt het verwijt over onbegrijpelijk taalgebruik. Ze geeft toe dat de tekst toegankelijker geschreven had kunnen worden: "Ik denk dat kunstmatige intelligentie erbij kan helpen om ambtelijke brieven om te zetten naar gewone mensentaal."

'Papieren werkelijkheid'

Het behouden van de brede welvaart, vormt een rode draad in het coalitieprogramma. Hengelo is de gemeente die op dit vlak al twee jaar het beste scoort, volgens de jaarlijkse Atlas voor gemeenten. Hierin worden lokale kenmerken, zoals bereikbaarheid, voorzieningen, veiligheid en cultureel aanbod, van de vijftig grootste gemeenten van Nederland met elkaar vergeleken.

ANDERS!-raadslid Dedecker vraagt zich af wat inwoners aan de term brede welvaart hebben die het minder goed hebben. "Voor gezinnen die steeds meer kwijt zijn aan hun dagelijkse boodschappen of die afhankelijk zijn van de voedselbank voelt het aan als een papieren werkelijkheid."

Dedecker mist ook aandacht voor de wijken, die naar zijn gevoel wegvallen tegen prestigeprojecten als de Spoorzone Hengelo Enschede. Het raadslid van ANDERS! wilde weten of de veelbesproken schaalsprong een middel is om problemen op te lossen of inmiddels een doel op zich is geworden: "Waarom bouwen wij voor doelgroepen die we onvoldoende kunnen bedienen? Waarom willen we groeien als de huisartsen en als de voorzieningen nu al onder druk staan?"

'Bestaand beleid in nieuw jasje'

PVV-raadslid Nijhof vroeg zich af wat er nieuw is aan het akkoord: "We zien vooral voortzetting van bestaand beleid in een nieuwe verpakking, maar weinig echte keuzes."

Nijhof vindt dat er weinig antwoord wordt gegeven op vragen die de inwoner heeft: of er straks wel genoeg woningen zijn en of de stad veiliger en schoner wordt. "Op die punten blijft het programma opvallend vaag."

Het PVV-raadslid wijst ook op de schaalsprong: "Welk probleem wordt daarmee nu opgelost? Voordat we dromen over 2050, kunnen we beter eerst de problemen van 2026 oplossen."

Nijhof haalde onder meer netcongestie aan als één van de grootste belemmeringen voor zowel de woningbouw als de economische ontwikkeling van Hengelo en zegt dat het coalitieprogramma harde keuzes en echte oplossingen ontbeert. Het raadslid geeft ook aan zorgen te hebben over de sociale veiligheid en leefbaarheid. "Hoe wordt voorkomen dat wijken die grenzen aan de asielopvang geen last hebben van rondhangende bewoners?"

Richtinggevend coalitieprogramma

Raadslid Sander Janssen van de VVD geeft toe dat het coalitieprogramma soms niet al te concreet is en dat het geen akkoord is voor de komende vier jaar, maar richting geeft voor de toekomst. "Dat is ook niet aan de coalitie. Het is aan het college om er concrete actiepunten van te maken, waar deze raad een mening over mag hebben. Zo werkt democratie."

Herbert Capelle van Hengelose Burgers sprak van een onlogische portefeuilleverdeling en zet grote vraagtekens bij de manier waarop de portefeuilles zijn verdeeld: "Zaken die logischerwijs bij elkaar horen, zoals netcongestie en energie of werk en inkomen, zijn onnodig uit elkaar getrokken." 

Te weinig concreet

Pro Hengelo is positief over het programma met een duidelijke visie voor Hengelo op het gebied van woningbouw en economische ontwikkeling." Frank Peters zegt wel concrete zaken te missen, zoals waar er precies woningen worden gebouwd, hoe het zit met het onderhoud van wijken en de aanpak van parkeerproblemen in de buurt.

"Inwoners liggen niet wakker van beleidstermen, onderzoeken of mooie woorden, maar van een vuilniszak op de stoep, een onveilig gevoel in de buurt of geen parkeerplek voor de deur."

Samenwerking

Peters wijst ook naar het coalitieplan van vier jaar geleden, waarin de belofte werd gemaakt om samen te werken. "Ook dat was een programma op hoofdlijnen. We zijn benieuwd of het deze periode samen beter gaat dan de vorige, want daar hebben we het wel een beetje gemist."

Forum voor Democratie (FVD) kaartte onder meer de woningnood aan en het feit dat er gemiddeld ruim 1612 mensen reageren op een doorsnee huurwoning. "Dit geeft wel aan waar de aandacht de komende jaren op moet liggen," aldus Brian Geertshuis.

De FVD'er zegt twijfels te hebben over de noodzaak van de schaalsprong en de voortdurende groei die noodzakelijk zou zijn voor een stad om succesvol te kunnen functioneren. “Er zijn talloze voorbeelden van kleinere gemeenten die een hoog voorzieningenniveau combineren met een hogere kwaliteit van leven."

Programma op hoofdlijnen

De coalitie verdedigde zich door meerdere keren te benadrukken dat het programma op hoofdlijnen is geschreven en dat het voor een verdere uitwerking van het akkoord samen wil optrekken met de raad.

"We gaan samen met de raad, samen met het college en inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties, maar ook met de regio aan de slag" zei fractievoorzitter Han Daals namens coalitiepartner BurgerBelangen. "Dus de discussies gaan straks plaatsvinden. Het programma is niet dichtgetimmerd."

Sander Janssen van de VVD zei de inbreng van alle oppositiepartijen in de raad te waarderen tijdens de politieke markt: "We luisteren en nemen de punten mee die verbeterd kunnen worden."

Het was een avond waarop de oppositie haar zegje kon doen, maar zonder dat er echt harde noten werden gekraakt. Wat de avond wel aantoonde, is een kloof tussen de enorme ambitie van de nieuwe coalitie en de zorgen die de oppositiepartijen hebben over concrete problemen die nu in de stad spelen, zoals afval op straat, de woningnood onder jonge Hengeloërs en de zorg die onder druk staat.

Financiele verantwoording

De oppositiepartijen lijken hun kruit nog droog te houden en te wachten op deel twee van de Zomerbrief, die begin volgende maand verschijnt. Daarin maakt het nieuwe college duidelijk wat de ambities uit het coalitieprogramma concreet gaan kosten, welke keuzes daarvoor nodig zijn en hoe Hengelo de begroting sluitend wil houden.

*Het college van B en W heeft het met reden over een 'coalitieprogramma' en niet over een 'coalitieakkoord': "Een akkoord is veel meer dichtgetimmerd, terwijl er in een programma wordt beschreven wat wij belangrijk vinden. Bij de uitvoering hebben we heel nadrukkelijk de hele raad nodig."