FC Twente/Heracles wil tot de top vijf jeugdopleidingen van Nederland gaan behoren. Daaraan moet ook Michel Jansen, die per 1 juli Bas van Baar opvolgt als Hoofd Voetbalontwikkeling, bijdragen. De oud-speler van Heracles en oud-trainer van FC Twente was eerder al hoofd jeugdopleiding en trainer bij de gezamenlijke academie en keert nu na tien jaar terug in Hengelo, waar hij een tweejarig contract heeft ondertekend. Jansen over de ambities, schaalvergroting, een mogelijke terugkeer naar de voetbalpiramide en de concurrentie van topclubs.
In december 2025 werd Jansen voor een hele andere functie aangesteld, hemelsbreed zo’n twintig kilometer van het trainingscomplex in Hengelo. De 60-jarige Vriezenvener werd door Excelsior ’31 gepresenteerd als nieuwe hoofdtrainer. Toen de Academie op de lijn kwam, heeft Jansen echter in overleg met de derdedivisionist uit Rijssen gekeken naar een oplossing. “In dat hele traject hebben we constant contact met elkaar gehouden. Uiteindelijk zijn we er op een goede manier uitgekomen, waarbij ik deze stap kon maken en het voor Excelsior ook naar tevredenheid is opgelost.” De Rijssenaren hebben in de persoon van Daniël Nijhof inmiddels een nieuwe trainer gevonden.
Tijdens een periode van zo’n vier weken sprak Jansen met verschillende mensen van de Academie, FC Twente en Heracles, onder wie de technisch directeuren van de clubs, respectievelijk Erik ten Hag en Ernest Faber. Hoe die gesprekken gingen? “Positief, anders had ik hier niet gezeten”, lacht Jansen, die belangrijke rollen ziet voor de technisch directeuren. “Ten Hag is van huis uit een pure opleider. Bij Bayern München is hij actief geweest als verbinding tussen het eerste elftal en de jeugd en hij heeft bij de Academie de rol van hoofd jeugdopleiding ingevuld. Faber heeft jarenlange ervaring als hoofd jeugdopleiding van PSV. Daar kun je heel veel kennis en kunde weghalen. Met die kennis probeer je een opleiding te versterken”, aldus Jansen.
De kans dat Heracles degradeert naar de Keuken Kampioen Divisie, is aannemelijk. Met nog vier wedstrijden te gaan is de achterstand op de veilige plekken opgelopen naar negen punten. Actief zijn op een lager niveau kan jeugdspelers mogelijk meer kans op speeltijd bieden. Jansen ziet dit echter niet als voordeel. “Nivellering van niveau is voor mijn gevoel nooit een vooruitgang. Op het eerste gezicht klinkt het voor een speler misschien logisch: ik ga van de Academie naar Heracles in de KKD en dan misschien een volgende stap maken. Ik ben daar geen voorstander van. Ik hoop gewoon dat Heracles erin blijft.” Een degradatie zou volgens Jansen overigens geen financiële invloed hebben op de Academie.
In november verlengden FC Twente en Heracles hun samenwerkingscontract tot medio 2035. Daarbij werd de ambitie uitgesproken om een top-vijf-jeugdopleiding in Nederland te worden. “Daar horen bepaalde doelen bij”, aldus Jansen. “Prestatiedoelen, dus de ranglijst. Uiteindelijk wil je graag met de bovenbouwteams, zoals Onder 21, Onder 19 en Onder 17, concurreren op het hoogste niveau. Daarnaast komen er meer dingen bij kijken: wat lever je af aan het betaald voetbal, wat lever je af aan FC Twente en Heracles, hoeveel internationals lever je af? Dat zijn allemaal dingen die meewegen in de vraag: wanneer ben je nou top vijf?”
Met alle bovenbouwteams op het hoogste niveau acteren, is nog niet zo simpel. Op het hoogste niveau, divisie 1, zijn slechts acht clubs actief. In elk voetbalseizoen worden twee competities afgewerkt: één in het najaar en één in het voorjaar. De kampioenen van beide competities spelen in een grote finale tegen elkaar om het landskampioenschap, de nummers zeven en acht van elke competitie degraderen naar het tweede niveau. Ieder halfjaar gaan er dus twee teams uit en komen er weer twee bij.
“Vroeger had je veertien of zestien teams in de competitie”, merkt Jansen op. “Dan is het als bvo (betaaldvoetbalorganisatie, red.) met het niveau van FC Twente en Heracles een vanzelfsprekendheid dat je op het hoogste niveau speelt. Nu moet je bij de top zes zitten, omdat er elk half jaar twee teams degraderen. Dat is wel waar we naartoe willen. Met de Onder 21 moet je daar altijd bijzitten, omdat daar heel veel clubs ontbreken.”
Met dat laatste doelt Jansen op de clubs die actief zijn in de ‘voetbalpiramide’: de ‘Jong’-teams van bvo’s die tegen eerste elftallen spelen. Ajax, PSV, AZ en FC Utrecht zijn met een jeugdelftal vertegenwoordigd in de Keuken Kampioen Divisie, terwijl Sparta Rotterdam en Almere City een Jong-team aan de Tweede Divisie leveren.
FC Twente/Heracles wil ook de voetbalpiramide in. Ooit speelde Jong FC Twente in de eerste divisie, maar wegens financiële problemen besloot de jeugdopleiding in 2015 om uit de piramide te stappen. “Toen gaf ik al aan: blijf er nu in, want er weer in komen is ‘a hell of a job’.”
“We willen het liefst zo snel mogelijk de piramide in, maar het is heel lastig om daar een tijdspanne aan te hangen. De intentie is er zeker. Het liefst volgend jaar, maar ik denk niet dat dat reëel is.” FC Twente/Heracles kan dit seizoen sowieso nog niet promoveren naar de Tweede Divisie vanwege het ontbreken van een garantieverklaring. Voor volgend seizoen is wel een verklaring afgegeven, waardoor Onder 21 vanaf 2026-2027 een poging kan doen om te promoveren naar het derde niveau van Nederland.
FC Twente/Heracles wil na de FBK Games van 21 juni 2026 starten met de nieuw- en verbouw van het trainingscomplex in Hengelo. Voor de FBK Games van 2027 moet er een nieuw gebouw staan aan de kant van de voetbalvelden. Daarna vertrekt het eerste elftal van FC Twente naar Het Diekman in Enschede en wordt het bestaande gebouw in Hengelo gerenoveerd. De bedoeling is dat het hele complex voor de FBK Games van 2028 klaar is.
De faciliteiten hebben volgens Jansen een belangrijke rol, maar zijn niet leidend voor de prestaties van de jeugdopleiding. “Toen ik technisch manager was bij FC Emmen, zijn we in één seizoen met het eerste elftal gepromoveerd naar de eredivisie, met Onder 21 naar het hoogste niveau en met Onder 18 naar het één-na-hoogste niveau. En daar waren de faciliteiten niet heel erg top. Het draagt wel bij en is belangrijk, maar je moet het niet als excuus gebruiken. Betere faciliteiten zullen bijdragen, maar het zit altijd in spelers en de begeleiding, de staf. Het zit in hard werken, uren maken. Daarin kun je het verschil maken.”
Naast het trainingscomplex moet ook de scouting een boost krijgen. Tussen 2009 en 2014 hadden FC Twente en Heracles een regionale jeugdopleiding in Twello, samen met Go Ahead Eagles, dat daarna een eigen jeugdopleiding begon. Daaruit kwamen een aantal spelers voort die profvoetballer zijn geworden, zoals Jayden Oosterwolde (Fenerbahce), Mees Hilgers (FC Twente), Casper Staring (FC Emmen) en Thijs van Leeuwen (FC Den Bosch). Ook kwamen onder meer Steven Berghuis (Ajax) en Sam Beukema (Napoli) in de gezamenlijke jeugdopleiding, omdat zij daarvoor bij Go Ahead Eagles speelden.
Allemaal spelers die anders nooit naar Hengelo waren gekomen, ziet ook Jansen. “Als je aan schaalvergroting doet, haal je meer kwantiteit binnen. Als je meer kwantiteit hebt, ontstaat er uiteindelijk ook meer kwaliteit. Destijds heeft dat de Academie behoorlijk geholpen.” Volgens Jansen zijn er plannen om aan schaalvergroting te doen.
Ondertussen is er nog wel een bedreiging van Ajax, Feyenoord, PSV en AZ, die in heel Nederland rondsnuffelen om ‘pareltjes’ al op jonge leeftijd naar hun club te halen. Zo verloor de jeugdopleiding Hengeloër Aymen Sliti al op zijn veertiende aan Feyenoord en vertrokken de Almelose gebroeders Jason en Robin van Duiven in 2018 gezamenlijk naar PSV.
“Ik heb aardig wat avondjes in Almelo gezeten om mensen te overtuigen en ze proberen te behouden voor de Academie”, vertelt Jansen. “Het is aan ons om ervoor te zorgen dat die gasten wel een goed gevoel krijgen bij wat we hier doen, zodat ze misschien wel beslissen om een volgende stap uit te stellen. Je moet echt een goed traject voorleggen waarin je hen overtuigt dat dit zeker op de kortere, middellange termijn de beste route is voor een speler.” Spelers bij andere clubs ‘wegkapen’, ligt niet direct in de plannen van Jansen. “We hebben het daar niet over gehad, maar als je kijkt naar de kernwaarden van beide clubs en de Academie, denk ik niet dat dat heel snel zou gaan gebeuren.”
Nog een andere optie: spelers uit het buitenland naar de Academie halen. “We kennen de periode met Arnautovic en Rendla.” Marko Arnautovic kwam op zeventienjarige leeftijd naar de jeugdopleiding. Daarmee bleek een groot talent naar Twente te komen: de Oostenrijker is 132-voudig international en speelde in meerdere Europese topcompetities bij onder meer Internazionale, West Ham United en Werder Bremen. “Als je dat kunt realiseren, ben je gek als je dat niet gaat doen. Dat doe je pas op een leeftijd waarop het verantwoord is om ze deze kant op te halen, want er komt wel heel veel bij kijken.”
FC Twente en Heracles stoppen lang niet zoveel geld in de jeugdopleiding als Ajax, PSV en AZ. Dat hoeft volgens Jansen echter geen nadeel te zijn. “Als je het aan de onderkant goed voor elkaar hebt in je eigen regio… Cruijff zei het altijd heel mooi: ‘Ik heb nog nooit een zak geld zien scoren.’ Ik ben er ook van overtuigd dat een club als FC Twente, net als AZ, één keer in de acht tot twaalf jaar meespelen voor een titel, als je je beleid goed doet. Je hebt altijd een jaar dat de topclubs het slecht doen. Als jij het in die fase top voor elkaar hebt, kan het zomaar zijn dat je een keer meedoet voor de titel.”
Het belangrijkste voor de Academie: spelers - en ook trainers - afleveren aan het betaald voetbal. Denk aan Mats Rots. De twintigjarige linksback staat sinds medio 2022 onder contract bij FC Twente en werd vorig seizoen een halfjaar verhuurd aan Heracles. Inmiddels is hij niet meer weg te denken uit de basis van de Enschedeërs. “Als je dat als Academie met beide clubs kunt realiseren, is dat fantastisch. Het heeft Heracles, Twente en die jongen voortgeholpen. Dat is een heel mooi voorbeeld van hoe je het liefst zou willen dat het zou gaan.”
Met Ruud Nijstad staat er nog een speler uit de eigen jeugdopleiding in de basis bij FC Twente. Dat deze spelers sowieso waren doorgebroken vanwege hun kwaliteiten, gaat Jansen niet in mee. “Nee, daar hebben trainers en opleidingen aan bijgedragen.” Rots en Nijstad zijn bij uitstek spelers met grote voetballende kwaliteiten. Jansen vindt het ook belangrijk dat jeugdspelers weten wat er gevraagd wordt als ze aansluiten bij de eerste elftallen van FC Twente en Heracles, clubs die allebei staan voor verzorgd voetbal. Een herkenbare speelwijze door de gehele Academie is dan ook belangrijk.
Al met al gaat Jansen werken aan de verdere ontwikkeling van de FC Twente/Heracles Academie, een samenwerkingsverband dat volgens hem uitstekend werkt. “De regio is te klein voor twee opleidingen. Ik denk dat dit perfect is. De Academie heeft altijd standgehouden. Dit is volgens mij de enige samenwerking die duurzaam is, stand heeft gehouden en ook altijd heeft geleverd. Zelfs in de slechtere periodes.”