De Fontein in Enschede, De Vierde School met den Bijbel, gaat dicht: 'Voor mij was het een veilige school'
Het meest in het oog springend zijn de gele woorden die aan de monumentale gevel zijn geplaatst: ‘Vierde school met den Bijbel’. Er is geen misverstand mogelijk, hier aan het Elshofplein 7 in het Ribbelt staat een gereformeerde school. De Fontein, bijna honderd jaar een baken voor kinderen en ouders van de gereformeerde kerk vrijgemaakt. Begin juli is het over en sluiten. De christelijke basisschool telt te weinig leerlingen en gaat dus dicht.
“Jammer”, zegt oud-leerling Gerrit Koops die de school in de jaren vijftig bezocht. Zijn dochter Eline Pol en kleindochter Naomi deden het hem na. Eline, geadopteerd door Gerrit en zijn vrouw, was in de jaren tachtig één van de eerste donkere kinderen op de Fontein. “Een hele belevenis. Voor mij was het een veilige school. De vriendinnen van toen zijn nog steeds mijn beste vriendinnen.”
Er is een hap uit de tree van de granieten trap die naar de bovenverdieping leidt. Een herinnering aan de Tweede Wereldoorlog, weet Gerrit. De Canadeze bevrijders vorderden de school en op het plein parkeerden de soldaten hun tanks, jeeps en vrachtauto’s. “Een dronken Canadees reed met zijn jeep via de achterdeur naar binnen en kwam op de trap tot stilstand.” Het gebouw is sowieso bijzonder.
Rijksmonument
De school is namelijk een rijksmonument. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed roemt het ontwerp van de gevel. Het pand wordt door de experts beschreven als ‘een zeldzaamheid van redelijk stijlzuivere Amsterdamse schoolstijl in Enschede’. Vandaar dat de gemeente Enschede het bijna 100 jarige monument omzichtig behandelt en nog niet precies weet wat de volgende bestemming van het gebouw wordt.
Afscheid van De Fontein
De Gereformeerde Basisschool De Fontein houdt zaterdag 18 april van 14.00 tot 17.00 uur Open Huis. ‘Een afscheidsdag, want na veel mooie jaren moeten wij in de zomer onze sleutels inleveren’, staat in de uitnodiging die voor iedereen geldt die herinneringen aan de school wil ophalen en die nog een laatste bezoek aan de school wil brengen. “Het wordt een weerzien met ouden bekenden, we hebben oude foto’s en verhalen. Iedereen is welkom”, zegt Inge Reink. Het adres: Elshofplein 7 in Enschede.
Kerk en school
Gerrit verhaalt moeiteloos zijn herinneringen aan de school waar de geloofsoverdracht belangrijk was. “M’n ouders bepaalden de schoolkeus. Kerk en school waren één geheel. Het was vertrouwd. Mijn vrienden zocht ik binnen de kerk, de leerkrachten waren diaken of ouderling, de kerk had invloed. Het was hier vrij streng en de discipline was groot.
Bovenmeesters
De eerste bovenmeester heette J. van Bolhuis die van 1929 tot 1953 de scepter zwaaide. Zijn opvolger was C.W. Pisuisse en het derde schoolhoofd was H. Koetsier. Drie mannen die hun stempel wisten te drukken op het gereformeerd onderwijs in de stad. Gerrit kan zich Pisuisse nog goed voor de geest halen: “Een vaderfiguur.”
Lees verder onder de afbeelding.
De school werd in de eerste tientallen jaren vooral bezocht door kinderen van vrijgemaakt gereformeerde gezinnen. “De school had toch gauw 140 leerlingen”, zegt Gerrit die behalve leerling later ook bestuurslid werd. “We hadden ook wel kinderen uit de buurt die naar onze school gingen”, weet hij. “Die waren ook welkom.” Als bestuurslid voerde hij gesprekken met ouders die hun kinderen naar de gereformeerde basisschool wilden sturen. “Het ging over identiteit en of ze die konden onderschrijven. Vond ik best moeilijk.”
Veilige school
Logischerwijs ging dochter Eline ook naar De Fontein. “Dat deed iedereen. Als het anders was, werd er schande van gesproken”, menen vader en dochter. “Kwam in een klas met 32 kinderen. Ik was geadopteerd. Er zaten drie donkere kinderen in die klas. Nooit last van gehad. Het was een veilige school. Je had vriendinnetjes van de kerk, ging samen naar de christelijke voetbalvereniging, oefende in de kerkdienst de schoolpsalmen en bezocht de bijbelles. Kerk en school waren een twee-eenheid. Iedereen wist dat je naar de gereformeerde school ging. Voor heel veel mensen klonk dat zwaar, maar voor ons was het heel gewoon.”
Vrienden zijn belangrijk
Eline zal de knusse, soms kneuterige sfeer missen. “Mijn tijd op school en de kwaliteit van het onderwijs was goed. Ik had een heel fijne tijd. Hoopte dat mijn zoon het hier zou afmaken.
Ook Naomi, Elines dochter en Gerrits kleindochter, doorliep het schoolleven op de Fontein. Vorig jaar nam ze afscheid. Het is voor haar nog te vroeg om alle herinneringen op een rijtje te zetten, maar de laatste twee jaren, het kamp en de klassenavond springen er wat haar betreft uit. Ze had er plezier en dat telt. “Mijn vrienden zijn belangrijk. En dat zijn nog steeds heel veel kinderen van de kerk.”
Herbestemming
De meeste kinderen en onderwijskrachten verhuizen naar zusterschool De Bron aan de Haaksbergerstraat. Het pand aan het Elshofplein gaat naar de gemeente Enschede. Omdat de school en rijksmonument is, kan het pand niet zomaar een andere functie krijgen. “We doen eerst onderzoek naar de cultuur historische waarde en mogelijke herbestemmingen”, aldus een woordvoerder van de gemeente. Gekeken wordt wat aan de binnen- en buitenkant behouden moet blijven en wat aangepast kan worden. Het is nu eenmaal zo dat een nieuwe invulling het karakter van het monument niet of niet te veel mag aantasten.
Over de onderzoeksresultaten en mogelijke herbestemming komt in de loop van dit jaar meer duidelijkheid. “In de tussentijd organiseren we een vorm van leegstandsbeheer”, zegt de woordvoerder.
gerelateerd
Download onze app
