De gedwongen tijdelijke sluiting van kinderdagverblijf Piccolo in Enschede vanwege muizenoverlast is deze week niet alleen vervelend voor ouders, maar ook een zeldzaam moment voor opvangorganisatie Humankind. Die benadrukt dat deze situatie nooit eerder voorkwam binnen de bijna 500 locaties die ze in Nederland heeft.
De locatie in de Enschedese buurt ’t Zwering werd dinsdag per direct gesloten op bevel van de GGD, nadat deze tijdens een inspectie sporen van muizen aantrof. “Dit is de eerste keer dat we zoiets meemaken bij een van onze vestigingen in heel Nederland”, zegt regiodirecteur Mieke Bakens. “Dus de impact is voor ons behoorlijk groot.”
De ‘muizenactiviteit’, zoals de opvang het dinsdag in een bericht naar ouders noemde, werd in december voor het eerst gezien door de organisatie. “Je moet dan denken aan keutels”, legt Bakens wat schoorvoetend uit. “Direct daarna is samengewerkt met een professioneel bestrijdingsbedrijf en zijn bouwkundige ingrepen gedaan om toegangspunten te dichten, met dagelijkse controles daarna. Vanaf eind december leek de situatie onder controle.”
Toch constateerde de GGD bij een regulier jaarlijks inspectiebezoek deze dinsdag blijkbaar wel sporen van muizen. “We kunnen niet ingaan op specifieke gevallen, wel kunnen we zeggen dat muizen bacteriën en ziekteverwekkers kunnen overbrengen via hun uitwerpselen, urine of via besmet voedsel en oppervlakken”, zegt een woordvoerder van de gezondheidsdienst. “Daarnaast verliezen muizen continu urine.”
De GGD houdt toezicht op de naleving van de Wet kinderopvang en beoordeelt of daar wordt voldaan aan de wettelijke kwaliteitseisen, waaronder hygiëne en veiligheid.
Volgens GGD Leefomgeving kunnen muizen het hantavirus verspreiden via stof dat besmet is met urine. In Nederland gaan infecties meestal gepaard met milde klachten zoals koorts en spierpijn. In zeldzame gevallen kan de ziekte van Weil worden overgebracht, met ernstigere symptomen waarvoor medische zorg nodig is.
Hoe de toezichthouder alsnog nieuwe sporen vond terwijl de opvang en de bestrijders dat niet deden, is voor Humankind nog onduidelijk. “Dat begrijpen wij op dit moment ook nog niet”, zegt Bakens. “Maar dat gaan we later onderzoeken, de prioriteit ligt nu bij het oplossen van de situatie.”
In de komende dagen werkt Humankind met het bestrijdingsbedrijf aan een intensief plan van aanpak, vertelt de regiodirecteur. Dat omvat in ieder geval een grondige schoonmaak. “En mogelijk andere maatregelen die we nu nog niet concreet kunnen noemen. Alles stemmen we nauw af met de GGD.”
Na zevendaagse sluiting krijgt de opvanglocatie opnieuw een bezoek van de GGD. “Daarbij wordt beoordeeld of de locatie weer voldoet aan de wettelijke eisen op het gebied van hygiëne en veiligheid”, aldus de toezichthouder. Humankind gaat er niet vanuit dat Piccolo na 17 februari nog dicht is.
Opmerkelijk: basisschool De Triangel - die het pand deelt met de kinderopvang - blijft wel open. “De GGD is het controle-orgaan van de kinderopvang, niet van de school”, legt Bakens uit. Of zoals de gezondheidsdienst zelf zegt: ‘Hier kan de GGD geen uitspraak over doen omdat het buiten onze waarneming en bevoegdheid ligt’.
De verantwoordelijkheid over gezondheid en veiligheid bij de school ligt in eerste instantie bij schoolbestuur SKOE. Op vragen van 1Twente geeft de schooldirecteur aan dat de tijdelijke sluiting uitsluitend betrekking heeft op de kinderopvanglocatie. En dat ouders van leerlingen ter kennisgeving dezelfde informatie ontvangen die Humankind met ouders van de kinderopvang heeft gedeeld. Voor inhoudelijke vragen over inspectie en maatregelen wordt verwezen naar woordvoering vanuit Humankind.
Basisschool De Triangel laat in een nagekomen reactie weten dat binnen het schoolgedeelte van het pand geen bijzonderheden zijn geconstateerd. "We hebben onderzoek laten uitvoeren in school. In het rapport staat vermeld dat er geen verse muizenuitwerpselen zijn aangetroffen. Dit wijst op geen of zeer beperkte muizenactiviteit binnen de school."
Uit voorzorg zijn wel alle mogelijke gaten en kieren gedicht en is een schoonmaakbedrijf extra ingezet voor aanvullende werkzaamheden. "We hebben deskundigen geraadpleegd. Zij geven aan dat wij op dit moment alle passende en noodzakelijke maatregelen hebben getroffen."
De school stemt voortdurend af met Humankind en de gemeente en volgt de adviezen van betrokken instanties op. "Op dit moment wachten wij het officiële advies af naar aanleiding van het onderzoek van de GGD. Dit advies kan namelijk gelden voor het hele gebouw en zou dan dus ook de school treffen. Zodra dit advies er is, zal de school ouders informeren."
Bakens geeft aan dat de maatregelen om de overlast tegen te gaan worden genomen voor het totale gebouw. “We pakken het gehele pand aan, dus ook het deel van de school.”
Totaal is er bij Piccolo plek voor 88 kinderen tegelijk. Ouders met cruciale beroepen kunnen hun kroost komende week onderbrengen bij een noodopvang in Oldenzaal. “Dat was de dichtstbijzijnde beschikbare locatie. Zo’n plek moet aan wettelijke eisen voldoen. Onze vestigingen in Enschede zijn overwogen, maar zitten allemaal vol.”
Andere ouders moeten zelf een oplossing zoeken. “Het gros reageert meelevend in de zin van ‘vervelend, hopelijk is het snel opgelost’, voor zover ik heb vernomen. Uiteraard zijn er ook ouders voor wie dit heel vervelend is, dat realiseren we ons goed.”