Oldenzaal participeert zich te pletter, maar voor sommige partijen is dat nog niet genoeg

Bij zowel het onderzoek naar de woningbehoefte als het vaststellen van een nieuwe omgevingsvisie gaat het om beleidskeuzes die nu moeten worden gemaakt, met grote gevolgen voor de verdere toekomst. Het gaat daarbij om vragen als: moet Oldenzaal, in een tijd van toenemende vergrijzing, groeien om de voorzieningen op peil te houden? Maar ook: waar moeten dan welke woningen worden gebouwd om die extra 8000 inwoners te huisvesten?

Participatie als speerpunt

Met name voor de fractie van Solidair Oldenzaal is participatie van de burger een speerpunt. Elke gelegenheid wordt aangegrepen om inwoners van Oldenzaal meer en vroegtijdiger te betrekken bij de besluitvorming over bijvoorbeeld toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen. Niet alleen lokaal, maar ook regionaal. Zo diende Rutger Bouwman tijdens de eerste raadsvergadering van dit jaar een motie in om Oldenzaalse burgers actief te betrekken bij de bovenlokale besluitvorming binnen de Ruimtelijke Ontwikkel Strategie (ROS).

Die motie werd – danig afgezwakt na tekstuele aanpassingen – weliswaar aangenomen, maar niet zonder de nodige kanttekeningen. Zo waarschuwde Nick Kramer (PvdA) bij die gelegenheid voor aantasting van de rol van volksvertegenwoordigers door een teveel aan burgerparticipatie. “Wij zijn voor betere participatie, niet voor méér participatie.” 

Stokpaardje

Dit weerhield Bouwman er niet van om tijdens het Politiek Forum over een onderzoek naar de woningbehoefte in Oldenzaal en een nieuw traject voor besluitvorming over de Omgevingsvisie zijn stokpaardje opnieuw te berijden. Nu ging hij zo ver om de burgers naar voren te halen in het stappenplan in het traject dat moet leiden tot besluitvorming over een nieuwe Omgevingsvisie, eind dit jaar. 

Waarom, waarom, waarom?

Daarbij schroomde Bouwman ook niet om beleidsvoornemens en ambities zoals de groei van 32.000 naar 40.000 inwoners, waar de gemeenteraad zich in meerderheid al voor heeft uitgesproken, opnieuw fundamenteel ter discussie te stellen. “Waarom moeten we groeien, waarom kunnen we niet beperkt groeien, waarom wordt groei van boven opgelegd?” Over al deze vragen moeten de inwoners van Oldenzaal zich volgens Solidair Oldenzaal niet alleen lokaal, maar ook regionaal (binnen de ROS) van meet af aan uit kunnen spreken.

In het besluitvormingsproces naar een nieuwe Omgevingsvisie heeft het college nu onderbouwing van de ambities en het opstellen van gebiedsperspectieven als eerstvolgende stap aangemerkt. Vervolgens wil men daarover ‘in gesprek’ met politiek en belanghebbenden. Solidair Oldenzaal wil dit omdraaien. Wat verantwoordelijk wethouder Rob Christenhusz deed verzuchten dat bestuurders toch eerst de tijd moeten krijgen om een plan verder uit te werken. “We kunnen toch moeilijk een blanco papier voorleggen, waarover inwoners mogen meedenken.”

Nu al in gesprek

De wethouder wees er op dat het college, na het debacle met de ‘grensoverschrijdende’ Omgevingsvisie die vorig jaar moest worden teruggetrokken, nu al in gesprek is met bijvoorbeeld buurtschappen over de nieuwe Omgevingsvisie-in-wording. Bovendien krijgen inwoners volgens hem alle gelegenheid te participeren, bijvoorbeeld tijdens ‘stadsgesprekken’ op 11 februari en 3 maart. 

‘Moe van participatie’

Onder anderen Natascha Oorthuis (Groen Links) vond dat inwoners actiever bij het participatieproces betrokken zouden moeten worden. “Je moet niet alleen input ophalen, maar inwoners echt betrekken door ze bijvoorbeeld persoonlijk uit te nodigen. Dat werkt.” Dat ging Edgar Visscher (VVD) allemaal veel te ver. Hij vroeg zich af wat er verwacht mag worden van de participatie van inwoners nu de Omgevingsvisie in dit stadium nog ‘een heel hoog abstractieniveau’ heeft. “Inwoners zijn een beetje moe gemaakt met participatie.” 

Voorzet ingekopt

Wat minder uitgesproken sloot wethouder Christenhusz zich daar bij aan. “We moeten niet de illusie hebben dat we 32.000 inwoners hier bij kunnen betrekken.” Met Edgar Visscher was de wethouder wel van mening dat ‘er al heel veel is geparticipeerd en opgehaald’ bij de totstandkoming van de vorige Omgevingsvisie. Waarmee hij de voorzet afleverde, die Visscher met een verwijzing naar de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart gretig inkopte: ”Dat is het enige moment dat er geparticipeerd kan worden.” 

Representatieve democratie

Visscher op zijn beurt verwoordde met zijn opmerking nog eens kernachtig het ‘lesje’ in representatieve democratie, dat Nick Kramer (PvdA) eerder voorhield aan Solidair Oldenzaal: Burgers kiezen vertegenwoordigers, die op hun beurt de plicht hebben de wensen en belangen van hun kiezers te vertegenwoordigen. Met andere woorden: Het mandaat dat kiezers aan een volksvertegenwoordiger geven is niet vrijblijvend. Ze moeten er van uit kunnen gaan dat die volksvertegenwoordiger z’n plicht vervult. En niet de kiezer te hulp roept als ’t moeilijk wordt.