Hengelose Nathalie vertolkt de stem van haar oma's in debuutroman

Aan de keukentafel in haar woning in de Hengelose wijk Slangenbeek vertelt Van Barneveld openhartig hoe het idee voor de roman ontstond: “Ik laat me vaak inspireren door mensen om me heen. In 2023 raakte ik in gesprek met schrijver Geert Kimpen. Hij zei: ‘Hier zit een roman in, hier moet je iets mee doen.’ Dat was voor mij echt de stok achter de deur om te beginnen.” 

Het schrijven van een roman gaat niet zonder slag of stoot, vertelt ze: “Soms zit ik helemaal in de flow en schrijf ik pagina’s achter elkaar. Maar er zijn ook dagen dat er geen woord op papier komt.” Om het proces serieus aan te pakken, schakelde ze schrijfster Patty Harpenau in als schrijfcoach. “Zij mag als eerste mijn manuscript lezen en ze deelt haar schrijftips met mij. Dat helpt enorm.” 

Op de vlucht

Haar roman met de titel 'De stem van mijn oma's' vertelt het levensverhaal van haar twee oma's. Haar Duitse oma groeide op in Ratibor, een plaats die destijds Duits was, maar nu in Polen ligt. “Ze was zestien toen ze samen met haar vijftienjarige nichtje op de trein werd gezet richting Berlijn, op de vlucht voor het oprukkende Rode Leger.

Overvolle trein

De treinreis maakte diepe indruk. “Volgens de verhalen van mijn oma was het een overvolle, koude trein, zonder eten of drinken. Mensen overleefden de reis soms niet. Ze vertelde hoe onmenselijk die situatie was.” Het zijn herinneringen die Van Barneveld voorzichtig heeft verwerkt in haar roman, als familiegeschiedenis die van generatie op generatie is doorgegeven.

Haar oma overleefde uiteindelijk zelfs het gruwelijke bombardement op Dresden, waarbij zo'n 25.000 doden vielen. Daarna volgde een lange periode van onzekerheid. “Ze wist jarenlang niet of haar ouders nog leefden. Brieven versturen was geen optie, alles lag plat. Ze wist dat haar geboortedorp was gebombardeerd, maar verder niets. Pas jaren later kreeg ze bericht dat haar ouders het bombardement hadden overleefd.”

Zuid-Afrika

Haar andere oma groeide op in Amsterdam. Zij maakte de oorlog ook mee, maar koos na afloop een heel andere weg. Samen met haar man emigreerde ze naar Zuid-Afrika. “Door onderzoek ontdekte ik dat veel Nederlanders na de oorlog vertrokken, op zoek naar een nieuw bestaan. Mijn oma kwam terecht in een totaal andere wereld, met een ander klimaat en een andere cultuur.”

In Zuid-Afrika werd ze geconfronteerd met het apartheidsregime. “Dat was voor haar een enorme cultuurschok. Ze kwam uit Nederland en belandde in een samenleving waar ongelijkheid heel zichtbaar was.” In de roman beschrijft Van Barneveld hoe ook deze oma zich ontworteld voelde, al was haar vertrek niet gedwongen, zoals bij de Duitse oma. “De één vluchtte letterlijk voor oorlog, de ander vertrok om opnieuw te beginnen. Maar allebei verlieten ze hun vertrouwde omgeving.”

Verhalen doorgeven

Van Barneveld heeft beide oma’s gekend en luisterde als kind al naar hun verhalen. Later nam ze ook haar eigen dochter mee in die gesprekken. “Mijn oma’s zijn overleden op 89- en 91-jarige leeftijd. Ik wil hun geschiedenis levend houden. Niet alleen voor mezelf, maar ook voor mijn dochter. Zodat zij weet waar ze vandaan komt.”

In november 2024 begon ze daadwerkelijk met schrijven. Alle ideeën noteerde ze in een zogenoemd ‘Duende’-boek. “Duende is een Spaans woord dat voor mij staat voor inspiratie en flow. Ik schrijf echt alles op wat mij te binnen schiet. Soms word ik ’s nachts wakker met een idee en dan moet ik het meteen opschrijven, anders ben ik het kwijt.”

Volgens Van Barneveld is haar roman niet alleen een familieverhaal, maar ook een spiegel voor het heden. “Als ik nu kijk naar wat er in de wereld gebeurt, zie ik hoe actueel thema’s als oorlog, migratie en ontworteling nog steeds zijn. Dat maakt het voor mij extra belangrijk om deze verhalen te blijven vertellen.” 

Dit is de eerste keer dat de Hengelose een boek uitbrengt via een uitgeverij. Eerder bracht ze de dichtbundel 'Zee van Ruimte '(2005) en het kinderboek 'Litepit & Kikelnoot aan zee' (2013) uit in eigen beheer. Ook eindigde de Hengelose op plek twee van de Hengelose stadsdichtersverkiezing in 2024.