Niet alleen Enschede, ook FC Twente jubileert: 60 jaar voetbalgeschiedenis in de Grote Kerk
Er ging een ‘nacht van Vrieler’ aan vooraf, maar op 22 augustus 1965 speelde FC Twente haar allereerste competitiewedstrijd. Dat is ruim 60 jaar geleden; je kunt je nauwelijks meer voorstellen dat er een tijd is geweest waarin FC Twente en Enschede niet in één adem werden genoemd. In de Grote Kerk is een tentoonstelling ingericht.
Als die eerste wedstrijd in augustus (thuis tegen Telstar: 1-1) de geboorte van FC Twente was, dan vond de conceptie plaats in de nacht van 13 op 14 april. Niet dat het meteen liefde was, maar Sportclub Enschede en Enschedese Boys moesten iets. De textielindustrie liep op haar laatste benen, schatkisten raakten leeg. Wilden beide clubs betaald voetbal in Enschede houden, dan was er eigenlijk maar een oplossing: een fusie.
De ‘nacht van Vrieler’
Die fusie kwam - tegen wil en dank - tot stand in het Parkhotel en zaal Vrieler. In het Parkhotel stemden de leden van Sportclub Enschede (97-68), in Vrieler die van Enschedese Boys (227-146). Je weet het nooit zeker, maar vermoedelijk de belangrijkste uitslagen uit de Enschedese voetbalgeschiedenis.
Dat het nachtwerk werd, mag iets zeggen over het moeizame proces waarin FC Twente begon. Beide clubs konden elkaar eigenlijk niet luchten of zien. In de voetballerij heet dat ‘gezonde rivaliteit’.
Relieken
Bij het sluiten van 2025 hangen er ruim 118 uit- en thuisshirts in de Grote Kerk. Relieken van een bewogen geschiedenis waaraan tal van Tukkers herinneringen hebben. Het is dan ook goed vol in de oude kerkzaal. Er is een route uitgezet. De suppoost drukt bezoekers een programmaboekje in de hand en maant hen linksom te gaan, met de stroom mee. Het valt inderdaad niet mee om je in tegengestelde richting tussen de zwart-stoffen wanden en het publiek door te manoeuvreren.
Shirts, van 1965 tot het shirt waarin de huidige selectie thuis het 700-jarig bestaan van de stad vierden. Bordjes met de belangrijkste wapenfeiten uit verschillende tijdsperioden. Eronder foto’s uit die periode. De start, gewonnen bekerfinales van 1977, 2001 en 2011. De landstitel onder Steve McLaren. Maar ook het dakdrama in 2011, waarbij twee doden en zestien gewonden vielen. De degradatie na het rampzalige seizoen 2017-2018. Het bijna faillissement van het jaar daaraan voorafgaand.
Maar ook de terugkeer van Wout Brama het seizoen erna. Om zijn club weer naar de Eredivisie te helpen. Dat lukt, maar om daar te blijven is een geldinjectie noodzakelijk.
Hoogte- en dieptepunten
Dan blijkt FC Twente inmiddels van stadsclub uitgegroeid tot een regioclub. Binnen twee weken wordt ruim een miljoen euro gestort, een meer dan goed begin van het beoogde spelersfonds van 1,5 miljoen om de salarissen van gehuurde en transfervrije spelers te kunnen betalen. In de jaren daarna groeit FC Twente uit tot de sup-topper die het nog altijd is, met name onder trainer Ron Jans.
Het verhaal van FC Twente doet een beetje denken aan dat van de stad waar ze haar thuishaven heeft. Net als Enschede is het een beetje een Fenix die telkens weer uit de as herrijst.
De prijzenkast
Ergens tussen de zwarte muren wijst een knaap schuin omhoog. “Dit is ook echt wel een van de lelijkste shirts, deze.” Hij grijnst, loopt dan met zijn vrienden verder. Blijft staan bij de bordjes, beoordeelt een volgende periode voetbalcouture. Ditmaal goedkeurend knikkend.
Lees verder onder de afbeelding.
Boven de shirts in het laatste deel van de route worden hoogtepunten uit roemruchte wedstrijden geprojecteerd. “Hier, Groningen”, zegt een meneer terwijl hij langsloopt. Hij blijft staan. Zeker tien minuten. Met hem zeker tien anderen. Winnende doelpunten in de laatste minuut van de blessuretijd. De verliezende tegen Vitesse in 2018. “Dik verloren”, zucht een vrouw. De laatste speelronde in 2010. “Ja! Mooie goal, mooie aanval.”
Aan het eind van de route loop je pontificaal tegen de Twentse prijzenkast. Glimmend gepoetst zilver, erboven het orgel. Een rij denneappels, een batterij schalen. Want ook jeugdelftallen en FC Twente Vrouwen pakten prijzen. Die laatsten tien keer de landstitel en vier keer de beker. Een paar jongetjes staan zich eraan te vergapen, onder rugdekking van hun moeder. Je vraagt je af waarvan zij dromen.
De tentoonstelling werd zondagmiddag geopend door oud-spelers van dat allereerst FC Twente-uur: Kees van Ierssel, Willem de Vries, Eddy Achterberg, Issy ten Donkelaar, Loyd Rooks en oud-verdediger Benno Huve. En de presentatie van een origineel, niet gedragen shirt uit 1965, bewaard door een oud-medewerkester van de club zonder dat iemand dat wist.
De expositie is tot en met aanstaande dinsdag nog te bezoeken.
We moeten één ding rechtzetten, met alle waardering voor de samenstellers van het programmaboekje. In de inleiding wordt vermeld dat Enschede de bakermat van het Nederlandse voetbal zou zijn. Dat is misplaatste trots. Of te gemakzuchtige city-marketing. In Amsterdam, Den Haag, Haarlem, Rotterdam en Leidschendam rolde al eerder een ‘merkwaardigen leeren bal’. Evengoed: Enschede was er vlot bij. In 1885 was een knollenveldje op landgoed Amelink wel de bakermat van het voetbal in oost en noord Nederland.
Download onze app
