Müfide kwam, zag en overwon: 'Op het station in Hengelo wist ik: dít is mijn wereld!'

Toch was het de eerste jaren in Twente vooral een kwestie van 'overleven'. Begin jaren tachtig overwogen zij en haar elf jaar oudere man Mustafa zelfs om naar Australië te emigreren: "Ik heb dit nog nooit tegen anderen verteld, maar toen wij in 1982 op dezelfde dag werden ontslagen door het bedrijf waar we allebei werkten, was dat een serieuze optie. In Australië waren we verzekerd van werk, van een stuk grond, van een huis."  

'Vierentwintig uur vliegen!'

"Hoe meer we ons erin verdiepten, hoe minder enthousiast we echter werden. Alleen al de gedachte aan de afstand tussen dat land en Turkije, waar mijn ouders woonden: vierentwintig uur vliegen! En we hadden twee jonge kinderen. Als we toen nog alleen waren we geweest, hadden we het misschien gedaan."

Koninklijke Nederlandse Katoenspinnerij

In 1975 werd Müfide Turuc verliefd op de veel oudere Mustafa Halaceli. En omgekeerd: "Hij woonde toen al twee jaar in Hengelo en werkte bij de Koninklijke Nederlandse Katoenspinnerij (KNKS). In de zomer van '75 was hij op vakantie in Turkije en toen ontmoetten we elkaar. Ik was een meisje uit Antakya, hij kwam uit het 180 kilometer noordelijker gelegen Adana, toen de grootste textielstad van Turkije."

Müfide, die net de modevakschool had afgerond, wilde couturier worden. "En hoewel Antakya een prachtige, moderne stad was (de aardbeving van februari 2023 vaagde het centrum van de kaart, red.), wilde ik er weg. Ik wilde de wijde wereld in. Binnen een jaar zijn Mustafa en ik getrouwd en niet lang daarna vertrok ik per trein naar Hengelo, Mustafa achterna."

Op 1 september 1976 kwam ze aan op een bloedheet station van Hengelo. "Het was volgens mij de warmste zomer van de eeuw. Ik was onder de indruk van wat ik zag en dacht: 'Dít is mijn wereld'."

Brugstraat

Mustafa huurde op dat moment een kamer aan de Brugstraat en Müfide trok bij hem in. "Binnen twee weken had ik werk bij een confectiebedrijf in Oldenzaal. Met m'n Duits - dat had ik op school geleerd - kon ik me goed redden, maar het werk was heel simpel."

Ze waren inmiddels verhuisd naar een woning aan de Pythagorasstraat. In 1978 ging de KNKS dicht en verloor Mustafa zijn baan. Hij kon aan de slag bij Hazemeijer en Müfide, niet tevreden over haar werk in Oldenzaal, volgde hem. Tot ze in 1982 samen op straat kwamen te staan. Mustafa, opgeleid als meubelmaker, kwam daarna nooit meer aan en betaalde baan, terwijl het voor zijn vrouw toen juist allemaal nog moest beginnen.

'Kappers waren altijd nodig'

"Ik besloot kapster te worden. Daar zat toekomst in. Kappers waren altijd nodig. Mode was vijftig jaar geleden geen issue in Twente. Mensen haddden daar geen oog voor." Maar die carrièreswitch had nogal wat voeten in de aarde. Ten eerste stopte het Arbeidsbureau haar uitkering met de woorden 'als je studeert, ben je niet langer beschikbaar voor de arbeidsmarkt' en daarna deden ze moeilijk op de CT Storkschool. 

"Ze vonden mij te oud én ik was al moeder. Dat kon toch niet? Moeder zijn en naar school willen? Toen kwam mijn taalvaardigheid me van pas. Ik heb, eenmaal in Nederland, razendsnel de taal geleerd, zodat ik me overal verstaanbaar kon maken."

Müfide Halaceli ging net zo vaak langs bij het CT Storkcollege, tot ze haar niet meer durfden te weigeren. Na haar kapperspapieren haalde ze haar ondernemersdiploma en uiteindelijk kon ze in 1990 haar zaak beginnen.

'We hebben ervan geleerd'

Tenminste, dat dacht ze. Eerst deed de bank moeilijk toen ze 25.000 gulden wilde lenen. "De vrouw achter de balie zei het echt: 'Denkt u dat een Nederlander zich prettig voelt bij u in de stoel?'. Uiteindelijk kreeg ik het geld via de familie van Mustafa." Wél bleef ze klant van de bank. Jaren later vroeg de bank of ze haar verhaal mochten optekenen voor een magazine: "'Alleen als ik de hele geschiedenis mag vertellen, zei ik. En dat vonden ze goed. 'We hebben er namelijk van geleerd', zeiden ze."

Bij haar zoektocht naar ruimte viel haar oog op Dennenbosweg 33, een pand dat inmiddels niet meer bestaat. "Er hing een bordje 'te huur', maar steeds als ik de makelaar belde, gaf hij aan dat 'iemand een optie op dat pand' had. Na een paar weken heb ik zelf contact opgenomen met de eigenaar, ene meneer Schurink. Terwijl ik erbij stond, belde hij met de makelaar en gaf hem onderuit de zak. Die opties? Dat bleek compleet verzonnen!"

Müfide begon haar zaak Müfide Hair Fashion, die overigens nu al jaren de naam Müfide Hair & Art draagt, daar aan de Dennenbosweg. Inmiddels telt haar bescheiden Twentse imperium twee zaken. In Hengelo runt ze haar bedrijf aan de Pastoriestraat in het Dr. Poolhuis, het oudste huis van de Hengelose binnenstad, en in Enschede runt dochter Meral The Hair Spa aan het Van Loenshof.

Moeder

Haar vader is overleden, maar haar moeder (86) woont nog altijd in Antakya, de stad waar Müfide 66 jaar geleden ter wereld kwam. De stad ook die op 6 februari 2023 zwaar werd getroffen door een aardbeving. Vandaar dat Müfides moeder al jaren in een noodwoning bivakkeert. Müfide en dochters Meral en Meltem hebben talloze pogingen gedaan om hun moeder en oma aan een verblijfsvergunning in Nederland te helpen, maar tevergeefs. 

Antakya is een bijzondere stad, vertelt Müfide. Heel vreedzaam, met een indrukwekkende geschiedenis en tegelijk supermodern, in elk geval tót de aardbeving:  "De verschillende geloven leefden er naast elkaar en we vierden elkaars feesten samen. Op het centrale plein stonden de kerk, de moskee en de synagoge naast elkaar en mensen van verschillende geloven ontmoetten elkaar op de bankjes die ervoor stonden. Nu, door de aardbeving, is de ziel verdwenen."  

Alevieten

Ze komt uit een Alevitisch gezin. Alevieten zijn moslims met een sterke hang naar tolerantie en humanisme. "Ik ben niet praktiserend religieus. Ik zie mezelf als een humanist." Kunst en cultuur zijn haar met de paplepel ingegoten. "Ik zie het werken aan het haar van mensen als kunst. Het haar, de vorm van iemands gezicht en zijn of haar persoonlijkheid bepalen hoe je een kapsel vorm kunt geven."