Ahmed Aboutaleb, David van Reybrouck, Tommy Wieringa en Iris de Graaf naar Enschede: Dag van de Stad

Dat ‘professionals’ moet je ruim zien. Behalve bestuurders, beleidsmakers en stedenbouwkundigen nemen ook ondernemers, onderzoekers en vrijwilligers deel aan het jaarlijkse congres. Thema voor de Twents-Enschedese editie is ‘De vernieuwende stad’.

Fenix

Enschede afficheert zich met verve als vernieuwer. Met ronkende teksten, alsof er in het land nauwelijks een beter voorbeeld van progressiviteit en innovatiekracht te vinden is. Dat is toch echt overdreven, maar helemaal uit de lucht gegrepen is het ook niet. De stad richtte zich meermaals als een Fenix uit de as op. Stadsbranden, de teloorgang van de textielindustrie en de vuurwerkramp: het zijn stuk voor stuk voorbeelden van gebeurtenissen en ontwikkelingen met een verwoestend effect. Zowel letterlijk als in sociaal-economisch opzicht.

Vernieuwing

Enschede hapt nog altijd naar adem van die tegenslag, maar je mag ook vaststellen dat de stad voortdurend op zoek is geweest naar manieren om zichzelf opnieuw uit te vinden. En nog. Noodgedwongen misschien, maar dat maakt de effecten van die herhaalde verjongingskuren niet minder zichtbaar en tastbaar. Geen gek decor voor een congres over vernieuwende steden.

Op het programma voor De Dag van de Stad staan dan ook (negentien) excursies naar Kennispark Twente, stadsbeken en ondernemende geesten op het terrein van textielproductie anno 2025.

Natuurlijk: dat gaat dan over innovatie en technologie (UT, Saxion, creatieve industrie), klimaat (waterbestendige wijken) en circulaire maakindustrie. Want grondstoffen raken op, de boel vervuilt en Enschede ligt dichter aan zee dan je denkt als we niets doen. Daar weten ze in Pathmos alles van.

Cultuur: Nacht van de Stad

Maar een stad is meer dan een verzameling onderwijsinstellingen, stedenbouwkundige hoogstandjes en innovatieve ondernemingen. Steden hebben een ziel: er wonen mensen, met een taal, een verhaal en een geschiedenis. Dat is: cultuur. Voorafgaand aan die Dag van de Stad wordt dan ook de Nacht van de Stad georganiseerd.

Deelnemers aan het congres kunnen dan op verschillende plekken kennismaken met creatieve makers uit de stad. Van BlackBrick, Wilmink en de Nationale Reisopera tot Lynn and the Rattlesnakes en nachtclub-in-wording Antia.

Klassiek Enschede, zou je kunnen zeggen. Op het kruispunt van ondernemingen, kennisinstellingen en het creatieve circuit van AKI, conservatorium en podiumkunsten. Met startups, spinoffs en broedplaatsen als talentvijvers.

Als het om die broedplaatsen gaat, eerlijk is eerlijk: de stad lijkt zich maar dan ooit bewust van dat belang en heeft de laatste jaren niet op haar handen gezeten. Een paar jaar geleden leek het gedaan met de alternatieve creatieve sector, maar ook die heeft zich wonderbaarlijk opgericht. Vaak in samenwerking met de gemeentelijke organisatie, gesteund door vernieuwd cultuurbeleid.

Grote namen: meer dan publiekstrekkers?

Die Grote Namen uit de inleiding zijn natuurlijk publiekstrekkers. Maar het zou zomaar eens meer kunnen zijn dan dat. Van Reybrouck en Wieringa zijn schrijvers met een fijn oog voor historische en sociologische ontwikkelingen. Aboutaleb werd in 2021 uitgeroepen tot beste burgemeester ter wereld; die weet echt wel iets over steden.

Waarom oud-Ruslandcorrespondent De Graaf op de sprekerslijst staat? Gokje: zij ondervond aan den lijve wat het betekent als de ruimte voor nieuwsgaring en een vrije uitwisselingen van ideeën en gedachten steeds kleiner wordt. Daar wordt een samenleving niet beter of weerbaarder van. Steden dus ook niet.