Stemmen in de brugklas? Op het Kottenpark in Enschede weten ze hoe het werkt

De Scholierenverkiezingen worden georganiseerd door ProDemos, het huis voor democratie en rechtsstaat. Honderden scholen doen mee in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen. Leerlingen ervaren hoe een verkiezing in Nederland werkt: van stempas tot tellen. De landelijke uitslag wordt één dag voor de echte verkiezingen bekendgemaakt.

Deze maandag zijn de vierde klassen aan de beurt. In de theaterzaal, die omgetoverd werd tot stemlokaal, loopt het gestaag vol met leerlingen die serieus een hokje komen inkleuren.

Stemmen tussen de lessen door

Docent maatschappijleer Huda Suyfan organiseert de verkiezingen op het Kottenpark. "We doen dit om leerlingen al vroeg te laten zien waarom stemmen belangrijk is. Leerlingen leren hoe het stemmen gaat, hoe je een stembureau bemant en wanneer een stem ongeldig is." 

Volgens Sufyan begint dat al bij de jongste klassen. "We beginnen bewust in de eerste klas. Dan snappen ze nog niet alles, maar door de jaren heen bouwen ze kennis op. Als de jongeren dan in de vierde klas maatschappijleer krijgen, kunnen we dan echt de diepte in."

Op school werd er de afgelopen weken volop over politiek gepraat. “Zodra ik de posters ophing, begonnen de gesprekken al. Leerlingen proberen elkaar te overtuigen, dat is heel mooi. Over het algemeen gaat dat heel respectvol. Af en toe pittig, maar dat hoort erbij. Dit is juist een oefenplaats voor de echte samenleving.”

Onderwijs als belangrijk thema

De scholieren die meedoen, zijn tussen de 12 en 18 jaar. Djaliesha Haseth (16) en Emma Bos (16), allebei uit 6 vwo, merkten dat politiek in hun klas leeft. “Iedereen is er best wel mee bezig", zegt Emma. “We deden in de les de StemWijzer en bespraken de partijen.” Djaliesha vult aan. "Eerst vond ik politiek niet interessant, maar nu wel een beetje. Het is wel de toekomst."

Beiden stemden op D66, vooral vanwege het onderwijs. "Wij vinden dat heel belangrijk." Maar niet iedereen neemt het even serieus, weet Emma. "Sommigen stemmen voor de grap op andere partijen, zoals de PVV, terwijl ik weet dat ze dat eigenlijk helemaal niet willen." 

Wonen

Hadassah de Ruiter (16) uit 4havo twijfelde tussen D66 en GroenLinks-PvdA. Uiteindelijk koos ze de partij van Timmermans. Voor haar speelt het thema wonen een grote rol. "Wij hebben met ons gezin vier jaar moeten zoeken naar een huis. Dat moet echt beter, ook omdat ik later op mezelf wil wonen." 

De Enschedese benadrukt het belang van dit project: "Er zijn best wat leerlingen die bijna 18 jaar zijn. Op deze manier leren we wat stemmen is. Dat is belangrijk."

Ook de 16-jarige Kiam Lambeek (4vwo) kruist een vakje rood vandaag. "Ik heb me ingelezen, maar weet eerlijk gezegd nog niet heel veel over politiek." Kiam praat er thuis ook over, maar neemt de stem van zijn ouders niet over. "Ik heb wat anders gestemd dan mijn ouders woensdag doen, maar wel hetzelfde als mijn broer." 

Volgens docent Sufyan vulden ruim 900 leerlingen het stembiljet in. "Het leeft echt. Ik raad andere scholen aan om ook mee te doen. Als je kijkt naar de maatschappij dan is het echt heel belangrijk dat leerlingen leren om desinformatie te onderscheiden van echte informatie en leren hoe ze goede afwegingen maken."

De landelijke uitslag van de Scholenverkiezingen wordt dinsdag 28 oktober bekend gemaakt door ProDemos. In totaal doen 432 scholen mee en stemmen 303.238 leerlingen. In 2023 stemden ruim 140.000 jongeren. Toen werd de PVV de grootste partij onder scholieren, gevolgd door Forum voor Democratie en de VVD.