Bij de veteranen in Enschede is noaberschap de verbindende factor: ‘Dat gevoel kun je niet uitleggen’

Saamhorigheid, erkenning, maar bovenal een plek van ontmoeting. Veteranen Sociëteit Enschede 2000 bestaat 25 jaar. Met in het achterhoofd altijd de drie kernwaarden: verbinden, herdenken en noaberschap. Dat is waarin de veteranen zich aan elkaar optrekken. Elke maand komen ze samen. 

Bij de bijeenkomsten op de vrijdagavond zijn gemiddeld twintig veteranen. Arie Blokland, voorzitter van de sociëteit, ziet dat veteranen veel voldoening halen uit de samenkomsten. “We hebben allemaal hetzelfde meegemaakt. Velen van ons kenden elkaar nog niet, maar juist doordat we allemaal veteraan zijn, hebben we een band.” De gesprekken gaan overigens niet alleen over de diensttijd. “Het kan overal over gaan.”

‘Nuldelijns’

De drie kernwaarden zijn de rode draad voor de veteranen. Blokland vertelt waarom. “We zien dat sommige veteranen behoefte hebben om iets te delen. Soms komen ze in de knel. We hebben hier mensen die hulp kunnen bieden, ‘nuldelijns’. Dat zijn geen maatschappelijk werkers, maar lotgenoten. Zij helpen door een luisterend oor te bieden, maar ook het op weg helpen naar professionele hulp, als dat nodig is.”

Kameraadschap staat hoog in het vaandel. En gaat veel verder dan alleen elkaar zien in deze setting. “Als iemand overlijdt en wil dat wij wachthouden bij de kist, doen we dat. Anderhalf jaar terug gebeurde dat. De dochter van de veteraan vertelde dat haar vader altijd voor het gezin klaarstond, maar: als een van de defensiematen binnenkwam, waren wij even niet gezien.”

Libanon en Nieuw Guinea

Ook veteraan André Peperkamp is een van de aanwezigen. Hij draagt een vest ter herinnering aan Normandië. Zelf is hij een stuk jonger en maakte hij deze operatie niet mee. Wel heeft hij een historie met uitgezonden worden. “Ik heb in 1980 in Libanon gezeten. Als chauffeur, maar ook als mijnenveger. Ik kijk heel positief terug op die tijd. We waren daar met een groep die alles voor elkaar wilde doen.”

Anton Smits is er als een van de oudste veteranen bij. Van het begin is hij betrokken bij de sociëteit. Tegenwoordig is hij erelid. Hij is uitgezonden geweest en ook Anton benadrukt het ‘defensiegevoel’. “In de jaren ‘50 van de vorige eeuw kwam ik als beroeps bij de marine. Je begint dan als matroos. Twee jaar nadat ik startte, ging ik naar Nieuw-Guinea. Ik was lang van huis en was aangewezen op mijn maten. Die band die je daar opbouwt met elkaar is onbeschrijfelijk, dat gevoel kun je niet uitleggen.”

Vader en zoon

Voor André en Anton is de Veteranen Sociëteit belangrijk en veel meer dan een biertje drinken met lotgenoten. Vol trots vertellen zij over de band die zij hier met elkaar hebben opgebouwd. “Iedereen is gelijk hier, of je nou jong of oud bent. Het maakt niet uit. Voordat wij hier kwamen kenden wij elkaar niet. We delen heel veel met elkaar. Nu zien we elkaar als vader en zoon. Ook onze vrouwen kunnen goed met elkaar, als wij hier zijn, zitten zij met elkaar aan de koffie. De broederschap is onbetaalbaar.”  

De groep bestaat nu uit totaal 50 uitgezonden (oud-)militairen en hoopt te groeien in de toekomst, vertelt Blokland. “In Enschede zijn 900 veteranen, dat betekent dat er 850 niet lid zijn. We hopen dat er meer jonge mensen zich aanmelden. Vaak denken ze dat veteranen allemaal oud en grijs zijn, maar als je op je 18e op uitzending bent geweest, ben je het al. En dan ben je hier welkom.”