Gemeente Hengelo stapt over op lokale groene stroom van afvalverwerker Twence: 'Maar gebruik en effect nog onzeker'

De Twentse gemeenten tekenden jaren geleden al een samenwerkingsovereenkomst met Twence, dat tegenwoordig ook elektriciteit opwekt uit restafval, biomassa en andere duurzame bronnen. Door energie lokaal op te wekken en te gebruiken, hopen de gemeenten bij te dragen aan de regionale klimaatdoelen. Sinds 2020 kopen tien Twentse gemeenten al gezamenlijk duurzame elektriciteit in via een landelijke energieleverancier, maar dat contract loopt aan het einde van het jaar af. 

Voordelen

Het is onduidelijk of de samenwerking met Twence als energieleverancier straks voordeliger uitpakt dan het contract met de huidige stroomleverancier. De gemeente zegt daarover in een beleidsrapportage: "De effecten van de nieuwe overeenkomst en het onbalansrisico zijn nog onzeker, dat komt onder andere doordat de prijzen op energiemarkt sterk wisselen. Het monitoren en management van dit nieuwe contract wordt op dit moment ingericht."

De exacte financiële details van de nieuwe overeenkomst en voorwaarden zijn niet bekendgemaakt, zoals de duur van het contract. Gebruikelijk is dat zo’n contract voor meerdere jaren wordt afgesloten. Overheden kopen energie vaak via een gezamenlijk aanbesteding met een looptijd van bijvoorbeeld twee of vier jaar, maar langer komt ook voor, bijvoorbeeld als er sprake is van een Power Purchase Agreement (PPA). Dat is een langlopend contract van 10 of 15 jaar tussen een afnemer en een producent van duurzame stroom. 

Een reden voor overheden om een PPA af te sluiten is om daarmee eigen duurzaamheidsdoelen te versnellen, prijszekerheid te hebben voor een langere periode of om daarmee nieuwe regionale energieprojecten mogelijk te maken.

De gemeente zegt dat er met de levering van elektriciteit door Twence meer gestuurd kan worden op gelijktijdigheid van verbruik en opwekken. Als voordeel wordt ook genoemd dat gemeenten hun eigen zonne- of andere energie-installaties kunnen inbrengen. Zo kan zelf opgewekte stroom direct worden benut, zonder tussenkomst van een externe leverancier. 

Energie wordt door de afvalverwerker op de markt als energieleverancier ingekocht en verkocht op basis van het verwachte gebruik en de verwachte opwek, maar het onbalansrisico ligt wel bij de deelnemende gemeenten.

Onbalansrisico

Met andere woorden: als er een mismatch is tussen vraag en aanbod van energie op het landelijke net kan dat extra kosten opleveren, bijvoorbeeld als gemeenten meer energie verbruiken dan verwacht en er extra stroom moet worden ingekocht tegen hogere marktprijzen. Andersom kan ook: als er meer wordt opgewekt dan gebruikt, moet de overtollige energie tegen een lagere prijs worden verkocht.

Doelstellingen die Twentse gemeenten hebben om in 2030 slechts 50 kg restafval per inwoner per jaar in te zamelen, lijken op gespannen voet te staan met de ambitie van Twence als duurzame energieleverancier. Zeker nu meerdere gemeentes afval mogelijk willen gaan nascheiden om het hardnekkige probleem met vervuild pmd op te lossen. Ze kunnen wellicht niet anders, door de uitkomst van de nieuwe ketendeal tussen de VNG en de afvalproducenten. Maar nascheiden betekent straks minder afkeur en dus minder restafval de verbrandingsoven in. 

'Exclusieve leverplicht'

De directie van Twence voelt de bui al hangen en wees onlangs in een vertrouwelijke brief aan de gemeente Hengelo en Enschede op de exclusieve leverplicht die de gemeentes hebben om huishoudelijk restafval aan Twence te leveren:  "De eventuele keuze voor de nascheiding van huishoudelijk restafval staat op gespannen voet met de contractafspraken bij Twence. Het aanbieden van het restafval uit Hengelo bij een sorteerinstallatie van een derde heeft mogelijke effecten op het bedrijfseconomisch resultaat van Twence."

Afval- en energieproducent Twence zegt bereid te zijn om samen met de gemeente Hengelo en Enschede te verkennen onder welke condities ruimte kan worden geboden voor het nascheiden van restafval binnen de gemeente. Het bedrijf heeft aangeboden om onderzoek te doen naar de haalbaarheid van een nascheidingsinstallatie bij Twence.