In drie Enschedese speeltuinen is het deze vrijdagmiddag een gezellige drukte. Ruim vijftig medewerkers van geneesmiddelenbedrijf Lilly Nederland hebben oranje hesjes aan en kwasten in de hand. Onder een stralende zon wordt schoongemaakt, geschilderd en worden bloemen geplant. Voor de Enschedese speeltuinen komt die hulp op een cruciaal moment: hun toekomst staat onder druk door aangekondigde bezuinigingen.
Bij speeltuin Smiley in Stroinkslanden wordt het pand groen geverfd. Picknickbanken worden geschuurd en krijgen bonte kleuren. Plantenbakken worden gevuld met groen. Ook bij speeltuinen ’t Varvik en ’t Hoogeland zijn de ‘vrijwilligers’ bezig.
Het initiatief, opgezet in samenwerking met buitenspeel-organisatie Jantje Beton, maakt deel uit van de jaarlijkse ‘Global Day of Service’ van geneesmiddelenbedrijf Lilly. Medewerker Gertjan van Hal, normaal betrokken bij oncologisch onderzoek, reisde 130 kilometer om mee te helpen. “Ik heb een picknickbank opgeschuurd, opnieuw in de bijts gezet en een mooi kleurtje gegeven. Eigenlijk alles wat ik thuis ook zou moeten doen”, zegt hij grappend. “Heel leuk. Dit is een afwisseling van je dagelijkse werk en het voelt nuttig. De gemeenschap heeft er baat bij.”
Lees verder onder de afbeelding.
Collega Jonathan Kuaye staat ondertussen met een kwast in zijn hand het speeltuingebouw te verven. “Ik ben normaal veel op pad om te adviseren rond maag-, darm- en leverziekten, toch heel wat anders”, vertelt hij. “Maar dit is leuk om te doen, ook met collega’s die je niet vaak ziet. En je denkt meteen na over je rol in de maatschappij. Voorkomen is uiteindelijk beter dan genezen.”
De keuze voor Enschede is niet toevallig. Vanaf 2026 krijgen gemeenten minder geld, het zogenoemde ‘ravijnjaar’. In Enschede wil het college de subsidie voor de Stichting Enschedese Speeltuinen (SES), die achttien locaties beheert, vanaf 2028 halveren: van één miljoen naar vijf ton. Een plan dat volgens SES-directeur Henja Bartelink desastreus is. “Als je kijkt naar wat we echt te besteden hebben, zo’n zes ton voor onderhoud en personeel, en je haalt daar vijf ton af, dan moeten we gewoon dicht.”
Hoewel er nog een onderzoek loopt en de kogel niet door de kerk is, maakt Bartelink zich zorgen. “We zijn heel blij met deze actie. Zeker na de aangekondigde bezuiniging zijn we dubbel blij met dit aanbod. Ze financieren het zelf en leveren de handjes.”
Voor Lilly past de actie in een bredere visie. “Gezond leven gaat over zoveel meer dan medicijnen”, vertelt algemeen directeur Marco Frenken, die ook zelf een bankje meeschuurt. “Het is niet of-of: een gezond lijf houd je gezond met levensstijl. En waar dat niet lukt, helpen geneesmiddelen.”
Lees verder onder de afbeelding.
Maar schiet een geneesmiddelenbedrijf zichzelf niet in de voet als het meehelpt om kinderen gezond te laten opgroeien? “Ha, mooie vraag. Wat wij willen is mensen helpen langer, gezond en gelukkig te leven. Vijftig procent van de Nederlanders heeft overgewicht. Als we niets doen, wordt het zestig procent. Wij hopen dat het niet meer wordt dan vijftig procent. En als dat betekent dat wij er minder aan verdienen, nemen we dat op de koop toe.” Al met al is het een theoretische vraag voor hem. “Kan je je voorstellen hoeveel speeltuinen in Nederland wij moeten schilderen om te zorgen dat er niemand meer ziek wordt?”
Ook Mascha van Werven, directeur-bestuurder van Jantje Beton, steekt de handen uit de mouwen. Vanaf een ladder poetst ze de gevel. “Ik kan wel staan kijken, maar dan voel ik niet wat al die mensen hier meemaken. Aan het eind van zo’n dag ben je trots op wat je samen neerzet.”
Van Werven benadrukt dat speeltuinen volgens haar niet de juiste plek zijn om op te bezuinigen. “Buitenspelen heeft een aantoonbaar positief effect: meer dan tachtig procent van de kinderen geeft aan blij en gelukkig thuis te komen na een middag buiten. En vergeet niet: ook de ouders ontmoeten elkaar. Speeltuinen gaan bewegingsarmoede en eenzaamheid tegen en bieden een laagdrempelige manier om problemen bij kinderen vroeg te signaleren.”
Ze begrijpt veel overheidskeuzes niet. “De jeugdzorg is overbelast en landelijk wordt er wel gesproken over preventie, maar er zitten geen euro’s aan”, aldus Van Werven. Volgens haar ligt de oplossing in slim budgetteren. “Zorg bij groenprojecten en woningbouw meteen voor nieuwe speelplekken. Met speeltuinen los je een heleboel dingen tegelijk op.”