De Hengelose gemeenteraad heeft woensdag een motie aangenomen om de aanpak van femicide structureel op de agenda te houden. De gemoederen liepen hoog op nadat Forum voor Democratie (FvD) het probleem koppelde aan immigratie en asielzoekers. Indiener Nicolien Boekhoudt (PvdA) noemde die redenering 'racistisch, xenofobisch' en sprak van discriminatie.
Boekhoudt opende met een emotioneel betoog over geweld tegen vrouwen. Volgens cijfers wordt in Nederland elke acht dagen een vrouw vermoord. Het raadslid wees op signalen die vaak voorafgaan aan dodelijk geweld, zoals intimidatie, vernedering, mishandeling en stalking. “De dader is meestal een bekende: partner, ex-partner, vader of broer. Die rode vlaggen kennen we, maar ze worden nog te vaak gemist," zegt het PvdA-raadslid.
"Als je de signalen kent en niets doet, dan laat je vrouwen in de steek. Als je als vrouw de signalen niet kent, weet je niet dat het tijd is om een punt te zetten achter de relatie en dan weet je niet als ouder dat je je kind moet beschermen."
De sfeer kantelde toen FvD-raadslid Brian Geertshuis de motie bestempelde als “de roze olifant in de kamer die bewust niet benoemd wordt” en verwees daarbij naar een recente, brute moord op een meisje uit Abcoude waarvan een asielzoeker verdacht wordt. Geertshuis vond dat deze gebeurtenis laat zien dat de oorzaak vaak bij specifieke omstandigheden ligt.
"Het is belangrijk dat we de feiten benoemen. Een asielzoeker die op een gruwelijke manier misbruik heeft gemaakt van onze gastvrijheid als natie. Een asielzoeker die hier nooit geweest was als wij hier een asielstop zouden hebben gehad." De FvD'er vond ook dat het probleem niet bij de man in het algemeen zit, maar te maken heeft met wat anders: "Door de enorme instroom van jonge mannen uit heel andere culturen komt de veiligheid van vooral jonge vrouwen onder druk te staan", aldus Geertshuis.
Geertshuis wees op landelijke cijfers waaruit blijkt dat vorig jaar in Nederland 120 mensen om het leven zijn gekomen door moord of doodslag, 44 vrouwen en 76 mannen. "Dat betekent dus dat er in het afgelopen jaar inderdaad ongeveer iedere 8 dagen een vrouw om het leven kwam moord of doodslag. Ook kwam er dus iedere vijf dagen een man om door het leven door moord en doodslag."
Het FvD-raadslid zei het fundamenteel onjuist te vinden om slechts de minderheid van alle slachtoffers van moord en doodslag meer bescherming te bieden. "Wie een einde aan geweld zegt te willen bewerkstelligen, moet dat doen voor vrouwen én voor mannen, want vrouwen of mannen worden niet vermoord omdat ze een vrouw of man zijn."
De uitspraken van het FvD-raadslid stuitten op felle kritiek bij andere partijen. Raadslid Sebastiaan van der Pal (D66) zei er moeite mee te hebben dat er partijen zijn die selectief omgaan met feiten. "Er worden meer mannen dan vrouwen vermoord, maar er wordt niet verteld dat de meeste mannen vermoord worden in het criminele circuit en dat de meeste vrouwen worden vermoord door een bekende en daar gaat het hier om. We moeten niet de schuld geven aan migranten."
Het D66-raadslid zei dat het erom gaat dat vrouwen zich veiliger voelen. "Daar moeten we alles voor aanpakken. We moeten niet selectief gaan doen en geen haat gaan verspreiden." Ook Han Daals (BurgerBelangen) sprak zijn boosheid uit: "Dit onderwerp speelt zo sterk in de samenleving. Wat we hier aankaarten is van ontzettend groot belang. Dat politieke partijen meteen misbruik maken van dit onderwerp vind ik uiterst verwerpelijk."
Lees verder onder de afbeelding.
VVD’er Mitchell Boers verzette zich tegen het framen van het onderwerp als asielvraagstuk. Hij zei zich te storen aan uitlatingen 'dat het weer asielzoekers zijn' en dat er weer wordt geprobeerd om verdeeldheid te creëren: “Cijfers laten zien dat vrouwen veel vaker worden vermoord om de reden dat ze vrouw zijn.” Boers zei vanuit het onderwijs veel voorbeelden te kennen van autochtone gezinnen waarin meisjes zijn misbruikt door iemand binnen de familie.
"Ik zou zeggen; ga eens een keer in gesprek met mensen in plaats alleen maar krantenkoppen te lezen. Dit doet absoluut niet recht aan het leed wat mensen wordt aangedaan en lees u echt wat beter in, in plaats van alleen maar aannames te doen."
Boekhoudt zei furieus te zijn en besloot met een oproep om bij de feiten te blijven. “Er wordt gezegd dat allochtonen zo'n grote rol hebben, maar 85 tot 90 procent van de moorden op vrouwen worden gepleegd door mannen. Ik hoor FvD niet zeggen om dan alle mannen het land uit te zetten. Dit is gewoon racisme, xenofobie en discriminatie dat hier wordt verspreid. Dat is echt schandalig.”
Het PvdA-raadslid zei dat de gemeente een rol kan spelen in het herkennen van rode vlaggen die voorafgaan aan femicide. "Het gebeurt meestal door een partner of een ander familielid. Moorden op mannen zijn net zo verschrikkelijk, maar die hebben een andere oorsprong en zijn veel moeilijker te voorkomen."
Burgemeester Sander Schelberg wees namens het college naar bestaande maatregelen die al lopen en de samenwerking met betrokken organisaties voor een brede gezamenlijke aanpak. "We delen de ambitie van de raad om geweld tegen vrouwen zoveel mogelijk te voorkomen."
Schelberg wees op de regionale samenwerking die er in Twente al is als het gaat om aanpakken van huiselijk geweld en kindermishandeling. "We zetten ons ervoor in om dit onderwerp regionaal te agenderen en de samenwerking te versterken."
De motie werd met brede steun aangenomen met 31 stemmen voor en twee stemmen tegen van de PVV en FvD.
Tussen 2020 en 2024 had de politie bij 97 procent van de omgebrachte vrouwen een (vermoedelijke) dader in beeld, publiceerde het CBS in augustus. Meer dan de helft (52 procent) werd gedood door hun (ex-)partner; bij vrouwen van 20 tot 60 jaar loopt dat op tot 65 procent. In één op de vijf zaken (20 procent) was een familielid de dader. Vrouwen kwamen vaak in hun eigen woning om het leven, meestal door messteken of door wurging. Bij mannen lag dat anders: in 86 procent van de gevallen was een (vermoedelijke) dader bekend. In 32 procent ging het om een kennis van het slachtoffer en in 11 procent om een afrekening in het criminele circuit. Ruim zeven op de tien mannen werden gedood met een vuur- of steekwapen.