College Oldenzaal belooft beterschap na ‘soap’ met omgevingsvisie, maar wantrouwen zit diep

De portefeuillehouder (en in mindere mate ook burgemeester Patrick Welman) kreeg maandagavond van alle kanten ingewreven dat bijna alles fout ging bij de ter inzage legging van de ontwerp Omgevingsvisie Oldenzaal 2050. Ook door de coalitiepartijen WG, CDA en VVD. Van links tot rechts was iedereen het er over eens dat het college fout op fout heeft gestapeld. Van het moment van de ter inzage legging (midden in de vakantie), zonder de buurgemeenten Dinkelland en Losser adequaat te informeren, tot de gebrekkige communicatie over de onrust die daarover ontstond in de buurgemeenten en tenslotte de plotse intrekking van de visie tijdens een bestuurlijk overleg met Losser.

Beterschap beloven

Wethouder Christenhusz en burgemeester Welman konden onder het spervuur van vragen en verwijten niet anders dan schuld bekennen, beloven lering te trekken en beterschap beloven. Omdat beiden daartoe ook wel ruimte lieten in hun verweer, bleven Rutger Bouwman (Solidair Oldenzaal) en Maarten van der Waal (D66) maar proberen gaten te schieten in de verdedigingslinie. Bijvoorbeeld door te vragen naar gespreksverslagen van bestuurlijke overleggen met Dinkelland en Losser. Daarbij leek de vraag naar zelfreflectie op een gegeven moment zelfs om te slaan in een roep om publieke zelfkastijding.

Olifant in de raadszaal

Intussen liep iedereen, wethouder Christenhusz voorop, omzichtig om de levensgrote olifant in de raadszaal heen: de omgevingsvisie mag dan zijn ingetrokken en in de nieuwe zullen de omstreden bovenlokale elementen niet terugkeren, maar vroeg of laat zullen deze toch weer op tafel komen. Simpelweg omdat er in breder Twents verband opgaven liggen op het gebied van woningbouw, economische groei en mobiliteit. Dat gaat dan onder meer om minstens 100.000 woningen en 50.000 banen, waarvoor dan weer ruim 150 hectare bedrijventerrein nodig is.

Commitment gemeenten

Een en ander wordt de komende jaren nader uitgewerkt in de zogenaamde Regionale Ontwikkel Strategie (ROS). In een interview met Twente FM – gehouden vlak voordat de omgevingsvisie werd ingetrokken – wees wethouder Christenhusz er op dat alle 14 Twentse gemeenten zich aan die opgave hebben gecommitteerd. Oldenzaal sorteerde in de ontwerp omgevingsvisie voor op die ruimtelijke ontwikkelingen met een ‘verkenning’ van de mogelijkheden om door te groeien van 32.000 naar 40.000 inwoners, waarbij ook over de gemeentegrenzen heen moet worden gekeken.

Kwaad bloed

Het concreet maken van deze ‘verkenningen’ voor een rondweg, woningbouw op Dinkellands grondgebied en een (goederen) spoorlijn langs de A1 deels op Lossers grondgebied heeft veel kwaad bloed gezet bij inwoners, politiek en bestuur in de buurgemeenten. Vooral omdat de ‘noabers’ hierin niet zijn meegenomen. “Dat hadden we nooit zo mogen doen”, ging wethouder Christenhusz maandagavond meermaals publiekelijk door het stof. Hij beloofde plechtig beterschap in het vervolgtraject, waarbij hij refereerde aan een ‘respectvol’ overleg met inwoners van buurtschap de Elsmors.

Wantrouwen groot

De wethouder waagde zich verder niet aan bespiegelingen over het opstellen van een nieuwe omgevingsvisie, ook in relatie tot het ‘uitrollen’ van de Ruimtelijke Ontwikkel Strategie. Omdat het maandagavond ging over het ‘proces’ en niet over de inhoud. Maar waarschijnlijk vooral ook om voorlopig even niet voor de troepen uit te lopen nu de betrekkingen met de buurgemeenten flink zijn geschaad. Dat het wantrouwen onder met name inwoners van de ‘bedreigde gebieden’ in Dinkelland, Losser, maar ook Oldenzaal groot is, bleek wel uit afkeurende geluiden vanaf de volgepakte publieke tribune, bij onwelgevallige uitlatingen van de wethouder.

Opdracht ‘beroerd’ uitgevoerd

Dit alles weerhield Nick Kramer (PvdA) er niet van om het toch maar even over de inhoud te hebben, die de publieke tribune minder welgevallig was. Hij wees zijn mede-raadsleden er fijntjes op dat het nota bene de gemeenteraad in meerderheid is geweest die het college, al in 2023, de opdracht heeft gegeven om de mogelijkheid te onderzoeken om door te groeien naar 40.000 inwoners. Zo nodig over de gemeentegrenzen heen. Volgens Kramer heeft het college met de ontwerp omgevingsvisie niets meer of minder gedaan dan die opdracht uit te voeren. “Al was die uitvoering dan wel heel beroerd.”

Referend aan uitspraken van Christenhusz in het interview met Twente FM zei Kramer dat de gemeenten in noordoost Twente samen moeten optrekken om te kunnen voldoen aan de opgaven waar de hele regio voor staat. “Maatschappelijke problemen laten zich niet inkapselen door gemeentegrenzen. We zullen moeten kiezen, er zullen concessies moeten worden gedaan. We moeten accepteren dat onze achtertuin er in de toekomst anders uit ziet.” Kramer pleitte er ook voor om een ‘volwaardig regionaal perspectief’ op te nemen in de nieuwe omgevingsvisie. “Laten we niet wegkijken van de grensoverschrijdende werkelijkheid.”

Verstoorde verhoudingen

Wethouder Christenhusz hield zich, begrijpelijkerwijs, op de vlakte op dit heikele punt. “Alles wat ik hier over zeg kan verkeerd uitgelegd worden.” Hij zei zich nu eerst te willen richten op herstel van de verstoorde verhoudingen met zowel inwoners als bestuurders van de buurgemeenten. Te beginnen met de beantwoording van de in totaal 133 zienswijzen en reacties op de omstreden omgevingsvisie. Vervolgens heeft het college tot 1 januari 2027 de tijd om een nieuwe omgevingsvisie vast te stellen, waarin inwoners en belanghebbenden binnen en buiten de gemeentegrenzen worden ‘meegenomen’.