De eerste contouren voor een verkiezingswinst tekenden zich bij de Bondsdagverkiezingen een half jaar geleden al af, maar nu treedt Alternative für Deutschland ook voor het eerst toe tot gemeenteraden vlak over de grens. Onder meer in Rheine, waar de anti-immigratiepartij in één klap de derde partij is geworden. Afgelopen zondag werd in Noordrijn-Westfalen niet alleen gestemd voor gemeenteraden, maar ook voor regionale besturen (Kreise) en voor burgemeesters. Bij de burgemeestersverkiezing in Gronau is er geen duidelijke meerderheid voor een van de kandidaten, waardoor er later deze maand een tweede stembusronde nodig is.
Het borrelt in Duitsland. Waar de AfD tot voor kort vooral in Oost-Duitsland zegevierde, wint de partij ook stilletjes terrein in het qua stemgedrag eenduidige grensgebied met Nederland. Op het platteland overheerste lange tijd CDU (de Duitse zuster van het CDA) en in de wat meer stedelijke gebieden SPD (de equivalent van PvdA) en de Grünen (vergelijkbaar met GroenLinks). Maar zoals bij de Bondsdagverkiezingen in februari al bleek, mengt zich daar nu ook het rechtspopulistische AfD tussen.
Bij de verkiezingen voor de Kreistag, het regionale bestuursorgaan, boekte AfD in het direct aan de grens bij Enschede gelegen Kreis Borken een overwinning door als derde partij achter respectievelijk CDU en SPD gekozen te worden. In het naburige Kreis Steinfurt (o.a. het regiobestuur van Rheine) moest Alternative für Deutschland ook nog de Grünen voor zich dulden. Duidelijke verschillen zijn er te zien op lokaal niveau. AfD deed in veel gemeenten niet mee aan de verkiezingen, maar baarde opzien waar dat wel het geval was.
Rheine springt daar tussenuit. In de stad, die net als Enschede een rijk textielverleden heeft, deed AfD voor het eerst mee aan de lokale verkiezingen. De partij werd in één klap derde (achter CDU en SPD) met ruim 14 procent van de stemmen en krijgt daarmee 7 van de 48 raadszetels. In andere gemeenten in de grensregio waar werd deelgenomen (Bocholt, Borken, Reken, Lengerich, Steinfurt) tekenden zich soortgelijke resultaten af. In studentenstad Münster, partnergemeente van Enschede, wonnen de Grünen nipt de strijd met het CDU om wie de grootste wordt. AfD volgt daar op gepaste afstand als vijfde partij met minder dan 5 procent van de stemmen, maar wel meer dan Volt.
Opvallend is dat in Gronau, waar AfD bij de Bondsdagverkiezingen in februari een van de grootste successen boekte in de hele grensregio, de partij niet deelnam aan de verkiezingen. In de buurgemeente van Enschede waren de christendemocraten van het CDU de grote winnaar met bijna een derde van de stemmen, gevolgd door respectievelijk het sociaaldemocratische SPD en lokale partij WGU.
Lees verder onder de afbeelding.
Interessant lijkt het in Gronau wel te worden bij de burgemeestersverkiezingen. In de eerste stemronde vergaarde geen van de vier kandidaten meer dan 50 procent van de stemmen. Dat betekent dat inwoners op 28 september opnieuw naar de stembus mogen.
Dan staan er nog twee namen op het stembiljet, namelijk die van huidig burgemeester Rainer Doetkotte (CDU) en die van zijn grootste uitdager, Jörg von Borczyskowski van WGU. Het belooft spannend te worden. In de eerste stemronde kreeg Doetkotte bijna 36 procent van de stemmen en Von Borczykowski 31 procent.