Hengelose Kasbah en Almelose Yunus Emre Moskee worden rijksmonument: ‘Ze zijn uniek in hun soort’
In de binnentuin van het Hengelose wooncomplex de Kasbah is het vanmiddag drukker dan normaal. Da's niet zo vreemd, want voor het eerst in jaren nomineert de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) weer architectonische hoogstandjes en bijzondere landschappen voor het predikaat 'rijksmonument'. Landelijk zijn het er vijftien, waarvan twee in Twente: wooncomplex de Kasbah in Hengelo en de Yunus Emre Moskee in Almelo. Deze twee namen waren al eerder bekendgemaakt, een deel echter van deze vijftien komt vandaag pas uit de hoge hoed.
“Waarom de landelijke bekendmaking hier in Hengelo is? Het is een mooie plek, waar we veel mensen tegelijk kunnen ontvangen en omdat het een woonwijkje is, zijn er ook veel bewoners aanwezig", zei Eric de Wit namens de organiserende rijksdienst eerder deze week.
Rijksmonumenten zijn gebouwen, objecten of terreinen die van nationaal belang zijn vanwege hun schoonheid, geschiedenis of wetenschappelijke waarde. Ze vertellen het verhaal van Nederland en worden beschermd, zodat ze behouden blijven voor toekomstige generaties. In Nederland zijn er ruim 63.000 gebouwde en archeologische rijksmonumenten.
Kans
De aanwijzingsprocedure voor rijksmonumenten wordt uitgevoerd door de RCE. Gedurende de aanwijzingsprocedure kunnen zienswijzen worden ingediend. Vervolgens wordt het voornemen tot aanwijzen per object voorgelegd aan de betreffende gemeente en provincie. Binnen een half jaar volgt een formeel besluit. Eric de Wit van de RCE daarover: “Er zijn in het voortraject al de nodige bijeenkomsten gehouden en gesprekken gevoerd. We dragen niet voor als we niet denken dat we kans maken.”
Susan Lammers, algemeen directeur van de RCE, benadrukt de noodzaak van deze erkenning: “Van de drempelloze Rodahal in Kerkrade en het kleurrijke hightech station Lelystad Centrum tot de de eerste moskee in Nederland met koepel en minaret (de Yunus Emre Moskee in Almelo, red.) en de experimentele woonwijk op palen van Piet Blom, de Kasbah in Hengelo. Ze zijn alle uniek in hun soort. Ze nu beschermen is noodzakelijk, de waardering komt vaak pas later.”
De jaren 1965 - 1990
Lammers wees er donderdag op dat we leven in een wereld die grotendeels is gevormd na 1965. "Tussen de jaren 1965 en 1990 zijn er in ons lang zo’n 4 miljoen gebouwen neergezet, waarvan 2,5 miljoen woningen. Dat is maar liefst eenderde van de huidige voorraad. Vele van ons zijn opgegroeid in een Post 65-flatgebouw, rijtjeshuis of in een bloemkoolwijk (wijk die zich kenmerkt door een bloemkoolstructuur of boomstructuur, red). We gingen naar school naar Post 65-scholen of werkten in Post 65- gebouwen."
Daarmee zijn deze gebouwen volgens de algemeen directeur van de RCE verweven met ieders persoonlijke leven: "Ze dragen bij aan onze persoonlijke identiteit."
De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed opereert namens de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. De dienst heeft de afgelopen jaren een lijst met bijna 1.500 locaties samengesteld. Deze werden aangedragen door erfgoedverenigingen, gemeenten, deskundigen en gewone burgers. De geselecteerde vijftien locaties vormen tezamen een illustratie van het verhaal van Nederland in de periode 1965-1990.
Erfgoed van vooruitgang
De periode 1965–1990, ook wel Post 65 genoemd, was er een van economische bloei, sociale experimenten en democratisering. Overal in Nederland verrezen nieuwe steden, woonwijken, snelwegen, groengebieden, kunstwerken en publieke voorzieningen. Het rijk, gemeenten en burgers investeerden in een toekomstgericht Nederland.
De RCE start het Aanwijzingsprogramma Post 65 om deze nog jonge bouwwerken te waarderen als volwaardig erfgoed. Met de waardering als rijksmonument krijgen ze maximale bescherming en worden ze behouden voor toekomstige generaties. De genoemde vijftien objecten vormen een eerste selectie. In 2026 zullen er meer volgen.
Reizende tentoonstelling
Vanaf dit najaar reist de tentoonstelling ‘De jongste rijksmonumenten van Nederland’ langs gemeenten en culturele instellingen. Het publiek wordt uitgenodigd om Post 65-erfgoed te ontdekken, waarderen en beschermen. De opening is in het najaar in het stadhuis van Terneuzen, een van de genomineerde monumenten.
Meer informatie, inclusief uitgebreide toelichtingen en waarderingen per object, is te vinden op de website van de RCE.
gerelateerd
Download onze app
