Een toekomst voor boeren in de gemeente en een vitaal en landelijk buitengebied, dat is wat de gemeente Wierden samen met de boeren in de gemeente, voor ogen heeft. Agrariërs en gemeente werken al een aantal jaren aan een eigen plan, waarin alle uitdagingen waar de agrarische sector mee te maken heeft en krijgt, samengebracht worden. En waarbij een lijn uitgezet wordt naar een toekomst waarin boerenbedrijven een bestaan hebben en houden.
De eerste bevindingen werden vorige week gepresenteerd aan BBB-fractievoorzitter Caroline van der Plas. “Zij neemt deze eerste resultaten mee naar Den Haag”, meldt Richard Kortenhoeven, wethouder Wierden, in de ochtendshow van Twente FM.
De agrarische sector in Wierden is niet van zorgen vrij. De waterwinning in Wierden door Vitens, het stikstofkaartje in 2022 van toenmalig minister Van der Wal, Natura 2000, biodiversiteit, onduidelijke regelgeving, minder vee, meer woningbouw. Genoeg reden voor Wierdense agrariërs om de handen ineen te slaan en in 2022 de Coöperatie Agrarisch Terreinbeheer (CATB) Wierden op te richten.
Samen met de gemeente Wierden heeft de CATB de afgelopen jaren intensief onderzoek gedaan naar de agrarische bedrijven en de maatschappelijke opgaven die het boerenbedrijf raken, zoals behoud en herstel van landschap, biodiversiteit, drinkwaterwinning, stikstofvermindering.
Onderzocht werd wat er de afgelopen jaren gebeurd is in de agrarische sector in Wierden. Gekeken werd ook naar de huidige stand van zaken: zoals hoeveel boerenbedrijven zijn er nog, hoeveel hectare grond wordt gebruikt, waarvoor en wat brengt deze grond op; met welke maatregelen moet rekening gehouden worden en brengen deze kosten met zich mee? Met de verzamelde gegevens is een lijn getrokken naar wat de agrarische sector in Wierden de komende tien jaar kan verwachten. En wat er gedaan kan worden om in Wierden ook in de toekomst vitale agrarische ondernemingen in een leefbaar buitengebied te houden.
Ook in Wierden stoppen boeren, om diverse redenen. Kortenhoeven: “Maar er zijn ook boeren die een opvolger aan de keukentafel hebben zitten. We moeten komen tot een plan voor de agrarische sector in Wierden, waarbij gekeken wordt naar het totale buitengebied en alles wat er speelt, met als doel een toekomst voor de agrariërs die door willen.”
In het plan is bijvoorbeeld gekeken naar welke agrarische bedrijven binnen tien jaar stoppen, en welke door willen gaan. Als de onderzoekers het te verwachten aantal stoppende bedrijven afzetten tegen de melkveebedrijven die in de toekomst willen doorgroeien, is de conclusie dat er meer dan voldoende hectares in het gebied beschikbaar komen om deze groei te kunnen faciliteren.
De gemeente zoekt samen met CATB Wierden naar nieuwe veerkrachtige manieren waarop boeren geld kunnen verdienen. “We kunnen prima in onze gemeente een eigen plan maken, samen met onze boeren. Kijken hoe we natuur, water, bodem, stikstof, energie samen kunnen brengen in een integraal plan. Feiten verzamelen en op basis daarvan realistische en uitvoerbare plannen maken. Als je een goed plan hebt liggen, dat goed onderbouwd is, dan is daar weinig tegenin te brengen”, aldus de wethouder. “Het belangrijkste is: de boeren vormen en bepalen het landelijk gebied. Onze boeren willen en kunnen ook zeker bijdragen aan maatschappelijke opgaven.”
Om dat toekomstplan op te stellen en te realiseren trekken gemeente en boeren al een aantal jaren samen op. Kortenhoeven: “Een unieke samenwerking, durf ik wel te stellen. Op die manier, als je het samen doet en van onderaf, kun je een heel eind komen. We hebben een mooi plan liggen, waarbij het buitengebied van Wierden in ieder geval een mooie invulling krijgt. Ook de boeren onderschrijven dit volledig. Het is mooi dat Caroline van der Plas, als voorvrouw van de boerensector, die plannen ook omarmt en meeneemt naar Den Haag. Dat tekent wel dat we op de goede weg zijn.”
De wethouder hoopt op een snel vervolg. “Er moet nog wel wat gebeuren. Wij gaan verder op de ingeslagen weg.” Voor de uitwerking van de plannen is geld nodig. De komende maanden onderzoekt de gemeente samen met anderen hoe er geld beschikbaar kan komen voor de plannen. De gemeente gaat ook in gesprek met belanghebbenden over wat zij kunnen en willen bijdragen.
Er is een eerste verkennende schets opgesteld en doorgerekend van een gewenst toekomstscenario, waarin de wensen van de gemeente Wierden en de CATB staan beschreven.
Dat scenario gaat uit van:
• het zoveel mogelijk continueren van de aanwezige gezinsbedrijven
• een circulaire bedrijfsvoering waarin wordt voorzien met veevoer door meer verbouw van het veevoer in het gebied (in plaats van import), en verwerken van (overtollige) mest in buurtmestvergisters.
• behoud en versterking van het huidig landschap
• provinciale wensen voor onder andere meer natuur en biodiversiteit door het uitbreiden van de groen-blauwe dooradering